2014/10/01

Шударга ёс эвслийн бүлэг дотоод асуудлаа ярилцжээ

УИХ дахь МАХН-МҮАН-ын Шударга ёс эвслийн бүлэг өнөөдөр ээлжит хуралдаанаа хийлээ. Уг хуралдаанаар бүлэг дотоод асуудлаа ярилцсан гэх мэдээллийг тус бүлгийн дарга Н.Батцэрэг өглөө. Дээрх асуудлын хүрээнд бүлгийн гишүүд Өршөөлийн тухай хууль, Улстөрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийг цагаатгах тухай, Хүүхэд харах үйлчилгээний тухай, Боловсролын тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай зэрэг төслүүдийг УИХ намрын чуулганаар яаралтай хэлэлцэж батлах шаардлага байна гэж байр сууриа илэрхийлжээ.

УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар маргааш Эдийн засгийн хөгжлийн сайд Н.Батбаярыг огцруулах эсэх тухай хэлэлцэх юм. Энэ талаар тус бүлэг дахин хэлэлцэхээр тогтжээ.

Г.НАРАН

 

АН-ын бүлэг хуралдаж дууслаа

УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг өнөөдөр үдээс хойш ээлжит хуралдаанаа хийсэн бөгөөд дөнгөж сая өндөрлөөд байна. Хуралдаанд УИХ-ын дарга З.Энхболд, Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг нар мэдээлэл хийжээ. УИХ-ын даргын мэдээлэл нь энэ долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэх асуудал байсан бол Ерөнхий сайдын хувьд Засгийн газраас хэрэгжүүлсэн "Эзэн-100" хөтөлбөр юм байна. Гэхдээ бүлгийн гишүүд хуралдааны ихэнх цагийг маргаашийн УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэх асуудалд зарцуулжээ. Ингэхдээ Олон улсын худалдаа, хөрөнгө оруулалтын асуудлаар ил тод байдлыг хангах тухай Монгол Улс, АНУ хоорондын хэлэлцээрийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхэд ихэнх цагаа зарцуулсан юм байна.

Бүлгээр хэлэлцсэн асуудлын талаар өнөөдөр тус бүлгээс албан ёсоор мэдээлэл хийсэнгүй.

Г.НАРАН

 

“ЗГ-ын бүтцийг ярьж байна”

Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулах асуудлыг УИХ хэзээ эцэслэн шийдвэрлэх нь олны анхаарал татсан асуудал болоод байна. Засгийн газрын бүрэлдэхүүнд МАХН-МҮАН-ын "Шударга ёс эвсэл"-ийн бүлгийн төлөөлөл багтаж ажилладаг. Эл асуудлаар УИХ дахь МАХН-МҮАН-ын Шударга ёс эвслийн бүлгийн дарга Н.Батцэрэгээс дараах асуултад хариулт авлаа.

-Засгийн газрын бүтэц бүрэлдэхүүний өөрчлөлтөөр Ерөнхий сайдтай ярилцсан зүйл байна уу. Эвсэл энэ асуудалд ямар байр суурь барьж байна вэ?

-Санал солилцож байна. Ер нь Засгийн газрын бүтэц бүрэлдэхүүний асуудал Үндсэн хуулиараа Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн асуудал. Би хувьдаа Ерөнхий сайдад та асуудлаа оруулаад ир, тэгээд яръя гэж байгаа. Бид бол бүтэц бүрэлдэхүүнийг илүү чамбайруулсан байх талруу хүлээлттэй байна. 

УИХ-ын 2012 оны сонгуулийн дараа тухайн үеийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжил, зорилтууд, улстөрийн нөхцөл байдал, хүчний харьцаа зэргээс шалтгаалж одоогийн бүтэц батлагдсан. Хоёр жил яваад эргээд харахад чиг үүргийг нь илүү чамбайруулах, бүтэц тогтолцоонд нь зарим нэг өөрчлөлт хийх, ажил нь доголдож байгаа гэж үзэж байгаа салбарын сайдтай хариуцлага ярих зэрэг хуримтлагдсан асуудал бий. Энэ хүрээндээ шийдвэрлээд явна гэсэн хүлээлттэй байна. Түүнээс бүтэц дээр тийм байна, ийм байна гэж хэлэхэд одоо эрт байна.

