2015/08/28

Санал хүргүүлэх тухай албан тоот хүргүүллээ

Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Даваасүрэн Улсын Их Хурлын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайд Р.Бурмаад санал хүргүүлэх тухай албан тоот өнөөдөр /2015.08.28/ хүргүүллээ.

Өнгөрсөн долоо хоногт УИХ дахь Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хороо болон танай яамны төлөөллийг оролцуулан Хөвсгөл аймгийн газар тариалан, хадлангийн бүс нутагт ажиллаж ургац, хадлангийн байдалтай танилцлаа. Энэ жил гантай байснаас шалтгаалж тариалсан ургацын 50-70 хувийг алдах магадлалтай болсон талаар тариаланчид маань ярьж байна. Бороо хур тундас оройтсоноос болж хадлан авах боломжгүй болсон байна. Иймд газар тариалан эрхлэгчид, малчдын зүгээс тавьж буй дараах саналыг танд уламжилж холбогдох арга хэмжээг цаг алдалгүй авч ажиллахыг хүсье.

Үүнд:

  1. Тариаланчид байгалийн гамшгаас шалтгаалж тариалсан ургацынхаа дийлэнх хувийг алдах нь тодорхой болсон тул газар тариалангийн сангаас авсан зээлээ төлөхөд хүндрэлтэй нөхцөл байдал үүсэж байна. Энэ хүндрэлтэй байдлыг харгалзан үзэж ургац алдахад хүрсэн тариаланчдын уг сангаас авсан зээлийн төлөгдөх хугацааг сунгаж хойшлуулах арга хэмжээг авах

  2. Хангайн бүс нутагт тохиромжтой түргэн болцтой үрийн сортоор тариалан эрхлэгчдийг хангахад туслалцаа үзүүлэх

  3. Хадлан авах боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн бүс нутгуудад өвөлжилтийн үүсэж болзошгүй хүндрэлийг даван туулахад шаардлагатай өвс, тэжээлийг бэлтгэж татан төвлөрүүлэх арга хэмжээг цаг алдалгүй авах зэрэг санал хүргүүлжээ хэмээн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

ЗТЯ буруугүй гэв

Засгийн газрын нэрийг барьж 160 ам.долларын үнэ бүхий "Аccess" сурталчилгааны сэтгүүлийг олон улсын нислэгээр ирсэн гадаадын иргэдийг төөрөгдүүлэн албадан худалдаалж багагүй ашиг олж байсан гэх асуудал гараад буй. "Хилийн хяналтын бүсэд удаан хугацааны туршид ийнхүү бизнес хийж, сурталчилгааны сэтгүүл худалдаалах зөвшөөрлийг Зам тээврийн яамнаас "Хүннү лорд" компанид  олгосон. Бид мэдэхгүй" гэх тайлбарыг "Чингис хаан" нисэх буудлын дарга М.Даваажав Ерөнхий сайдад хэлж байсан. Үүний дагуу хууль бусаар зөвшөөрөл олгосон Зам тээврийн яамны албан тушаалтнуудад хариуцлага тооцохыг үүрэгдээд байсан юм.

Энэ асуудлаар Зам тээврийн яамны хэлтсийн удирдлагууд өнөөдөр мэдээлэл хийлээ. Зам тээврийн агарын тээврийн хэрэгжилтийн бодлогыг зохицуулах хэлтсийн дарга С.Мөнхнасан "Манай яаманд өнгөрсөн гуравдугаар сард "Хүннү лорд" компаниас хилийн хяналтын бүсэд худалдаа эрхлэх зөвшөөрөл олгох хүсэлтийг ирүүлсэн. Албан бичгийг судлан үзээд энэхүү асуудлыг Зам тээврийн яамнаас шийдвэрлэхгүй гэх утга бүхий хариу албан бичгийг илгээсэн. Өөрөөр хэлбэл тус зөвшөөрлийг Зам тээврийн яамнаас олгоогүй гэсэн үг. "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын удирдлагууд ямар зорилгоор Ерөнхий сайдад ташаа мэдээлэл өгсөн болохыг ойлгохгүй байна" гэсэн юм.

Д.ЖАРГАЛ

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Том толгойлсон дарга нарыг халжээ

Хилийн хяналтын бүст Засгийн газрын нэрийг барьж, 160 ам.долларын үнэтэй сэтгүүл гадаадынханд шахаж байсан хэрэг илэрч багагүй дуулиан тариад байгаа. Монгол Улсын Засгийн газрын логог ашиглаж 160 ам.долларын сэтгүүлээ олон улсын нислэгээр ирсэн гадаадын зочдод авахыг тулгаж байсныг Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг олж мэдээд, холбогдох албаны хүмүүст хариуцлага тооцохыг шаардсан. Тиймээс Зам тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Ж.Бат-Эрдэнэ газрын дарга Ч.Адъяасүрэн, н.Мөнхнасан нарыг ажлаас нь халсан байна. Мөн Нисэх буудлын дарга М.Даваажавыг ажлаас нь халахаар болжээ. Ч.Адъяасүрэн, н.Мөнхнасан, М.Даваажав нар бол МАН-аас сайдаар томилогдсон Н.Төмөрхүүгийн үед Зам тээврийн яаманд очжээ.  Өмнө нь МИАТ-ын дарга нар "Дайны эрсдлийн сан" нэрээр чамгүй мөнгө угааж байсан бол энэ удаад Засгийн газрын нэрийг ашиглан хууль бус бизнес хийж байсан хүмүүсийг харсаар байж хариуцлага тооцоогүй дарга нар ийнхүү ажлаасаа халагдаж байна.

Түүнчлэн дэд сайд Г.Тэмүүлэнг үдэж өгөх нэрийдлээр архидан согтуурч, хоорондоо гар зөрүүлсэн дуулианд холбогдоод байгаа Уул уурхайн яамны газрын дарга нар болох О.Цэндсүрэн, Ч.Түмэнбаяр, Я. Бадрах нарыг  албан тушаалаас нь түр чөлөөлөх шийдвэрийг Р.Жигжид сайд гаргаж, асуудлаа шүүхээр шийдвэрлүүлсний дараа авах эсэхээ шийдэхээр болсон байна.

Г.ТУУЛ

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Монгол-Зөвлөлтийн дайчдын хөшөөнд цэцэг өргөв

Чөлөөлөх дайны ялалтын 70 жилийн ойг тохиолдуулан Монгол Улсаас БНХАУ-д суугаа ЭСЯ-наас БНХАУ-ын Хөбэй мужийн Жанчхүү хотын Жанбэй хошуун дахь Монгол-Зөвлөлтийн дайчдын дурсгалын хөшөөнд цэцэг өргөн, хүндэтгэл үзүүлэх ёслолын арга хэмжээг 2015 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдөр зохион байгуулав. Арга хэмжээнд Монгол Улс, ОХУ-аас БНХАУ-д суугаа ЭСЯ-дын ажилтнууд, Жанчхүү хотын удирдлага, БНХАУ-ын ГХЯ, БХЯ-ны албаны хүмүүс болон Чөлөөлөх дайнд оролцсон Монголын ахмад дайчид, уг дайнд баатарлагаар тулалдаж амь насаа алдсан эрэлхэг дайчдын ар гэрийнхний төлөөлөл оролцов. 

Цэцэг өргөх арга хэмжээний үеэр Монгол Улсаас БНХАУ-д суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд Ц.Сүхбаатар, ОХУ-аас БНХАУ-д суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд А.И.Денисов, Жанчхүү хотын орлогч дарга Жоу Лиминь болон ахмад дайчин Монгол Улсын СГЗ Э.Лувсанбалдан нар үг хэлэв.

Элчин сайд Ц.Сүхбаатар хэлсэн үгэндээ, БНМАУ-ын зэвсэгт хүчин Дэлхийн 2 дугаар дайны сүүлчийн голомт болсон милитарист Японы эсрэг Холбоотон гүрнүүдийн цэргийн ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, Зүүн хойд Хятадыг чөлөөлөх дайнд 21 мянга гаруй офицер, байлдагч нараа илгээн оролцуулсныг тэмдэглээд хөрш орны аюулгүй байдал, бүс нутгийн энх тайван, тогтвортой байдлын төлөө алтан амиа өргөсөн Монгол, Зөвлөлтийн эрэлхэг дайчдын алдар гавьяа хөрш гурван орны ард түмнүүдийн сэтгэл зүрхэнд мөнхөд үлдэж, үүрд дуурсагдана" хэмээн онцлон тэмдэглэв.

Жанчхүү хотын орлогч дарга Жоу Лиминь хэлсэн үгэндээ "...70 жилийн тэртээ Хятадыг чөлөөлөх дайнд амь биеэ үл хайрлан тэмцэж, амь үрэгдсэн Монгол, Зөвлөлтийн дайчдын алдар гавьяаг Хятадын ард түмэн хэзээ ч мартахгүй, үргэлж санан дурсах болно" хэмээн тэмдэглэв.

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

2015/08/27

Ц.Элбэгдорж: Хүний эрхийн асуудлаар Монгол Улс үргэлж “За” гэж хэлнэ

Ази, Номхон Далайн бүс нутгийн Хүний эрхийн Үндэсний Байгууллагуудын Чуулганы ээлжит 20 дугаар хурал болон хоёр жил тутмын Бага хурал Улаанбаатар хотноо энэ сарын 26-28-ны өдрүүдэд боллоо. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдорж тус хурлын 28-ны буюу өнөөдрийн ажиллагааг нээж хэлсэн үгэндээ:

"Энд хүрэлцэн ирсэн эрхэм хатагтай, ноёдын энэ өдрийн түмэн амгаланг айлтгая. Монгол Улс Ази, Номхон Далайн Хүний эрхийн Үндэсний Байгууллагуудын Чуулганыг хүлээн авч байгаа нь өндөр нэр төрийн хэрэг юм. Ази, Номхон далай гэдэг бол их том бүс нутаг. Хүний эрх бол хамгийн чухал асуудал гэж би хувьдаа боддог. Энэ Ази, Номхон далайн бүс нутагт энэ чухал ажлыг хийдэг олон хүн, нэр хүндтэй зүтгэлтнүүд энд хүрэлцэн ирсэнд туйлын баяртай байна.

Манай нэг яруу найрагч "Энэ хорвоогийн хамгийн сайхан мэргэжил бол багш" гэж хэлсэн байдаг. Би хувьдаа хүний эрхийн төлөө ажиллах нь энэ хорвоогийн хамгийн нэр хүндтэй, хамгийн хариуцлагатай ажил гэж үздэг.

Ажил ажлын дундаас хүний эрхийг хамгаалах хамгийн чухал. Хүний эрхийг хамгаалах хэцүү ажил. Та бүхэн өөрсдийгөө хүний эрхээр хамгаалуулж, хуяглуулсан төрийн байгууллагатай, төртэй, албан тушаалтнуудтай олонтаа тулгарч байгаа. Хүн өөрийнхөө эрхийн төлөө зүтгэх ёстой. Гэтэл бусдын эрхийн төлөө зүтгэнэ гэдэг гайхамшигтай ажил гэж би хувьдаа боддог. Та бүхэн бусдын эрхийн төлөө ажиллахдаа хүний эрхийг зөрчдөг, зөрчих өндөр магадлалтай байгууллагуудтай нүүр тулдаг. Нөгөө хүн баривчилдаг цагдаа нартай, нөгөө л хүн шүүдэг шүүгчтэй, нөгөө хүн ялладаг яллагчтай, нөгөө хорих газрынхантай нүүр тулдаг. Тэгээд аягүй бол үүний төлөө явсныхаа төлөө өөрсдөө хоригддог, эрхээ хасуулдаг, дарамт шахалтад ордог.

Монгол Улс энэ бүс нутгийн өвөрмөц орон. Магадгүй хүний эрхийн төлөө дугарч яваад дарамт шахалтад орсон хүн энэ танхимд байгаа байх. Бас ярихаас болгоомжилдог, айж эмээдэг сэдэв байгаа байх. Харин Монголд та бүхэн чөлөөтэй байж болно. Чөлөөтэй ярьж болно. Тулгамдаж буй асуудлаа Монголд чөлөөтэй ярь. Та бүхнийг ярьсны төлөө Монголд хэн ч асуудал үүсгэхгүй. Тийм учраас та бүхэн энд чөлөөтэй байгаарай. Хүний эрхийн төлөө зүтгэх ажлаа чөлөөтэй, зоригтой хийгээрэй гэж хэлье.

Хүний эрхийн салбарт бидний хүрсэн амжилт амаргүй байсан. Цаашид ч амаргүй байх биз. Бид өнөөдөр ч гэсэн хүнд сорилт бэрхшээлтэй тулгарсаар байна. Бид Үндсэн хуулиндаа хүний эрхийн хамгийн чухал заалт, тунхаглалуудыг хийж өгч чадсан. Мөн Үндсэн хуульд нийцүүлэн бусад хуулиа өөрчлөхийн төлөө ажиллаж байгаа. Монгол Улс олон улс, НҮБ-ын хүрээнд гарсан хүний эрхийн бүх чухал гэрээ, протокол, конвенцэд нэгдэж орсон. Одоо эдгээрийг өөрийн улсын хууль, журам мэт мөрдөн ажиллаж байна.

Хүний эрхийн тухай ярих хэцүү. Хүний эрх хүний амьд явах эрхээс эхэлдэг гэж би боддог. Би Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөсөн 2009 оны зургадугаар сарын 18-ны өдрөөс эхлээд Монголд цаазаар авах ялыг зогсоох, энэ ялд мораториум тавих санаачилгыг гаргасан. Тангарагаа өргөөд өрөөндөө орж иртэл ширээн дээр минь хоёр хуудас бүхий шийдвэрийн төслүүд байсан. Үүний нэг нь цаазын ялтай хэрэгтнийг уучилж, бүх насаар нь хорих ял эдлүүлэх, нөгөө нь цаазаар авах шийдвэр гаргах төсөл байсан. Ийм хэцүү сорилттой би тулгарсан. Тэгээд би тухайн гэмт хэрэгтний амийг уучлах сонголтыг хийсэн. Энэ мөчөөс эхлээд би Монголд нэг ч хүнийг цаазаар авахгүйн төлөө ажилласан.

Монгол Улс цаазаар авах ялын тоогоор тэргүүлдэг, хамгийн муу данстай орон байсан. Умард Солонгос, Беларусьтай Монголыг нэгтгэж жишээ авдаг байсан. Цаазаар авах ялын тал дээр хамгийн зэрлэг, балмад, нууц практикийг хэрэгжүүлдэг улс орнууд бол Монгол, Умард Солонгос, Беларусь гурав гэж Эмнести Интернэшнл байгууллага үздэг байсан. Харин өнөөдөр Монгол Улс цаазаар авах ялгүй улс болсон. Хэрэв цаазаар авах ялыг өөрчлөх үү гэж ард түмнээс асуусан бол "үгүй" гэж хариулах байсан байх.

Зарим нэг асуудал дээр манлайлал хэрэгтэй байдаг. Нэгэнт хүний амь насыг хамгийн эрхэм зүйл гэж үзэж байгаа бол энэ бүх зарчмыг төрийн бүх шатанд хэрэгжүүлэх ёстой. Тийм учраас бид хүүхдийн эрх, эмэгтэйчүүдийн эрх, хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрх, эрхээ бүрэн хэрэгжүүлэх боломжоор хангагдахгүй байгаа хүмүүсийн тухай бид ярилцдаг болсон. Эмэгтэйчүүд, хүүхдүүдийн эсрэг хүчирхийллийн эсрэг хуулийг бид санаачлаад парламентад өргөн барьж байгаа. Бид эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулиа өөрчилж байгаа.

Хамгийн эмзэг, эрх нь зөрчигдөж байдаг хүмүүсийн эрхийг бид эрхэмлэхийн төлөө ажиллаж байна. Монголд өнгөрсөн тавдугаар сард "Онлайн эрх чөлөө" олон улсын уулзалт болсон. Та бүхэн энэ бүс нутагт ийм уулзалт болж байна гээд бодоод үзээрэй. Цахим эрх чөлөө бол маш чухал эрх чөлөө. Цахим ертөнц мэдээллийн салбар, нийгмийн амьдралд маш хүчтэй орж ирсэн. Энэ ямар ч хориг саад байх ёсгүй. Хэвлэл мэдээлэл, хүний үг хэлэх эрх чөлөөнд ямар нэг хориг саад байх ёсгүй. Энд хориг саадгүй байх тусам албан тушаалтнууд, удирдагчид хариуцлагатай болж байдаг.

Хүний эрхийг жирийн иргэд биш, албан тушаалтнууд, дарга нар л зөрчдөг. Монгол Улс ирэх есдүгээр сард НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлийн гишүүн болохоор өрсөлдөнө. Та бүхнийг илгээсэн улс орнууд, Засгийн газрууд Монголыг дэмжинэ гэдэгт найдаж байна.

Бид НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлийн хүрээнд та бүхний бодож санаж явдаг, тэмцэж зорьж байгаа зүйлүүдийг ажил болгохын төлөө зүтгэнэ. Та бүхэн дэмжээрэй. Та бүхний дэмжлэгт найдаж байгаа шүү.

Ямар байдлаас Монгол өнөөдрийн энэ түвшинд ирэв ээ? Өнөөдрөөс 20-иод жилийн өмнө хүний эрхийн тухай ярихад гайхдаг байсан. "Төрийн эрх гэж байдаг болохоос хүний эрх гэж юу яриад байна? Дарга нарын эрх гэж байдаг. Хэзээ жирийн иргэд эрхтэй байсан юм? Энэ бол зөвхөн өрнөдийнхний ярьдаг зүйл" гэж ярилцдаг байсан.

Харин бид өнөөдөр шүүгчээ томилж байхдаа "Таны хамгийн түрүүнд хамгаалах ёстой үнэт зүйл бол хүний эрх шүү" гэж захидаг. Өнөөдөр бид прокурор, цагдаа нарт "Та төрд, шүүгчид, дарга нарт биш хүнд,  нийгэмд үйлчлэх ёстой" гэж захидаг. Бид үүний дагуу хуулиа гаргадаг болсон. Хүний эрхийн зөрчил, хүний эрхтэй холбоотой асуудлууд Монголд бий. Гэхдээ бидний нэг сайн тал бол энэ бүгд олонд нээлттэй, ил тод байгаад оршино.

Хүний эрх бол тунхаг биш юм. Энэ бол хурал зөвлөгөөн, байгууллага биш. Хүний эрх бол амьдрал, ажил юм. Энэ бол албан тушаалтнуудын хийх ёстой ажил. Манайд өндөр албан тушаал хашиж яваад ажлаа өгсний дараа хүний эрх, шударга ёс ярьдаг. Та бүхний төлөөлсөн улс орнуудад ч ийм зүйл гардаг байх.

Бид нарын шаарддаг зүйл бол тэр өндөр албан тушаалд очсон үедээ л хүний эрх, шударга ёс ярьдаг, түүнийгээ хэрэгжүүлдэг байх ёстой. Хүний эрхийг ажил болго, өдөр тутмынхаа амьдралын хэвшил болго. Тэгвэл бид итгэе. Монголд ямар сорилт гарч ирж байна вэ? Хамгийн ардчилсан оронд ч хүний эрхийн сорилт бэрхшээл байна. Аюулгүй байдал нэрийн дор хүний эрхийг зөрчсөн явдал хамгийн ардчилсан орнуудад ч гарч байна. Тусад нь шорон байгуулаад, хэдэн арван сараар жилээр хорьдог. Тусад нь шүүх байгуулах гэх мэт зөрчил байгаа. Монголд бас л олон хоногоор хорьдог.

Хэрэг илрүүлэхийн тулд хамгийн түрүүнд хорих гэж оролддог. Энэ зүйлийг хууль тогтоомж, хуулийн байгууллагуудаас авч хаях гэж тэмцэж байгаа. Манай хүний эрхийн байгууллага тэмцэж ажиллаж байгаа. Бидний хэлдэг үг бол  хүнийг хорьж арга хэмжээ авна гэдэг бол хамгийн сүүлд авах ёстой арга хэмжээ. Та нар хамгийн түрүүнд авдаг арга хэмжээ болгож хувиргаад байна. Цагдаа нар аа, хууль хяналтын байгууллагынхаан. Ингэж болохгүй.  Хорьж хэрэг илрүүлдэг биш мөрдөж, шалгаж, хуулийн бусад боломжуудыг ашиглаж хэрэг илрүүлдэг байя.