Ерөнхий сайдын хувьд Ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөж байгаа болов уу. Ойрын хугацаанд хуулийн төслөө УИХ-д өргөн мэдүүлэх байх. Тэрний дараа Засгийн газрын бүтэц бүрэлдэхүүнийг хэлэлцэж батална. Энэ үед бүлэг байр сууриа илэрхийлээд явна.

-Намрын чуулганаар хэлэлцэх хамгийн чухал асуудлуудын тухайд?

-Жил болгоны намрын чуулганы гол хэлэлцэх асуудал төсөв, хөрөнгө оруулалтын  бодлого байдаг. Эдийн засагт хүндрэл бэрхшээл тулгарч төсвийн орлого тасарч байгаа үед энэ жилийн хөрөнгө оруулалтын гүйцэтгэл дутна. Тийм учраас 2015 оны төсвийн хуулийг чамбай боловсруулах шаардлагатай.

УИХ-ын дарга намрын чуулганы нээлтийн үеэр хэллээ, энэ зун хоёр хөршийн удирдагчид айлчилсан, Монгол Улсын хөгжилд чухал ач холбогдолтой бүс нутгийн эдийн засгийн интеграцийг илүү өсгөхөд гурван талын оролцоог хангаж ажиллах талаар маш чухал баримт бичгийг гаргасан гэж... Үүнтэй холбоотойгоор манай талаас дагаж гаргах эрх зүйн баримт бичгийг яаралтай батлах ёстой байгаа. Мөн орон нутагт ажиллах үед  улс төрөө цэгцлээч гэдэг асуудлыг газар сайгүй тавьсан. Улс төрийн намын тухай хууль, Улс төрийн намуудын санхүүжилтийн тухай хууль, Сонгуулийн нэгдсэн хуулийг батлах шаардлагатай байгаа. Өөр нэг чухал асуудал нь гурван бүлгийн дарга ажлын хэсгийн ахлагчаар нь ажиллаж байгаа, Монгол Улсын Хөгжлийн урт хугацааны баримт бичгийн төслийг боловсруулж батлан гаргах. Зун, намрын хугацаанд ажлын хэсгийн дэд хэсэг нэлээн шаргуу ажилласан. Ирэх арваннэгдүгээр сарын эхний хагаст бодлого болгож, бэлтгэнэ. Болж өгвөл ондоо багтааж, болохгүй бол оны дараа гэхдээ намрын чуулганыхаа хугацаанд урт хугацааны хөгжлийн бодлогоо тодорхойлсон баримт бичгийг батална.

Г.НАРАН

 

Женкогийн нохойд барих мод

Давхар дээлээ тайлсан УИХ-ын гишүүн Х.Баттулга "Монгол тулгатны 100 эрхэм" хэмээх нэвтрүүлгийн хөтлөгч болж, давхар дээл дахин өмсчээ. Өдгөө уг нэвтрүүлгийн санхүүжүүлэгч нь Женко Баттулга болсныг зарим нэг нь анзаараагүй байх. Гэвч уг нэвтрүүлгийн мөн чанар бүрэн алдагдаж, зөвхөн түүний бодож санаж байгаа болон тэмцэл тулааных нь зэвсэг болон хувирсныг сүүлийн хагас жилд дэлгэцээр хангалттай харлаа. Тэрээр сайд хийх хугацаандаа төмөр замын царигийн асуудлаар тэмцэл өрнүүлсээр олон ч дайсантай болж, бас тэр хэрээрээ олон фэнтэй болсон.

Түүний улс төр хийгээд улс орны цаашдын хөгжилд хандах хандлага нь Оросоос ихээхэн хамааралтай болсныг гэрчилдэг. Төмөр замыг Орос ноёдын таашаалд нийцүүлж, өргөн царигаар тавих бодлогоосоо ухарч няцахгүй гэдгээ олон зүйлээр харуулаад байгаа. Орос эхнэртэй түүнийг хойд хөршийн олигархи Дерпаска болон Оросын төмөр замчин Якунин нарын гарын хүн болсон гэдгийг хэн хүнгүй мэднэ. Хамгийн сүүлийн жишээ л гэхэд тэр өөрийнхөө дайснаар тодруулаад буй Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягт Якунинаар заналхийлсэн захидал бичүүлж дөнгөсөн. Уг захидал хэвлэлээр тархаснаас болж Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын хэд хэдэн ажилтан халагдсан талаар мэдээлэл гарч байсан. Тэд уг захидлыг задруулсан уу, аль эсхүл нэг хувь нь мань Женкод байсан уу, чөтгөр бүү мэд. Ямартаа ч хоёр хүний хооронд бичилцсэн захидал эзэндээ хүрээгүй шахам байхдаа олон нийтэд тархсан юмдаг.