Бид энэ хуулиа өөрчилнө. 25 жилийн өмнө бид нар, 70-аад жил Вишинскийн онолын дагуу хүн өөрөө л хүлээн зөвшөөрсөн бол хэрэгтэн болдог зарчмаар бараг гурван үе дамжуулан явж, ийм нийгэмд бид амьдарч байсан. Нийгэмд хуулийг өөрчилж болж байгаа. Харин хүний сэтгэлгээг өөрчилнө гэдэг бол ямар хэцүү гэдгийг харж байна. Өнөөдөр ч гэсэн энэ тэмцэл Монголд үргэлжилж байна. Үүнийг бид хийхийн төлөө зүтгэж байгаа. Хоёрт нь хүн бүр тэгш эрхтэй. Монголд нэг зарчим үйлчлэх гээд байгаа нь аюултай. Хүн бүр тэгш эрхтэй тэгэхдээ мөнгөтэй хүн илүү эрхтэй гэнэ. Том албан тушаалтан бол илүү эрхтэй гэдэг. Өнөөдөр хүний эрхийн зөрчил гарч байна.

Жирийн иргэдийн тавьж буй гомдол дээр үнэхээр анхааралтай хандаж ажиллаж байгаа. Бүх иргэдээс гарч байгаа гомдол дээр ажиллаж байгаа. Тэр тусмаа авилгалтай холбогдоод өндөр албан тушаалтан хоригдож байгаа тэр хүмүүст ч хүний эрх тэгш үйлчлэх ёстой гэж үзэж байгаа. Тэрбум тэрбум төгрөгтэй маш их сүлжээтэй өөрийг нь бариад хийчихсэн ч байсан гэсэн мөнгө нь гаднаа  үлдчихэж байгаа тэр хүн хүний эрх яриад байх юм. Энэ хооронд салгаж ялгаж ойлгодог болоход хүнд сорилт тулгарч байгаа. Энэ авилгалын асуудал албан тушаалын хариуцлагагүй байдал гэдэг зүйл Монголд том сорилт болж байна. Үүнийг яаж шийдэх вэ?

Тийм ээ бүгд адилхан эрхтэй. Хэдэн зуун тэрбум төгрөг хулгайлаад тэр мөнгөө үлдээгээд, сүлжээгээ байгуулаад, шоронд орсон хүн ч адилхан эрхтэй. Гэхдээ тэр хүн илүү өөрийгөө илүү сурталчилж, хууль хяналтын байгууллагуудад илүү дарамт үзүүлж байгаа. Эндээс бид яаж гарах вэ? Энэ бол Монголын хувьд том асуудал. Үүнийг бид ялгах ёстой.  Бид хүний эрхийг хамгийн чухал зүйл гэж үзэх ёстой. Чи дарга ч бай, цэрэг ч бай, жирийн иргэн ч бай адилхан л эрхтэй гэж үзэх ёстой. Түүний нь бид дээдлэх ёстой. Энэ улаан шугамыг энэ бодлогыг манай хуулийн байгууллагууд өндөр хэмжээнд барьж явах ёстой. Ингээд одоо бид юу хийх гэж байна гэвэл эрүүгийн хууль, эрүүгийн байцаан шийтгэх хууль бүх хуулиуддаа өөрчлөлтийг бүрнээр нь оруулж байгаа. Монголд хийж байгаа ажлын талаар бид маш их сорилттой тулгарч хийж байгаа. Бид нар шүүхийн тухай хууль прокорорын тухай хууль, цагдаа бүх хуулиудаа өөрчилсөн. Хүн бүрт үйлчилдэг болгосон. Одоо тэр хүмүүсийн хэрэглэдэг хуулиудыг өөрчлөх гэж оролдож байгаа.

Эрүүгийн хууль, эрүүгийн байцаан шийтгэх хууль гээд, тэгээд энэ хүний эрхийг хангадаг байгууллагуудынхаа хараат бус байдлаар ажиллах боломжийг бид хангах ёстой. Хүний эрхийн байгууллагын боломж, ажиллах чадвар сайн байгаа.  Үнэхээр эцэстээ л тултал ажиллаж байгаа. Хүнд байгаа. Тийм учраас би хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хууль монголд байг. Энэ хуулийг бид шинэчлэн найруулж үнэхээр хараат бус, санхүүгийн хувьд ч томилгооны хувьд ч, үйл ажиллагааны хувьд ч яавал хараат бус байж чадах юм гэдэг энэ нөхцөлийг бүрдүүлэх шинэ хуулийг Ерөнхийлөгчийн хувьд би өргөн барихаар хүний эрхийн үндэсний комисстой хамтарч ажиллаж байгаа. Бид ийм болгохын төлөө явна. Ганцхан хүний эрхийн комисс Монголд ажилладаг биш, хүн бүхний төлөө ажилладаг байж гэмээнэ Монголд хүний эрх гэдэг зүйл гарч ирдэг. Дээрээс нь албан тушаалтнуудын хариуцлага. Харицлагатай байдалтай тэмцэх ёстой. Авлигалын хэргийг бид албан тушаалын хэрэг гэж хараад байгаа. Явж явж хүний эрхийг хөсөрдүүлж байгаа шүү дээ. Энэ бол хүний эрхийн эсрэг үйлдэл юм. Нөгөө авилгач хэдэн тэрбумаар нь мөнгө завшсан бол тэр хүнд очих байсан цалингаас хумсалж байна гэсэн үг. Өнөөдөр тэр авлигчдаас босоод манайхан шаардаж байх ёстой. "Миний мөнгийг буцааж өг" гэж. "Миний цалин хүрэхгүй байна. Та аваад явчихсан юм байна. Надад зээл олдохгүй байгаа та аваад явчихсан юм байна" гэж шаарддаг байх ёстой. "Таныг урамшиж дагаад байгаа бусад авилгачид чинь авч яваад байна. Тийм учраас би танаас мөнгөө нэхмээр байна" гэсэн сэтгэл зүй, ийм идэвхи Монголд хэрэгжиж байгаа. Энийг хэрэгжүүлж урамшуулахын төлөө Ерөнхийлөгч хүртэл өөрөө индэр дээрэээс ярьдаг байх ёстой. Өнөөдөр би та зөвхөн та бүхэн ярьж байгаа биш манай иргэд бүгд мэдэж байгаа.

Энэ үг яриа бол миний амьдралдаа баримталдаг зарчим. Төгсгөлд хэлэхэд хүний эрхийн төлөө ажиллаж байгаа үйл ажиллагааг урамшуулах ёстой. Энэ тэмцлийг, энэ хэцүү ажлыг  төр засаг дэмжих ёстой. Манай энэ Ази, Номхон далайн бүс нутагт энэ үйл ажиллагааг бид бий болгох ёстой. Монголд хүний эрхийн сэдвээр зохион байгуулагдах гэж байгаа олон улсын бүх төрлийн хурлыг бид нээлттэй хүлээн авна. Өөрийнхөө оронд хүний эрхийн тухай ярьж чадахгүй байгаа бол Монголд ирээрэй. Бидэнд ололт амжилт сайн тал бий. Монголчууд бид та бүхэнд заах ямар ч бодол алга. Бид сайн муу сургамжаа хуваалцая.  Монголын ардчилал сайн зүйл авчирсан. Гэвч муу зүйл бас бий. Сайн, муу зүйл, сорилт, бэрхшээлийг маань хараарай.

Бид энэ бүс нутагт хамгийн хэцүү замаар нь явж байгаа. "Хүний эрхийн хувьд монголчууд бүс нутагтаа өөрчлөлт шилжилт хийсэн болоод хийгээгүй орнуудтай харьцуулахад өмнө нь явж байгаа" гэж ярилцдаг. Өмнө нь явж байгаа хүмүүст бас зовлон байдаг. Өмнө нь яваа учраас арагшаа эргэж харахгүй, урагш дандаа харж явах ёстой. Тэгээд үлгэр жишээ болж явах ёстой. Сайн болж явах ёстой. Загвар болж явах ёстой. Тийм учраас та бүхний санаа бодол бол бидэнд их чухал байна. Би олон улсын олон хуралд оролцож байсан. Зүгээр оролцоод явах биш энд ярилцсан, хэлсэн бүхнийг тэмдэглэн гарын авлага болгож Монголын төр засаг болоод та бүхний ирсэн орнуудын төр засгийн төлөөлөлд бид хүргэхийн төлөө ажиллана. Та бүхний илэрхийлсэн санал, дүгнэлтүүдийг бид хийж хэрэгжүүлэхийн төлөө зүтгэнэ.

Энэ хурал хоёр өдөр болоод өнгөрөх ёсгүй юм. Энэ хурал ажил болох ёстой. Энэ бол яриад өнгөрдөг сэдэв биш чухал асуудал. Хамгийн харамсалтай нь хүн бүхэн хүний эрх гэж ярьж чаддаг болжээ. Хүний эрхийг амьдралынхаа хэв маяг болгодог байх ёстой. Ингээд одоо та бүхний ажилд өндөр амжилт хүсэн ерөөе. Та бүхэнд их баярлалаа. Сайн байна. Манай оронд хүрэлцэн ирсэнд их баярлалаа. Та бүхний хэлсэн ярьсан зүйлийг бид хүлээн авах болно. Хүний эрхийн асуудал дээр Монгол Улс үргэлж "за" гэж хэлэх болно. Монгол Улсад тавтай морилоорой. Чуулганы үйл ажиллагаанд амжилт хүсье" хэмээв.

Эх сурвалж: president.mn

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

УИХ-ын дарга Дэлхийн парламентын спикерүүдийн IV бага хуралд оролцоно

Монгол Улсын Их Хурлын дарга З.Энхболд 2015 оны 08 дугаар сарын 31-ны өдөр АНУ-ын Нью-Йорк хотноо болох Дэлхийн парламентын спикерүүдийн IV бага хуралд оролцоно. Дэлхийн парламентын спикерүүдийн IV бага хурлаар "Дэлхийн парламентын спикерүүдийн III бага хурлын зөвлөмжийн хэрэгжилт", "Жендэрийн эрх тэгш байдлын асуудлыг парламентын үйл ажиллагаанд тусгах тухай", "Тогтвортой хөгжлийн шинэ зорилтуудыг тодорхойлж, хэрэгжүүлэхэд парламентын оролцоо" болон "Өнөөгийн парламентуудын өмнө тулгарч буй сорилтууд" илтгэлүүдийг сонсоно. Мөн Монгол Улсын Их Хурлын дарга З.Энхболд "Энх тайван, тогтвортой хөгжлийн төлөөх ардчиллыг хөгжүүлэх асуудал: Бидний хүсч буй ирээдүй" хэлэлцүүлэгт оролцохын зэрэгцээ IV  бага хуралд үг хэлнэ. Монгол Улсын Их Хурлын дарга З.Энхболд Дэлхийн парламентын спикерүүдийн IV бага хуралд оролцох үеэрээ зарим орны парламентын тэргүүн нартай уулзахаар төлөвлөсөн байна.

Дэлхийн парламентын спикерүүдийн IV  бага хурлын үеэр "Парламентын хяналт: Сорилт, бэрхшээлүүд" сэдэвт Панел хэлэлцүүлэгт Улсын Их Хурлын гишүүн, Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны дарга Су.Батболд, "Олон улсын эрүүгийн шүүхийн Ромын дүрмийн Кампалагийн нэмэлт өөрчлөлтийн асуудлаарх арга хэмжээ" болон "Тогтвортой хөгжлийн зорилтуудыг хэрэгжүүлэх асуудал" сэдэвт Панел хэлэлцүүлэгт Улсын Их Хурлын гишүүн Ц.Оюунгэрэл нар тус тус оролцоно.

Дэлхийн парламентын спикерүүдийн IV  бага хуралд 120 орны спикер оролцох юм.

Эх сурвалж: Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Улсын Их Хурлын даргын илгээлт

Ази, Номхон далайн бүсийн хүний эрхийн үндэсний

байгууллагуудын чуулганы ээлжит 20 дугаар

хуралд оролцогчдод

Ази, Номхон далайн бүсийн хүний эрхийн үндэсний байгууллагуудын чуулганы 20 дугаар ээлжит хуралд оролцож байгаа эрхэм хүндэт зочид төлөөлөгчид Та бүхний амар амгаланг айлтгаж, Монгол Улсын Их Хурлын нэрийн өмнөөс болон хувиасаа чин сэтгэлийн халуун мэндчилгээ дэвшүүлье.

Дэлхийн хүн төрөлхтний сайн сайхан, аз жаргал, иргэний эрх, эрх чөлөөний төлөө улс орон бүр хүчин зүтгэж бололцоотой бүхнийг хийж байна. Ялангуяа олон улсын хүний эрхийг хамгаалах тогтолцоонд Ази, Номхон далайн бүсийн хүний эрхийн үндэсний байгууллагууд бүсийн тогтолцоог орлохуйц хэмжээнд ажиллаж байгаа нь туйлын сайшаалтай.

Монгол Улсын Их Хурал хүний эрхийн үндэсний байгууллагынхаа үйл ажиллагааг байгууллагдсан цаг мөчөөс нь дэмжиж ирсэн бөгөөд цаашид улам идэвхитэй дэмжинэ гэдгээ илэрхийлэхэд таатай байна. Монгол Улсын Их Хурал 2002 оны шинэ Эрүүгийн хуульд 5 удаа нэмэлт өөрчлөлт оруулахдаа Хүний эрхийн Үндэсний Комиссоос гаргасан тодорхой саналуудыг дэмжиж анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн эмэгтэйчүүд, ялангуяа жирэмсэн, бага насны хүүхэдтэй, өрх толгойлсон, эмэгтэйчүүдэд оноосон хорих ялыг тэнсэх, хугацаанаас өмнө суллахдаа насанд хүрээгүй хүмүүстэй адил зарчим баримтлахаар ялын бодлогыг өөрчилсөн нь хүүхэд, эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалахад чухал алхам болсон. Мөн хүнд болон хүндэвтэр гэмт хэрэгт оноож буй торгуулийн хэмжээ болон хорих ялын доод хэмжээ хэт өндөр байгаагаас гэр бүлийн гишүүдийн өмчлөх эрхэд халдах нөхцлийг бүрдүүлэх, гэмт хэргийн оролцогч тус бүрт ялгамжтай тохирсон шийтгэл оногдуулах боломж алдагдаж байсныг өөрчилж чадсан билээ.

Хүн худалдаалах гэмт хэрэгтэй тэмцэх, илрүүлэх, урьдчилан сэргийлэх бодлого, эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх зорилгоор Монгол Улсын Их Хурал Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын зохион байгуулсан нөлөөллийн үр дүнд "Хүн худалдаалах гэмт хэрэгтэй тэмцэх тухай" бие даасан хуулийг 2012 онд баталсан. Мөн Улсын Их Хурлын тогтоолын дагуу 2013 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс эхлэн аймаг бүрт Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын биет төлөөлөгчтэй болсон.

Хүний эрхийн талаарх олон улсын гэрээг Монгол Улс соёрхон батлах, хэрэгжүүлэх, хэрэглэх санаачлагыг тууштай дэмжин, 2002 онд Олон улсын эрүүгийн шүүхийн Ромын дүрэм, 2008 онд Үндэстэн дамнасан зохион байгуулалттай гэмт хэргийн эсрэг НҮБ-ын конвенц, түүний нэмэлт Хүн, ялангуяа эмэгтэйчүүд болон хүүхэд худалдаалахаас урьдчилан сэргийлэх, таслан зогсоох ба шийтгэх тухай протокол, 2009 онд Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн эрхийн тухай конвенц, 2012 онд Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай пактын нэмэлт II протокол, 2013 онд Хүүхдийн эрхийн тухай конвенцын нэмэлт III протокол, 2014 онд Эрүүдэн шүүх болон бусад хэлбэрээр хэрцгий, хүнлэг бусаар хүний нэр төрийг доромжлон харьцаж, шийтгэхийн эсрэг конвенцийн нэмэлт протоколыг соёрхон баталсан.

Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт амьдарч байгаа хүмүүс төдийгүй Ази, Номхон далайн бүсийн хэмжээнд хүний эрх, эрх чөлөөгөө эдлэх таатай нөхцөл бүрдүүлэхэд Та бүхний цаашдын нягт, үр нөлөөтөй хамтын ажиллагааг улам бэхжүүлэх нь чухал ач холбогдолтой гэж үзэж байна. Түүнчлэн Монгол Улсын Их Хурлаас Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын дэргэд Эрүү шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх тогтолцоог бүрдүүлж, түүний үйл ажиллагааг хараат бус, мэргэжлийн, үр нөлөөтэй болгоход Та бүхний мэдлэг, туршлага, хувь нэмэр амин чухал болохыг цохон тэмдэглэж байна.

Эрх мэдэлтэй хэн нэгнийг хөндлөнгөөс тасралтгүй хянаж чадахгүй тохиолдолд тэрээр бусад хүний эрхэм чанарыг уландаа гишгэж, доромжлох, хүчирхийлэх, бүр амь насыг нь бүрэлгэх аюул занал учирч болзошгүй тул хүний эрхийн шаардлагатай, хамгийн үр дүнтэй тогтолцоог бий болгохын төлөө байгаагаа энэ ялдамд илэрхийлж байна.

Арван жилийн өмнө Монгол Улсад чуулж байсан хүний эрхийг хамгаалагч Та бүхэн ээлжит хурлаараа олон чухал санал санаачлагыг дэвшүүлж, хүн бүр эрхээ бүрэн дүүрэн эдлэх нөхцлийг бүрдүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулна гэдэгт итгэж байгаагаа илэрхийлж Ази, Номхон далайн бүсийн хүний эрхийн үндэсний байгууллагуудын чуулганы 20 дугаар ээлжит хурлын үйл ажиллагаанд амжилт хүсье.

МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА

ЗАНДААХҮҮГИЙН ЭНХБОЛД

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

“Сайдуудаа тохирчих байх”

Ардчилсан намын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын үүрэг гүйцэтгэгч Л.Эрхэмбаяраас цаг үеийн зарим асуудлаар тодруулга авлаа.

-Ардчилсан нам  сайд нараа тохиролцож чадсан уу? Танай нам сайдуудаа тодруулж чадахгүй байгаагаас болоод төрийн ажил цалгардаж байна гэсэн шүүмжлэл олон нийтээс гарч байна?

-Ардчилсан намын Гүйцэтгэх зөвлөл өнгөрсөн  долоо хоногийн баасан гаригт хуралдаж, сайд нарынхаа асуудлыг хэлэлцсэн.  Тиймээс хуульд заасан 30 хоногийн хугацаанд Засгийн газраа бүрдүүлж чадна гэж бодож байна.

-Тэгэхээр Ерөнхий сайд ирэх сарын 6-наас өмнө УИХ-д сайдуудаа өргөн барина гэсэн үг үү. Өнгөрсөн хорь хоногт сайдуудаа тодруулж чадаагүй хүмүүс арав хүрэхгүй хоногт асуудлаа шийдэж чадах уу?

-Ер нь бол есдүгээр сарын 7 гэхэд өргөн барьчих болов уу гэж бодож байна. Энэ хугацаанд сайдуудаа тохирчих байх. Засгийн газраа яаралтай бүрдүүлэхгүй бол төрийн ажил цалгардах аюул байна.

-Танай намын дэд сайдуудаа харин тохирчихсон гэл үү?

-Намын дүрмээр намын дарга  Гүйцэтгэх зөвлөлд дэд сайдуудынхаа нэрийг оруулж ирэх ёстой. АН-ын дүрмийн дагуу З.Энхболд дарга Гүйцэтгэх зөвлөлд таван хүний нэр оруулснаас Н.Мөнхдаш, н.Цэрэнчимэг, Ч.Батцогт нарыг дэд сайд болгох нь зүйтэй гэж дэмжсэн.

О.САР

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

БНХАУ, АНУ-ыг Монголд төлөөлөх эрхмүүд хэн бэ?

Монгол Улсын гадаад харилцаанд ихээхэн нөлөө бүхий хоёр улсын Улаанбаатарт суух Элчин сайдууд солигдож байна. Энэ БНХАУ болон АНУ юм.

БНХАУ-ын шинэ Элчин сайд Мягмар гаригт /2015.08.25/ Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржид Итгэмжлэх жуух бичгээ барьсан. Харин АНУ-ын шинэ Элчин сайд Улаанбаатарт хараахан ирээгүй байна.

Хоёр улсын ашиг сонирхлыг Монгол төлөөлөх эрхмүүд хэн бэ?