Өнөөдөр Орос Хятад хоёр ор хөнжилдөө орсон янагууд мэт харагдавч хэзээ ч шийдэгдэхгүй ээдрээтэй асуудлууд түм бумаараа бий. Тухайлбал, Оросын бүс нутгуудад суурьшсан хэдэн сая Хятад иргэн, газар нутгийн маргаантай асуудлууд, цаг үеийн асуудлаас болж хийгдсэн тэгш бус гэрээ гээд хоёр хөршийг маань тун удахгүй эвдрэлцүүлэх асуудлууд бийг санахад илүүдэхгүй биз ээ. Тийм ч учраас хоёр хөршийн аль аль нь манай улсыг нэг нэгнийхээ эсрэг турхирахаа сайн мэднэ. Хятадын аюулын талаар Оросууд үнэндээ юу ч мэддэггүй нь тус хоёр улсыг олон жил тусгаарлан суусан Монголчуудын гавьяа гэлтэй.

Хятадын ерөнхийлөгчийн айлчлалын үеэр урсгал сөрөн мань Женко гүйсэн гэдэг. Үүнийгээ тэрээр "Би өглөө болгон Энхтайвны гүүр давж гүйдэг юм" хэмээн тайлбарласан. Үүнийг үнэн гэж бодъё. Тэгвэл яг тэр үеэр Женко Баттулга "Монгол тулгатны 100 эрхэм" нэвтрүүлгийн багаа дагуулан Далай лам дээр очин нэвтрүүлэг хийснийг юу гэж үзэх вэ? Энэ нэвтрүүлэг нь өдийг хүртэл гарсангүй. Гэтэл бас нэг нэвтрүүлэг хийчихжээ, мань эр. Уг нэвтрүүлгийн гол баатар нь хэн гээч? Алдарт Н.Энхбаяр. Энэ хүн мөлжүүрээ өгдөггүй яс гэлтэй. Хаана л дайсагнал, хар хор, холион бантан, идэж уулт байна, тэнд л Н.Энхбаярын нэр зоолттой байдаг. Одоо бүр хэн нэгний дайсагналын зэвсэг болж хувираа юу гэлтэй.

Уг нэвтрүүлгийн гол сэдэв нь гурван хүнийг хараан зүхүүлэхэд оршсныг тус нэвтрүүлгийн багийнхан нь нуулгүй ярьдаг гэнэ. Мэдээж хэрэг Н.Энхбаярын заналт дайснууд гэгдэх С.Баяр, Сү.Батболд, ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж гурав ажээ. Дээрээс нь нэмээд Н.Алтанхуягийг муулуулах гэсэн боловч сүүлийн үед сүжрээд байгаа Ерөнхий сайдыг Н.Энхбаяр муулахгүй гээд гэдийгээд суучихсан гэнэ. Н.Энхбаярын хүмүүс энэ засагтай хамтран бондын мөнгөнөөс цохилцож байгаа учраас тогоотой хоол руугаа нулимахыг хүсээгүй бололтой. Бас цагтаа тулахаар засгаас гарахыг ч хүсэхгүй байгаа нь ойлгомжтой. Тэр ч бүү хэл Н.Энхбаяр Алтангадас фракцын хооронд ирэх дөрвөн сонгуульд хамтран оролцох гэрээ хийгдсэнийг МАХН-ынхан үгүйсгэхгүй байгаа юм. Тийм ч учраас Н.Энхбаяраар нөгөө гурвыг нь газар доогуур ортол нь муулуулжээ. Гэвч өнөөдрийг хүртэл уг нэвтрүүлэг цацагдаагүй байна. Нэвтрүүлгийг гурав хувилсан бөгөөд телевизээр цацах асуудлыг нь Hero хариуцна. Мөн Н.Энхбаярын багийнханд нэг хувь нь очсон бол Женко гурав дахь хувийг нь авч, сошиал ертөнцөд цацахад бэлэн болжээ. Гэхдээ тэр уг нэвтрүүлгийг гаргахаасаа илүүтэйгээр наймааны хэрэглүүр болгон ашиглахыг зорьсон гэж эх сурвалж мэдээлж байна. Женко Баттулга дээрх гурван эрхэмтэй уг нэвтрүүлгээр наймаалцахыг хүссэн гэх боловч цаадуул нь толгой сэгсэрсэн юм байх. Өнөөдөр С.Баяр, Сү.Батболд, У.Хүрэлсүх нар Монголын улс төрд эргэн ирж байгаад Солонгост амьдарч буй Н.Энхбаяр боож үхэх шахаж байгааг МАХН-ынхан их л бахдалтай ярих юм.

Уг нэвтрүүлгийн санаа нь хойд хөршид бичигдсэн байх гэсэн таамаглалыг нэгэн эрхэм огтхон ч эргэлзээгүйгээр хэлнэ билээ. Үүнийгээ тэр маш учир жанцантайгаар тайлбарлаж байгаа. Далай лам, дараа нь Оросод элэгтэй гэгддэг Н.Энхбаяраар үргэлжилж байгаа уг нэвтрүүлэг нь Монгол төр хийгээд улс төрчдөд итгэх итгэлийг гээгдүүлэх зорилго агуулж байгааг тэр цохон тэмдэглэж байна. Ямартаа ч нэвтрүүлэг гарах эсэх нь тодорхойгүй ч дээрх эрхмүүдийг Н.Энхбаяраар газар дор ортол нь муулуулжээ.

Ю.АЛТАНЗУЛ

Эх сурвалж: www.24tsag.mn

 

 

АН-ын бүлэг хуралдаж эхэллээ

УИХ дахь Ардчилсан намын бүлэг Төрийн ордны "А" танхимд хаалттайгаар хуралдаж эхэллээ. Тус хуралдаанд Ерөнхий сайд мэдээлэл хийх юм. Эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрсэн учраас Засгийн газрын зүгээс өнгөрсөн хавар "Эзэн-100" хөтөлбөрийг санаачлан энэ хүрээнд олон хууль, тогтоолын төслийг УИХ-аар батлуулсан. Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлснээр ямар үр дүн гарав, юун дээр алдав гэдгээ бүлгийн гишүүддээ Ерөнхий сайд тайлангаа тавина. Харин УИХ-ын хувьд ирэх баасан гаригийн хуралдаанаараа эл асуудлыг хэлэлцэн дүгнэх юм.

Мөн УИХ дахь МАН-ын бүлэг хуралдаж байгаад дөнгөж сая түр завсарлалаа. Завсарлагаа дууссаны дараа бүлэг дахин хуралдана.

Г.НАРАН

 

Аймгийн Засаг дарга нарын цахим хурал боллоо

Сар бүрийн эхний долоо хоногт болдог аймгийн Засаг дарга нарын цахим хурлын үеэр Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг өвс тэжээл бэлтгэх, дулаан цахилгааны өвөлжилтийн бэлтгэлээ нягтлах, ургац хураалтаа эрчимжүүлэхийг даалгалаа.

Энэ 2014 онд Сүхбаатар, Өмнөговь, Хөвсгөл, Дорнод аймгийн төвийг нийслэл хоттой хатуу хучилттай автозамаар холбох зорилт тавьсан. Өмнөговийн зам ашиглалтад орлоо гээд Хөвсгөл, Сүхбаатар аймгийн удирдлагуудыг замын ажилд анхаарч ажиллахыг үүрэг болголоо.

2015 оны Төсвийн тухай хуулийн төслийг өнөөдөр УИХ-д өргөн барина. 2015 онд сургууль, сургуулийн дотуур байр, эмнэлэг, цэцэрлэг зэрэг барилгын ажил болон урсгал зардлаа аймаг орон нутаг мэдэж шийддэг байхаар эрх шилжүүлэх бодлого барьж ажиллана. Орон нутгийн хөгжлийн сангийн хөрөнгөөс гадна ийм эрхийг шилжүүлэхээр төлөвлөж байгаа. УИХ-аар удахгүй хэлэлцэж эхэлнэ гэж Ерөнхий сайд хэллээ.