Манай урд хөрш БНХАУ-аас Монгол улсад суух Элчин сайд Син Хаймин. 1964 онд төрсөн. Эхнэр, охинтой. 1986 он буюу 22 настайдаа БНХАУ-ын ГХЯ-нд Азийн газрын мэргэжилтнээр ажиллаж эхэлсэн. 1986-1998 онд БНХАУ-ын ГХЯ-ны Азийн газрын мэргэжилтэн, 1988-1991 онд БНХАУ-аас БНАСАУ-д суух ЭСЯ-нд ажилтан, атташе, 1991-1992 онд БНХАУ-ын ГХЯ-ны Азийн газрын атташе, гуравдугаар нарийн бичгийн дарга, 1992-1995 онд БНХАУ-аас БНСУ-д суух ЭСЯ-ны гуравдугаар нарийн бичгийн, 1995-2003 онд БНХАУ-ын ГХЯ-ны Азийн газрын гуравдугаар нарийн бичгийн дарга, хэлтсийн дэд дарга, 2003-2006 онд БНХАУ-аас БНСУ-д суух ЭСЯ-нд зөвлөх, 2006-2008 онд БНХАУ-аас БНАСАУ-д суух ЭСЯ-нд зөвлөх, 2008-2011 онд БНХАУ-аас БНСУ-д суух ЭСЯ-нд Элчин зөвлөх, 2011 оноос Монголд Элчин сайдаар томилогдох хүртлээ БНХАУ-ын ГХЯ-ны Азийн газрын зөвлөх, дэд захирлаар ажиллаж байсан. Дипломат албанд нийтдээ 30 гаруй жил ажилласан туршлагатай. Ноён Син Хаймины дипломат намтрыг харвал Өмнөд, Хойд Солонгост ээлжлэн ажилласан нь анхаарал татаж байна. Монгол улс Хойд Солонгостой өвөрмөц, найрсаг харилцаатай явж ирсэн, харин Өмнөд Солонгостой 1990 онд дипломат харилцаа тогтоосноос хойш хоёр орны харилцаа бүхий л салбарт эрчимтэй хөгжиж байгаа билээ.

Ноён Элчин сайд Син Хаймин Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид монголчуудын ихэд бэлгэшээн, аливаа үйлийг эхлүүлдэг морин цаг буюу 11.40 цагийг сонгон Итгэмжлэх жуух бичгээ өргөн барьсан. БНХАУ бол Монголын эдийн засгийн судсыг атгаж байгаа орон гэж хэлж болно. Хоёр орны бараа эргэлт 2014 онд 6,8 тэрбум ам.долларт хүрч, Монгол Улсын нийт экспортын 83,3 хувь, импорт 33,8 хувийг эзлэж байна. Өмнөх 2013 онтой харьцуулахад хоёр улсын нийт худалдаа 2014 онд 23.6 хувиар өссөн. БНХАУ нь Монголулсад гадаадын хөрөнгө оруулагч тэргүүлэгч орны нэг. 2014 оны статистикийг авч үзвэл Монгол Улсад орсон нийт гадаадын хөрөнгө оруулалт 507 сая ам.доллар байсны 210 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалтыг БНХАУ хийсэн байна. Далайд гарцгүй, эх газраар зөвхөн БНХАУ, ОХУ гэсэн хоёр хөрштэй Монгол улсын хувьд хоёр хөршөөр дамжин худалдаа, эдийн засгийн эргэлтийг хийдэг. Статистик авч үзэхэд БНХАУ-тай хийж байгаа монголчуудын худалдаа, эдийн засгийн эргэлт хойд хөрш ОХУ-тай харьцуулахын аргагүй. 1990 оноос хойш 2013 он хүртэл ОХУ-ын Монголд хийсэн хөрөнгө оруулалт 297674.2 сая ам.доллар бөгөөд Монголд хөрөнгө оруулсан орны жагсаалтад ОХУ есдүгээр байрт жагсч байгаа юм.

Үргэлжлэлийг ЭНД дарж уншина уу.

Эх сурвалж: montoday.mn

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

"Төрөөс сургууль, цэцэрлэгийн хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхэд онцгой анхаарч байна"

2015-2016 оны хичээлийн жилд Сургуулийн өмнөх боловсролын цөм хөтөлбөр үндэсний хэмжээнд хэрэгжинэ. Хөтөлбөрийн үр дүнд хүүхэд бүр сонирхсон үйлээ сонгож хийдэг, санаа бодлоо чөлөөтэй илэрхийлдэг, бие даан өөрөө өөртөө үйлчилдэг, хийж байгаа зүйлдээ бүтээлчээр ханддаг зэрэг чадварт суралцан, хөгжих боломжтой болно гэж Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд Л.Гантөмөр "Сайдын цаг" уулзалтад оролцохдоо хэллээ. Энэ хичээлийн жилд сургуулийн өмнөх боловсролын  1 225 цэцэрлэгт 218 100 хүүхэд хамрагдаж байгаа нь өнгөрсөн оныхтой харьцуулахад хүүхдийн тоо 11 400-аар нэмэгдэж байна.

Ерөнхий боловсролын 799 сургуульд 539 818 сурагч хамрагдаж, нэгдүгээр ангид 64 364 хүүхэд элсэн суралцана.  Улсын хэмжээнд цэцэрлэгт 6 900 багш, ерөнхий боловсролын сургуульд 28 800 багш ажиллана. Бага ангийн хүүхдүүд сурах бичгээр үнэ төлбөргүй хангагдах бол  ахлах,  дунд ангийн сурах бичгийн зах зээлд борлуулах дундаж үнэ 2600 төгрөг байна. Сурагчдын дүрэмт хувцсыг үндэсний үйлдвэрлэгчид оёж, борлуудах ажлыг гүйцэтгэж байгаа бөгөөд үнийн хувьд харьцангуй тогтвортой байгаа гэж сайд хэллээ.

Төрийн болон төрийн бус өмчийн 99 их, дээд сургууль, коллежид 169,000 орчим оюутан суралцана. Их, дээд сургуулийн оюутнууд хөтөлбөрт элсэж 2 болон 3 дугаар курсээс мэргэжлээ сонгон суралцдаг тогтолцоонд бүрэн шилжинэ. Мэргэжил сонголтоос хөтөлбөр сонголтод шилжсэнээр оюутнуудад мэргэжлийн өндөр ур чадвартай мэргэжилтэн болох боломж бүрдэх юм.

Энэ хичээлийн жилд улсын төсвийн хөрөнгөөр боловсролын салбарт 153, орон нутгийн хөрөнгөөр 26 барилгын ажил хийгдэж байгаа бол концессийн гэрээгээр 40 40 цэцэрлэг, сургууль, БНХАУ-ын тусламжаар 1 цэцэрлэг, 21 сургууль, Япон улсын тусламжаар 10 цэцэрлэгийн барилга баригдана.  2015 онд улсын төсөв болон орон нутгийн хөрөнгө оруулалтаар 25 сургууль ашиглалтад орж сургуулийн хүчин чадал 12 338 хүүхдийн суудлаар, 47 цэцэрлэг ашиглалтад орж хүчин чадал 7 200 ороор нэмэгдэнэ. Өнөөдрийн байдлаар улсын тасвийн хөрөнгөөр 4448 хүүхдийн суудалтай 8 сургууль, 1000 хүүхдийн хүчин чадалтай 10 цэцэрлэгийн барилга ашиглалтад ороод байна. 9 дүгээр сардаа багтааж сургууль цэцэрлэгийн 15 барилга ашиглалтад хүлээн авна гэж  Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд Л.Гантөмөр  сэтгүүлчдэд дэлгэрэнгүй мэдээлэл өглөө гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах албанаас мэдээллээ.   

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Л.Гантөмөр: Монголын зовлон мэргэжил эзэмшээгүй хүмүүс болсон

- Хувийн өмчит дунд сургуулиас төрийн өмчит сургуулиуд илүү гарна. Эцэг, эхчүүдийн сонголт байгаад байна. Өндөр төлбөртэй зарим сургуулиуд хэтэрхий гоё байшинтай байна. Гоё байшин, сайн орчин, гадаад хэлний сургалт нь илүү анхаарал татаад байгаа юм болов уу-

"Сайдын цаг" уулзалтад өнөөдөр Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд Л.Гантөмөр оролцож, сэтгүүлчдэд мэдээлэл өглөө.

2015-2016 оны хичээлийн жил цэцэрлэгт хамрагдах 257 мянган хүүхэд байгаагаас 218 мянгыг нь цэцэрлэгт хамруулах боломжтой. Жил бүр цэцэрлэг шинээр барьж, хүүхэд хүлээн авах чадлыг нэмэгдүүлдэг ч төрөлтийн өсөлтийг гүйцэж чадахгүй байгаа аж.

Засгийн газар ирэх арваннэгдүгээр сард багтаан УИХ-аар 2015 оны төсвийн тодотголыг батлуулна, энэ хүрээнд Хүүхэд харах үйлчилгээний тухай хуулийг хэрэгжүүлэхэд шаардагдах хөрөнгийн эх үүсвэрийг суулгаж өгөх юм байна. Ингэснээр цэцэрлэгт хамрагдаж чадаагүй хэсгийг Хүүхэд харах үйлчилгээнд хамруулах бололцоо бүрдэнэ гэж үзэж байна.

Ерөнхий боловсролын сургуулиудын тухайд нийтдээ 799 сургуульд 539819 сурагч хамрагдана. Үүнээс 64346 нь нэгдүгээр ангид элсэн суралцах зургаан настнууд аж. Энэ онд 25 сургууль, зургаан дотуур байр, таван спорт заал шинээр баригдаж ашиглалтад орох бол 47 цэцэрлэг мөн шинээр баригдах ажээ.

Их, дээд сургууль, коллежийн хувьд улсын хэмжээнд 99 сургуульд 169 мянга орчим оюутан суралцах юм байна.

Дээрх мэдээллийг өгсний дараа сэтгүүлчдийн асуултад дараах хариулт өгснийг хүргэе.

-Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгааг хийдэг үү. Их, дээд сургуульд суралцсан залуус төгсөөд мэргэжлээрээ ажиллаж чадахгүйгээс дэлгүүрийн худалдагч, таксины жолооч болж байна. Хэрэгцээгүй мэргэжлээр суралцсанаас болоод. Тэгэхээр ядаж төрийн өмчийн их, дээд сургуулиуд нь жилийн өмнө эрэлт хэрэгцээтэй мэргэжлүүдээ зарладаг, тэчнээн оюутан элсүүлнэ гэдэг мэдээллээ тодорхой болгочихвол 12 дугаар анги төгсөх хүүхдүүд мэргэжлээ сонгоод цаашаа суралцахад илүү дөхөм юм шиг. Салбарын яам энэ асуудлыг хэрхэн харж байна вэ?

-Өнгөрсөн хоёр жилдийн хугацаанд Монгол Улс АНУ-ын судалгааны төвөөр хөдөлмөрийн зах зээлийн судалгааг гаргуулсан. Тэр байгууллага Монголын ирээдүйн шүдний өвчин огт сургуульд сураагүй залуучууд байна. Тэгэхээр Монголын өнөөдрийн хамгийн том зовлон бол огт мэргэжил эзэмшээгүй хүмүүс юм.