Өнгөрсөн есдүгээр сард Дархан-Уул, Өмнөговь, Баян-Өлгий аймгийн сургуулийн дотуур байр, цэцэрлэгийн хүүхдүүд хоолны хордлого авлаа. Цаашид ийм асуудал дахин гаргуулахгүй байх тал дээр холбогдох байгууллагууд анхаарч ажиллах шаардлагатай байна гэж Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дэд дарга Ч.Сайнбилэг хэллээ гэж Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах албанаас мэдээллээ.

 

УИХ-ын дэд дарга Р.Гончигдорж БНАСАУ-д айлчлав

Монгол Улсын Их Хурлын дэд дарга Р.Гончигдорж тэргүүтэй төлөөлөгчид БНАСАУ-д 2014 оны 9 дүгээр сарын 27-30-ны өдрүүдэд айлчлав. Төлөөлөгчид БНАСАУ-ын Ардын Дээд Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ким Ен Намд бараалхлаа.

Айлчлалын үеэр Монгол Улсын Их Хурлын дэд дарга Р.Гончигдорж Ардын Дээд Хурлын дэд дарга Ан Дон Чунтай хэлэлцээ хийж, дэд даргыг тааламжтай цагтаа Монгол Улсад айлчлахыг урив. Хэлэлцээ найрсаг дотно уур амьсгалтай болж, Ражин боомтыг хамтран ашиглах, хөдөө аж ахуйн салбарт хамтран ажиллах зэрэг хоёр орны харилцаа, бүс нутаг, олон талт хамтын ажиллагааны талаар санал солилцов.

Айлчлалын бүрэлдэхүүнд УИХ-ын гишүүн, Хууль зүйн байнгын хорооны дарга Д.Ганбат, УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү, М.Батчимэг, О.Содбилэг болон албаны бусад хүмүүс багтлаа. Төлөөлөгчид Вонсаны аялал жуулчлалын бүс, түүний хэтийн төлөвлөгөө, Сондовон олон улсын хүүхдийн зуслан, Корё Анагаах Ухааны академи, Пёньян хотын Амаржих эмнэлэг, Окрю хүүхдийн эмнэлгийн үйл ажиллагаатай танилцав хэмээн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс мэдээлэв.

 

Сайд А.Гансүх Сингапур улсын Тээврийн сайдтай уулзав

Монгол Улсын Зам, тээврийн сайд А.Гансүх тэргүүтэй төлөөлөгчид Сингапур Улсад ажиллан, Үндэсний агаарын тээвэрлэгч "МИАТ" ТӨХК-ний Улаанбаатар-Сингапур чиглэлийн анхны шууд нислэгийн нээлтийн ёслолын арга хэмжээнд оролцлоо.

Тус ажлын айлчлалын хүрээнд  Зам, тээврийн сайд А.Гансүх Сингапур Улсын Тээврийн сайд Луи Так Иу-тай 2014 оны 9 дүгээр сарын 25-ны өдөр тус улсын Тээврийн яаманд хоёр талын уулзалт хийж, хоёр орны тээврийн салбарын хамтын ажиллагаа, түүний цаашдын төлөвийн талаар харилцан санал солилцлоо.

Уулзалтад Монгол Улсаас Сингапур Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Б.Дэлгэрмаа, Зам тээврийн сайдын зөвлөх Ж.Бямбацогт, ЗТЯ-ны Далайн захиргааны дарга Х.Энхбаатар, "МИАТ" ТӨХК-ний гүйцэтгэх захирал Г.Жаргалсайхан болон албаны бусад хүмүүс байлцлаа.

Сингапур Улсын Тээврийн сайд Луи Так Иу Монгол-Сингапурыг холбосон шууд нислэгтэй болсон явдалд баяр хүргэж, хоёр орны тээврийн салбарын хамтын ажиллагаа сүүлийн жилүүдэд хурдацтай өсөн нэмэгдэж байгаад сэтгэл ханамжтай байгаагаа харилцан илэрхийлэв.

Түүнчлэн энэхүү шууд нислэг нь хоёр орны бусад салбарын хамтын ажиллагааг нэмэн хөгжүүлэхэд чухал ач холбогдолтойг дурдан, Монгол Улсын хувьд Зүүн Өмнөд Азийн бусад оронтой холбогдох хамгийн дөт боломж нээгдсэнийг цохон тэмдэглэв.

Зам, тээврийн сайд А.Гансүх Сингапур Улсын Тээврийн сайд Луи Так Иу нар уулзалтын үеэр хоёр улсын тээврийн салбарын хамтын ажиллагааг шинэ түвшинд өргөжүүлэн хөгжүүлэх зорилгоор хоёр улсын Тээврийн яамд хоорондын хамтын ажиллагааны тухай Харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулах боломжийн талаар харилцан санал солилцов.

Сингапур Улсын Тээврийн сайд Луи Так Иу Монгол Улсын шинээр баригдаж буй нисэх онгоцны буудлын талаар ихэд сонирхож, түүнчлэн Монгол Улсын Засгийн газар болон Зам, тээврийн яам нь шууд нислэгийг Бээжинд буулгаж нэмж зорчигч суулган хоёр улс дамнасан нислэгийн зөвшөөрөл авч ажиллаж байгааг өндрөөр үнэллээ.

Эх сурвалж: www.mfa.gov.mn

 

Д.Эрдэнэбат: Төмөр замыг шийднэ

УИХ-ын гишүүн, УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбатаас  дараах тодруулгыг авлаа.

-2014 оны намрын чуулганаас ямар үр дүн хүлээж байна  вэ?

-УИХ-ын бүрэн эрхийн хугацааны хамгийн чухал үеийн чуулган өнөөдөр нээлтээ хийлээ. Монгол Улсын улс төр, нийгэм, эдийн засгийн эрхзүйн шинэчлэлийг хийх чухал үе эхэлж байна. Түүнчлэн хөрш хоёр оронтой хийсэн гэрээ хэлэлцээрийн дагуу төмөр замын бодлого болоод эдийн засгийн суурь хуулиудыг батлах, ялангуяа бизнесийн орчинг сайжруулах гээд  хүлээгдэж буй олон чухал асуудлыг  шийдэх шаардлагатай.

Үүнээс гадна 2015 оны Монгол Улсын төсвийг хэлэлцэн батална. Хэдийгээр төсөв хүнд байгаа ч гэсэн  цалин мөнгөний асуудлыг шийднэ. Замбараагүй хөрөнгө оруулалтыг нэг тийш нь болгоно. Төсвийн эрх мэдлийг хэт төвлөрүүлэхгүй саармагжуулах нь бүлгийн байр  суурь  байх ёстой гэж үзэж байна. Орон нутагт эрх мэдлийг илүү өгөх гэх мэт шийдэх ёстой олон асуудал байна. Улс төрийн хувьд ч гэсэн Улс төрийн намуудын тухай хуулийн төсөл, Сонгуулийн тухай хуулийн төсөл гээд хэлэлцэн батлах ёстой олон олон хуулийн төслүүд хүлээгдэж байна.

-Засгийн газрын бүтцийг өөрчлөх асуудлаар Ардчилсан намын бүлгийн төвшинд ярьсан зүйл бий юу, мэдээлэл хэр байна?

-Засгийн газрын бүтцийг өөрчилнө гэдгийг Ерөнхий сайд олон нийтэд мэдэгдсэн. Засгийн газрын бүрэлдэхүүнийг өөрчлөх нь Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн асуудал. Цаг хугацааны хувьд асуудлыг хэзээ оруулж ирэх вэ гэдэг нь мөн чухал. Ерөнхий сайд Засгийн газрын бүтцийн тухай асуудлыг оруулж ирсний дараа бид намын бүлгээрээ хэлэлцэнэ. Бүтцийн өөрчлөлтийг өргөн бариагүй учраас бидэнд тодорхой мэдээлэл байхгүй байна. Ойрын хугацаанд эл асуудлыг оруулж ирэх  шаардлагатай гэж үзэж байгаа.

-Бүлгээс чиглэл өгөхгүй юм уу?

-Улс төр тогтвортой, эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөл шаардлагад нийцсэн бүтцийг бүлэг хүлээж авна, нийцэхгүй бол байр сууриа илэрхийлээд явна.