Сургуульд сурсан нь амьдрах аргаа олж байна, сургуульд сураагүй нь ажил хийж ч чаддаггүй, өөрийгөө ч дайчилж чаддаггүй. сумын төв болон хороо, хорин дээр тамхи татаад сууж байдаг. Энэ хэсгээ яах юм, анхаараач гэдэг зөвлөмж өгсөн.

Нөгөө талдаа боловсролын чанар, тэр дундаа чадвартай мэргэжилтэн бэлтгэхэд чиглүүл гэж...Тэгэхгүй бол дэлхий дахинд өнөөдөр тогтсон том үйлдвэрлэл, том аж ахуй амьдрахад бэрхшээлтэй болсон байна. Үйлдвэрлэл өөрчлөгдөж байна, технологи жилээс жилд өөрчлөгдөж байна, бизнесийн арга хэлбэр, улс орнуудын байр суурь, зах зээл хурдтай өөрчлөгдөж байна. Тэгэхээр энэ өөрчлөлтөд өөрийгөө зохицуулж, өөрийгөө өөрчилж, дасан зохицож амьдарч чадах тэр мэргэжилтнүүдийг яаж гаргаж ирэх юм бэ. Жишээлбэл, цахилгааны инженерээр төгсөхөд хоёр жилийн дотор олж авсан мэдлэг нь хуучирч байна. Ямар инженер хэрэгтэй вэ гэхээр шинэ мэдлэгийг өөрөө бүтээж чаддаг инженер л хэрэгтэй.

Авсан мэдлэг нь өөрчлөлтөөс хоцроод байгаа, тэгэхээр аль ч мэргэжлээр сайн мэргэжилтэн бэлтгэе гэвэл суурь онолоо сайн мэддэг, амьдралд хэрэглэж чаддаг, цаашаа өөрийгөө хөгжүүлж чаддаг хүнийг дээд боловсролоос гаргаж ирэх.

Тэгэхээр би хэн болж зах зээл дээр хэрэгтэй вэ гэдгийг харж явбал бүтэхгүй. Төлөвлөх арга алга. Хятадын зах зээл маргааш яаж өөрчлөгдөхийг бид мэдэхгүй байна. Бид юу үйлдвэрлэвэл зах зээл дээр үнэ хүргэж чадах вэ гэдгийг тооцоолох баримжаа алга.

Дэлхийн бүх орон адилхан. Тийм учраас аравдугаар ангиас нь эхлээд гүнзгийрүүлье, тухайн хүн чаддаг зүйлээ л олж ав. Түүнээс биш би гараад ийм ажил хийчих юм байна гэж ингэж сонгох биш. Яагаад "Авьяас" хөтөлбөр хэрэгжсэн бэ гэхээр өөрийгөө таньчих юм бол 10 дугаар ангиас эхлээд гурван жил гүнзгийрээд зах зээл ямар байхаас хөдөлмөр юу эрхлэхээс үл хамаараад өөрийнхөө чаддаг зүйлээр нийгэмд гараад зах зээлээ бий болгож амьдрах сонголт үлдээд байгаа. Жишээлбэл, уул уурхайн мэргэжлээр төгслөө гэхэд түүндээ дуртай, шинэ орд нээж чадах, тэрийгээ магадгүй үйлдвэрийг ашигтай ажиллуулах чадвар бүхий хүн болж хөгжих шаардлага тулгараад байна. Түүнээс хэн нэгний доор очоод ажиллаад амьдардаг цаг дэлхий даяараа мухардалд орсон. Шанхайн бирж дээр хувьцаа 30 хувь унахыг хэн хэлсэн юм бэ. Юу хүсэж байгаагаа мэдээд авчих, улс орон инноваци гаргаж ирэх хүнээ дэмжчих. Инноваци гаргаж ирнэ гэдэг бусдад байхгүй бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхийг хэлнэ. Бусдад байхгүй бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчид нь хэн бэ гэхээр байгалийн ухааныхан, шинжлэх ухааныхан, инженерүүд, технологичид.

-Эрэлттэй мэргэжлээ зарлаж болдоггүй юм уу?

-Хавар буюу элсэлтийн шалгалтын өмнө зарладаг.

-Хавар зарлахаар оройтоод олон хүүхэд мэдэхгүй өнгөрч байна. Элсэлтийн шалгалт өгөхөөс нэг жилийн өмнө буюу 12 дугаар ангид орох үед нь зарлачихаж болдоггүй юм уу. Ингэвэл хэрэгцээтэй мэргэжлээр суралцаж болох юм шиг?

-Одоо харин 10 дугаар ангиас нь гүнзгийрүүлж сургая гэж байгаа л даа.

-Их, дээд сургуулийн сургалтын төлбөр 40 хүртэл хувиар өслөө. Инфляцитай уялдуулж нэмдэг гэдэг ч энэ жил хэтрүүллээ?

-Сургалтын төлбөрийн тухайд мушгин гуйвуулсан юм явуулаад байна. Төрийн өмчийн их, дээд сургуулиудын хувьд 2, 3, 4 дүгээр курс дээр сургалтын төлбөрийг 10-аас дээш хувиар нэмээгүй. Эдгээр курсын оюутнуудын хувьд анх сургуульд ороход төлбөр ямар үнэтэй байсан, тэр нь инфляцитайгаа уялдана.

Өндөр төлбөр нэгдүгээр курст гарсан. Жишээ нь, Анагаахын их сургууль болон МУИС-ийн сургалтын төлбөр 20-иос дээш хувиар нэмэгдсэн. Уг сургуулийн удирдлагуудад төлбөрөө буулгаж, суралцагчдаа сайн сургахад анхаар гэдэг чиглэл өгсөн.

Анагаахын их сургууль нийт элсэгчиддээ 5-10 хувийн тэтгэлэг олгохоор ажиллаж байна. Тэтгэлгийн сангаа 500 сая төгрөг гэж мэдээлж байгаа.

МУИС байгалийн ухаан, шинжлэх ухааны чиглэлээр сурч байгаа 1 дүгээр курсын оюутнууддаа 30 хувийн тэтгэлэг өгсөн байна. Дотуур байрны төлбөрөө 100 мянган төгрөгөөр бууруулсан байна. Энэ эхний шийдвэр маш сайн шийдвэр гэж харж байгаа. Байгалийн ухаан, шинжлэх ухаан, инженерийн боловсролын чиглэлээр сурах хүүхдийн тоо бага байна. Монгол орны хөгжлийн зорилго бол шинжлэх ухаан, байгалийн ухаан, инженер, эдгээр мэргэжлээр чадалтай хүүхдийг сургана.

Төлбөрийн чадваргүй хэсэг дээр Төрийн сангийн тэтгэлэг байгаа, онцгой хүүхэд төлбөрөө төлж чадахгүй бол сургууль нь өгдөг тэтгэлэг бий. 300-400 сая төгрөгийн сантай.

-Их, дээд сургуулиуд сургалтын төлбөрөө нэмсэн үндэслэлээ юу гэж тайлбарлаж байгаа вэ. Оюутан өндөр төлбөр төлсөн хэмжээндээ боловсрол эзэмшиж чадах юм уу?

-Чанартай боловсрол эзэмшсэн хүнийг нийгэм хүлээж байна. МУИС-ийн удирдлага "Бид сургалтын хөтөлбөртөө олон улсын төвшинд магадлан итгэмжлэл хийлгэлээ. Ийм хөтөлбөрийг олон улсын төвшинд нь хадгалахын тулд сургалтын төлбөрийн үндсэн бааз хэрэгтэй байна гэдэг асуудал тавьж байгаа. Нэг үгээр хэлбэл, Бизнесийн сургууль олон улсад магадлан итгэмжлэгдсэн. Олон улсын төвшинд ажиллахын тулд багш нь дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдсөн, сургалтын лаборатори, сурах бичиг, технологи нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн зүйл ашиглах болж байгаа. Чанар өгөхийн тулд үүнээс өөр арга алга. Огцом нэмэгдэж байгаа хэсэг бол багш нараа хадгалах, сургалтын чанараа хадгалах.

Жил бүрийн намар их, дээд сургууль, коллежид 40 мянган хүүхэд элсдэг байсан бол өнөө жил 20 мянган оюутан болж багассан. Элсэгчдийн 50 хувь байхгүй болохоор сургуулиуд багш нараа цөөлөх шаардлага гарч байна. Чөлөөлчихөөр буцаад сайн багш олж чадахгүй. Нөгөөтэйгүүр, сайн багшаа гадагшаа алдах магадлал байгаа учраас сургалтын чанараа хадгалахын тулд бид үүнийг хийхээс өөр аргагүй гэдэг тайлбар хийж байна. Бид дахиад ажилла гэсэн.

-Гадаа хонохгүйгээр, сугалаа татахгүйгээр хүүхдээ цэцэрлэгт оруулахад хэчнээн хэмжээний хөрөнгө шаардаж байна вэ?

-30-аад мянган хүүхэд цэцэрлэггүй үлдлээ. Цаад талд нь 210 мянга орчмыг цэцэрлэгтэй болгосон. Он гараад Хүүхэд харах үйлчилгээний тухай хуулийн хүрээнд өөр, өөрийн сургалтын орчинтой болно. Дараагийн ээлжинд концессын 72 сургууль, цэцэрлэгийн цогцолбор ашиглалтад орох юм бол 2016-2017 оны хичээлийн жилд сургууль, цэцэрлэгийн хүртээмж гэдэг асуудал шийдэгдэнэ. Гэхдээ ард нь том тоо хүлээж байгаа, 100 мянган хүүхдийн элсэлт гэдэг. Төрөлт 80 мянга руу ороод ирэхээр цэцэрлэг хамрагдах хүүхдийн тоо 250 мянга хүрч байгаа бол төрөлт 100 мянга руу орох юм бол хамрагдах хүүхдийн тоо огцом нэмэгдэж 350-400 мянга руу очих үзүүлэлт ард нь бий. Дараа, дараагийн жилүүдэд цэцэрлэг, сургуулийнхаа хүртээмж, хангамж гэдэг зүйл рүү анхаарах зайлшгүй шаардлага үүсч байгаа.

30-аад мянган хүүхэд цэцэрлэггүй үлдлээ. Цаад талд нь 210 мянга орчмыг цэцэрлэгтэй болгосон. Он гараад Хүүхэд харах үйлчилгээний тухай хуулийн хүрээнд өөр, өөрийн сургалтын орчинтой болно.

-Хувийн гадаад хэлний сургалттай сургуульд хяналт тавьж чаддаг уу. Жуулчны визтэй орж ирсэн гадаад хүн багшилдаг гэх шүүмжлэл гарч байсан?

-Гадны хөрөнгө оруулалттай сургуульд тавигдах үйлчлэх, дүрэм журмаа гаргачихсан. Хяналтын ажлыг Мэргэжлийн хяналт хийж, тайлангаа гаргадаг. Тэндээс шалгалт хийгээд биднээс тавьсан стандарт шаардлага хэр хангагдаж байна вэ гэдгийг хянадаг.

-Боловсролын төвшингөөрөө Монгол дэлхийд хэдэд явж байна вэ?

-Боловсролынхоо шинэчлэгдэж байгаа хөтөлбөр, тавьж байгаа зорилгынхоо хувьд дэлхийн тэргүүлэгчидтэй авдил төвшинд явж байгаа. Боловсрол судлаачид энийг нэг дуугаар хэлнэ. Хүн төрөлхтний өмнө өөрөө диплом мэдлэгээс гадна чадвар, чадамж чаддаг байх харилцааны арга барил гэх мэтчлэн насанд туршдаа суралцах чадвар гэх мэт цоо шинэ даалгавар гараад ирсэн. Сургууль төгссөн л юм бол өөрөө ажлын байраа олж чаддаг тэр хүнийг яаж гаргаж ирэх вэ гэдэг даалгаврын араас явж байна.

Адилхан даалгаврыг Монголынхоо онцлогт, монгол эрдэмтний илүү ур орсон байдлаар хийж чадсан гэдэгт итгэлтэй байна. Герман, АНУ, БНСУ, Япон гэх мэтийн хөндлөнгийн экспертийг авч ажиллуулж байна, хоёр гурван дэлхийн хэмжээний боловсролын хүрээлэнтэй хамтран ажиллаж байна.

Бидний энэ шинэ хөтөлбөрүүд бол түрүүлж алхаж чадсан цөөхөн орны нэгд орно. Хөтөлбөрөө сайн хэрэгжүүлээд явахад 2017 оноос сайн үзүүлэлт авч чадна гэдэгт итгэж байна. Дэлхийн шилдэг 100 сургуульд элсэж байгаа элсэгчдийн тоогоор дэлхийн 10 дотор багтаж байна.

-Хувийн дунд сургуулиудын сургалтын төлбөр 50 сая төгрөгт хүрч байна. Төлбөртэй дүйхүйц боловсролыг өгдөг юм уу. Төрийн өмчит ерөнхий боловсролын сургуулийн сургалтын хөтөлбөрийг дагадаг юм уу. Эсвэл өөрийн онцлогт тохирсон хөтөлбөртэй байдаг юм болов уу. Үүнд хяналт тавьдаг уу?.

-Гадаад хэлний сургалтаас бусдаас ялгарах зүйл байхгүй. Төрийн өмчит сургуулиуд илүү гарна. Эцэг, эхчүүдийн сонголт байгаад байна. Өндөр төлбөртэй зарим сургуулиуд хэтэрхий гоё байшинтай байна. Гоё байшин, сайн орчин, гадаад хэлний сургалт нь илүү анхаарал татаад байгаа юм болов уу гэж би хувьдаа хардаг.

Харин манай шинэчилсэн хөтөлбөрийн үр дүн бол ямар ч олон улсын хөтөлбөрөөс давж гарна.

Бид тэрийг очиж хараад хэний хөтөлбөрийг аваад ажиллаад байна гэхээс илүү бид өөрөө ямар хөтөлбөр боловсруулаад төрийн өмчийн сургуульд түгээж чадаж байна вэ гэдгээ л хардаг.

-Оюутны сургалтын төлбөрийн хэдэн хувь нь багш нарын цалинд, хэдэн хувь нь урсгал зардалд зарцуулдаг юм бол?

-Ховд их сургууль нийт орж ирж байгаа сургалтын төлбөрийн 97 хувийг багш нарынхаа цалинд зарцуулдаг. Эндээс харахад багш нарын цалин ямар хэмжээний байр суурь эзэлж байгааг харж болно.

Хувийн сургуулиудын төлбөрийг нарийвчилсан мэдээлэл аваагүй байна.

Г.ДАРЬ

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Ерөнхий сайд “Шийдлийн цаг”-ийн мөрөөр ажиллав

Ерөнхий сайд "Чингис хаан" олон улсын буудалд хийсэн "Шийдлийн цаг"-ийн мөрөөр ажиллав

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Э.Бат-Үүл нар энэ сарын 12-ны өдөр "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын өдөр тутмын үйл ажиллагаа болон транзит заал байгуулах, зорчигчдын танхимыг өртгөтгөх барилгын ажлын явцтай танилцсан. Энэ үеэр хилийн ногоон гарцыг ажиллуулах, онгоц газардсаны дараа угтах хоолойд хил, гааль, мэргэжлийн хяналт гээд төрийн байгууллагын дүрэмт хувцастай хэд хэдэн ажилтан зорчигчдыг тосч байгааг халж, нэг ажилтанд хариуцуулан, гүйцэтгүүлэхийг даалгасан юм. 

Ерөнхий сайд өнөөдөр эдгээр байгууллагуудын удирдлагуудыг хүлээн авч уулзан, өгсөн үүрэг даалгаврын хэрэгжилттэй танилцлаа. Онгоцны хүзүүвчинд төрийн байгууллагын олон ажилтан угтдаг байсныг болиулж, нисэх буудлын оператор болон гаалийн ажилтан гэсэн хоёр хүн зорчигчдыг тосч байгаа. АСЕМ-ын уулзалтын бэлтгэл ажлыг хангах үүрэгтэй комисс томилогдон, дөрвөн ажлын хэсэг ажиллаж байна. Онгоцны 9 зогсоол нэмж барих ажлын гүйцэтгэл 42 хувьтай үргэлжилж байгаа. Мөн дотоод нөөц бололцоогоороо жижиг онгоцны 5 зогсоол барихаар төлөвлөсөн. Ингэснээр онгоцны 40 гаруй зогсоолтой болж, уулзалтын бэлтгэл ажил хангагдана гэж "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын дарга М.Даваажав хэллээ. 

Ногоон гарцын хувьд гар тээш шалгах зориулалтын төхөөрөмж байхгүй учраас овор ихтэй ачаа тээшинд зориулсан төхөөрөмжөөр шалгаж байгаа гэж Буянт-Ухаа дахь гаалийн газрын дарга Н.Удаанжаргал танилцуулсан. Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг "Өмнө өгсөн үүрэг даалгавар одоо болтол биелэгдээгүй байна. Монголыг зорих зорчигчдын гар тээш нэгэнт гадаад орнуудын нисэх буудлаар шалгагдан онгоцонд орсон байхад Монголын гааль дээр дахин шалгаж, зорчигчдод төвөг чирэгдэл учруулан очер дараалал үүсгэж байгааг хэзээ зогсоох вэ? Зорчигчдыг хүндрэл, саадгүйгээр хилээр нэвтрүүлэх боломжоор хангаж ажиллаж чадахгүй бол ажлаа өгч болно" гэдгийг сануулахад Буянт-Ухаа дахь гаалийн газрын дарга Н.Удаанжаргал "Ногоон гарцыг өнөөдрөөс эхлэн ажиллуулна" гэлээ. 

Мөн энэ үеэр тус нисэх буудалд гарч буй бас нэгэн зөрчлийн талаар зорчигчдоос гомдол ирснийг Ерөнхий сайд тодруулж, холбогдох хүмүүст хариуцлага тооцож, арга хэмжээ авахыг үүрэг болголоо. Олон улсын нислэгээр ирсэн гадаадын зорчигчдод 160 ам.долларын үнэтэй сурталчилгааны сэтгүүлийг авахыг шаардсан Засгийн газрын лого бүхий танилцуулгыг Хилийн хяналтын бүсэд тарааж байсан нь зорчигчдын гайхлыг төрүүлсэн үйл явдал болсныг Ерөнхий сайд онцоллоо. Сурталчилгааны сэтгүүлээ өндөр үнээр зарж борлуулж байсан "Хүннү лорд" хэмээх хувийн компанид зөвшөөрөл олгосон Зам, тээврийн яамны холбогдох албан тушаалтан, Нисэх буудлын дарга, Хилийн цэргийн удирдлагуудад хатуу хариуцлага тооцож, ажлаас чөлөөлөх хүртэл арга хэмжээ авахыг Зам тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргад даалгалаа.

Эх сурвалж: Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах алба

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

2015/08/26

Ерөнхий сайд “Чингис хаан” олон улсын буудалд хийсэн “Шийдлийн цаг”-ийн мөрөөр ажиллав

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын захирагч Э.Бат-Үүл нар энэ сарын 12-ны өдөр "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын өдөр тутмын үйл ажиллагаа болон транзит заал байгуулах, зорчигчдын танхимыг өртгөтгөх барилгын ажлын явцтай танилцсан. Энэ үеэр хилийн ногоон гарцыг ажиллуулах, онгоц газардсаны дараа угтах хоолойд хил, гааль, мэргэжлийн хяналт гээд төрийн байгууллагын дүрэмт хувцастай хэд хэдэн ажилтан зорчигчдыг тосч байгааг халж, нэг ажилтанд хариуцуулан, гүйцэтгүүлэхийг даалгасан юм. 

Ерөнхий сайд өнөөдөр эдгээр байгууллагуудын удирдлагуудыг хүлээн авч уулзан, өгсөн үүрэг даалгаврын хэрэгжилттэй танилцлаа. Онгоцны хүзүүвчинд төрийн байгууллагын олон ажилтан угтдаг байсныг болиулж, нисэх буудлын оператор болон гаалийн ажилтан гэсэн хоёр хүн зорчигчдыг тосч байгаа. АСЕМ-ын уулзалтын бэлтгэл ажлыг хангах үүрэгтэй комисс томилогдон, дөрвөн ажлын хэсэг ажиллаж байна. Онгоцны 9 зогсоол нэмж барих ажлын гүйцэтгэл 42 хувьтай үргэлжилж байгаа. Мөн дотоод нөөц бололцоогоороо жижиг онгоцны 5 зогсоол барихаар төлөвлөсөн. Ингэснээр онгоцны 40 гаруй зогсоолтой болж, уулзалтын бэлтгэл ажил хангагдана гэж "Чингис хаан" олон улсын нисэх буудлын дарга М.Даваажав хэллээ. 

Ногоон гарцын хувьд гар тээш шалгах зориулалтын төхөөрөмж байхгүй учраас овор ихтэй ачаа тээшинд зориулсан төхөөрөмжөөр шалгаж байгаа гэж Буянт-Ухаа дахь гаалийн газрын дарга Н.Удаанжаргал танилцуулсан. Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг "Өмнө өгсөн үүрэг даалгавар одоо болтол биелэгдээгүй байна. Монголыг зорих зорчигчдын гар тээш нэгэнт гадаад орнуудын нисэх буудлаар шалгагдан онгоцонд орсон байхад Монголын гааль дээр дахин шалгаж, зорчигчдод төвөг чирэгдэл учруулан очер дараалал үүсгэж байгааг хэзээ зогсоох вэ? Зорчигчдыг хүндрэл, саадгүйгээр хилээр нэвтрүүлэх боломжоор хангаж ажиллаж чадахгүй бол ажлаа өгч болно" гэдгийг сануулахад Буянт-Ухаа дахь гаалийн газрын дарга Н.Удаанжаргал "Ногоон гарцыг өнөөдрөөс эхлэн ажиллуулна" гэлээ. 

Мөн энэ үеэр тус нисэх буудалд гарч буй бас нэгэн зөрчлийн талаар зорчигчдоос гомдол ирснийг Ерөнхий сайд тодруулж, холбогдох хүмүүст хариуцлага тооцож, арга хэмжээ авахыг үүрэг болголоо. Олон улсын нислэгээр ирсэн гадаадын зорчигчдод 160 ам.долларын үнэтэй сурталчилгааны сэтгүүлийг авахыг шаардсан Засгийн газрын лого бүхий танилцуулгыг Хилийн хяналтын бүсэд тарааж байсан нь зорчигчдын гайхлыг төрүүлсэн үйл явдал болсныг Ерөнхий сайд онцоллоо. Сурталчилгааны сэтгүүлээ өндөр үнээр зарж борлуулж байсан "Хүннү лорд" хэмээх хувийн компанид зөвшөөрөл олгосон Зам, тээврийн яамны холбогдох албан тушаалтан, Нисэх буудлын дарга, Хилийн цэргийн удирдлагуудад хатуу хариуцлага тооцож, ажлаас чөлөөлөх хүртэл арга хэмжээ авахыг Зам тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн даргад даалгалаа.

Эх сурвалж: Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах алба

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Том боломж

Ирэх жил АСЕМ ээлжит чуулган Монголд болно. Дэлхийн удирдагч нарын дээд түвшинд болох энэхүү уулзалтын бэлтгэлийг базаагаад эхэлсэн ч "хөгөө чирэх вий" гэсэн  болгоомжлол бий. АСЕМ-аас шалтгаалан ирэх оны сонгуулийг урагшлуулах эсвэл хойшлуулах тухай ч ярьж эхэллээ. Монголын нэр хүндийг дэлхийд өргөх том шаанс гэж буй энэхүү арга хэмжээнээс дутахааргүй ач холбогдолтой бас нэгэн мэдээлэл нь Монгол Улс НҮБ-ын Хүний эрхийн зөвлөлийн сонгуульд анх удаагаа нэр дэвшиж буй явдал.

Нэгэн ёсондоо аравдугаар сарын сүүлээр болох энэхүү сонгуульд Монгол улс бүс нутагтаа өрсөлдөж байна.

НҮБ-ын ХЭЗ нь анх 2006 онд байгуулагдсан. 47 гишүүнтэй бөгөөд гурван жилийн хугацаанд гишүүнээр нь ажиллах улсыг НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 192 гишүүний ердийн олонх буюу наандаж 97 улсын төлөө саналаар сонгодог аж. Энэ жилийн сонгууль Ерөнхий Ассамблейн 70 дугаар чуулганы үеэр аравдугаар сард болох юм.

Манай улс 54 гишүүнтэй Ази, Номхон далайн орнуудын бүлэгт харъяалагддаг аж. Энэхүү бүлэг нь Хүний эрхийн зөвлөлд 13 суудалтай бөгөөд жил бүр сулрах 4-5 суудалд нөхөн сонгууль болдог. ХЭЗ-ийн 2015 оны сонгуульд энэ бүлэгт сулрах таван суудлын нэг суудлыг бид авахаар өрсөлдөнө өө гэсэн үг. Бидний өрсөлдөгчдийн тухайд Лаос, Киргиз, Пакистан, БНСУ болон Филиппин тус тус нэрээ дэвшүүлэн өрсөлдөж байна.

Гэхдээ бид сонгогдох магадлал өндөр. Нэгдүгээрт, Азидаа ардчиллын замаар замнасан анхны улс төдийгүй хүний эрхийг дээдэлсэн, хүнлэг энэрэнгүй нийгмийг Үндсэн хуулиараа тунхагласан явдал тэднээс ялгарах бидний гол имиж. Нөгөөтэйгүүр бидэнтэй өрсөлдөж буй Пакистан, Лаос зэрэг улс орнуудад үймээн, самуунтайн дээр хүний язгуур эрхийг хүртэл хаан боогдуулдаг зэрэг нь бид мандат авах бас нэгэн боломж.

Тиймээс тэдгээр улс орны хүний эрхийг хамгаалах чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг олон улсын байгууллагын төлөөлөгчид Монгол Улсыг дэмжихэд бэлэн байгаа гэдгээ хэлж байна.

Сэтгүүлчдэд энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгсөн сургалтанд оролцож, Азийн үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө ба цуглаан хийх, эвлэлдэн эрх, эрх чөлөөний холбоотой асуудлаар болон Монгол улс нь үүнд туслахын тулд юу хийж чадах гэсэн сэдвээр ярилцлага өрнүүлсэн Хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Shahzad Ahmad "Монгол Хүний эрхийн зөвлөлд Азийг төлөөлөн орох боломж бүрэн бий" гэж байр сууриа илэрхийлэв. Мөн хүний эрхийн хамгаалагч Sayeed Ahmad "Энэтхэг, Пакистанд хүний эрхийг хамгаалагчдыг хулгайлах, хөнөөх тохиолдол элбэг байна. Тиймээс Монгол Улс хүний эрхийг хамгаалах үйлсэд манлайлан оролцохыг хүсч байна" гэдгийг хэлсэн бол Мьянмарын төлөөлөгч Khin Ohmar "Мьянмарт өөрчлөлт болж байгаа ч дорвитой хэмжээнд өөрчлөгдөөгүй. Өнөөдөр 140 орчим улс төрийн хоригдол, мянга гаруй тариачин, ажилчид, 400 орчим хүний эрхийн хамгаалагч шүүхийн шатанд шалгагдаж байна. Мьянмарт буддын шашинтнууд мусулманчуудын эсрэг хүчирхийлэл явуулж буй төр засгийн зүгээс дэмждэг. Монгол НҮБ-ын ХЭЗ-д сонгогдвол бид энэ асуудлаар байн байн танай улсад хандах болно" гэж шулуухан байр сууриа илэрхийлэв. Харин бидний ихээр аялж, зугаалах болсон Малайзын хүний эрхийн байгууллагын төлөөлөгч Sevan Doraisamy Ш.Алтантуяагийн хэрэг Малайзын хүний эрхийн төлөв байдлыг харуулах тод жишээ гэдгийг дурдаад өнөөдөр тус улсад аливаа хэрэг шударга бусаар шийдэгддэг гэдгийг нуусангүй. Хүний эрхийн хамгаалагчдын эсрэг үйл ажиллагаа явуулах ч энүүхэнд гэнэ.

Сүүлийн үед бидний ихээр сонсох болсон нэр төдий ардчиллын тухай Sevan Doraisamy "Дэлхийн аль ч улсад,тэр дундаа Азид ардчиллаас ухрах үзэгдэл газар авч байна. Улс орнууд авлигад идэгдэж байна. Азийн улс орнууд дотроос Монгол Улс Малайзын эрх ашгийг хангаж чадах байх. Тиймээс хэрэв сонгогдож ажиллавал тодорхой зөвлөмжийг өгөөсэй" гэв.

Монгол улс бүс нутгийнхаа хэмжээнд хүний эрхийг хангах тал дээр дээгүүр эгнээнд явна. Уламжлалт ёс заншил, тиктатур зэргээсээ шалтгаалан Азийн улс орнуудад хүний эрх төдийлөн хангагдахгүй байгааг бид хэнээр ч хэлүүлэлтгүй мэднэ. Харин тэд биднийг хүний эрх, эрх чөлөөг дээдлэн, сахин хамгаалах чиглэлд чамгүй ахиц гаргасан, харьцангуй туршлагатай гэж олон улс үзэж байна.

Монгол Улсын хувьд ч хүний эрхийн голлох үзүүлэлтүүд саармаг хэвээрээ байсаар байна. Гэхдээ бид НҮБ-ын ХЭЗ-ийн гишүүн болвол бидэнд хүний эрхийн асуудлаа илүү өндөр төвшинд хүргэх зайлшгүй шаардлага гарна. Тодорхой боломжууд ч нэмэгдэнэ. Монгол Улс ХЭЗ-ийн гишүүн болохдоо хүний эрхийн чиглэлээр улсдаа төдийгүй бүс нутагтаа ямар үр дүнд хүрэх талаар НҮБ-ын өмнө амлалт авч, хариуцлага хүлээнэ. Нэг үгээр хэлбэл, хүний эрхийн чиглэлээр үлгэр жишээ улс болох ёстой. Өөрийн төдийгүй бусдын төлөө үүрэг хүлээсэн улс энэ чиглэлд ахиц гаргахгүй бол дэлхийд шившиг болох нь дамжиггүй. Нөгөөтэйгүүр Монголын төр дэлхийн өмнө хүний эрхийг хамгаалах талаар үүрэг хүлээнэ гэсэн үг. Түүнийг дагаад бидний нэр хүнд олон улсын хэмжээнд өснө.

Тиймээс энэ сонгууль бидний хувьд маш чухал бөгөөд алдах эрхгшй том боломж.

Л.ТӨГС

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.

Л.Гантөмөр “Сайдын цаг”-т оролцоно

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд Л.Гантөмөр өнөөдөр 12.00 цагт "Сайдын цаг" уулзалтад оролцоно. Уулзалт Засгийн газрын хуралдааны мэдээллийн танхимд болж хичээлийн шинэ жилийн бэлтгэл хэрхэн хангагдаж байгаа, мөн их ,дээд сургуулийн сургалтын төлбөрийн нэмэгдэл зэрэг цаг үеийн олон асуудлаар хариулт өгөх гэж байна.

Г.ДАРЬ

This entry passed through the Full-Text RSS service - if this is your content and you're reading it on someone else's site, please read the FAQ at fivefilters.org/content-only/faq.php#publishers.