-Засгийн газрын бүтцэд өөрчлөлт оруулахдаа өмнө нь байсан яамдыг буцааж нэгтгэх тухай дуулдах. Энэ тухайд?

-Бүтэц өөрчилнө гэдэг нь орон тоог нэмэх, хасах тухай ойлголт биш. Өнөөгийн улс төр эдийн засгийн суурь өөрчлөлтөд тулгуурлагдсан байх ёстой. Түүнээс  биш нэг хүний болоод нэг яамыг нэмж хасах тухай ойлголт биш шүү дээ.

-Чуулганаар хэлэлцэх асуудлын эхэнд төмөр замын бодлого багтсан. Мөн Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах тухай асуудалд Ардчилсан намын бүлэг ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-Төмөр замын бодлогыг хэлэлцэх ёстой. Тэр ч утгаараа хэлэлцэх асуудлын эхэнд тавьсан байгаа, шийдээд явна. Бидэнд өөр гарц байхгүй. Харин Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах асуудлыг Ардын намын бүлэг тавьсан.  Энэ долоо хоногийн төлөвлөгөөнд тусгагдсан. Хэрэв төсвийн тухай асуудал орж ирэх юм бол Засгийн газрын нэг гишүүний тухай биш Төсвийн тухай ярих нь зүйтэй.

-"Эзэн 100" хөтөлбөртэй холбоотой таны байр суурь хэвээр байгаа юу?

-"Эзэн 100" хөтөлбөртэй холбоотой янз бүрийн байр суурь байгаа.  Бүлэг өнөөдөр энэ талаар Ерөнхий сайдыг сонсоно.  "Эзэн 100"  хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсний дараа амьдрал сайжирна гэж хэн ч хэлээгүй.  Харин энэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсний дараа Монгол Улсын эдийн засагт эерэг өөрчлөлт  гарах хандлага буй болсон эсэх нь бидэнд хамгийн чухал. 

Г.НАРАН

 

2014/09/30

МАН бүтцийг төсөвтэй уях шаардлагыг хүргүүллээ

УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт гурван зүйл бүхий шаардлагыг УИХ-ын дарга З.Энхболдод өнөөдөр хүргүүллээ. Тэрээр УИХ-ын намрын ээлжит чуулганаар ирэх оны Төсвийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхтэй холбогдуулан дараах асуудалд онцгой анхаарал хандуулан, Засгийн газарт шаардлага тавьж мөрдүүлэн ажиллахыг УИХ-ын даргаас хүсчээ.

Уг шаардлагын нэгдүгээрт, УИХ дахь МАН-ын ын бүлэг Монгол Улсын төсвийн гадуур зарцуулагдаж буй "Чингис", "Самурай" бондын хөрөнгийн орлого, зарлагыг нэгдсэн төсөвт тусгаж хэрэгжүүлэхийг удаа дараа шаардаж ирсэн. УИХ-ын дарга та ч гэсэн бидний шаардлагыг бататгаж, УИХ-ын 2014 оны хаврын ээлжит чуулганыг хааж хэлсэн үгэндээ бондын хөрөнгийн зарцуулалтыг төсөвт тусгаж оруулж ирэхийг Засгийн газарт чиглэл болгосон. Иймд Засгийн газраас өргөн баригдах 2014 оны төсвийн тодотгол болон Монгол Улсын 2015 оны төсвийн тухай хуулийн төсөлд бондын санхүүжилтийг тусгасан байдлаар Засгийн газраас хүлээн авч, УИХ-ын чуулганы хуралдаанаар хэлэлцүүлэх арга хэмжээ авахыг сануулж байна" гэжээ.

Хоёрдугаарт, Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг энэ оны есдүгээр сард ард түмэнд хандаж хэлсэн үгэндээ Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүний асуудлыг УИХ-ын намрын чуулганы эхэнд өргөн барьж хэлэлцүүлэх тухайгаа хариуцлагатайгаар мэдэгдсэн. Иймээс ирэх жилийн төсвийг хэлэлцэж эхлэхээс өмнө Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүнд оруулах өөрчлөлтийн асуудлыг эхний ээлжинд хэлэлцэн шийдвэрлэж, шинэ бүтэц, бүрэлдэхүүнтэй уялдсан байдлаар боловсруулсан төсвийн төслийг УИХ-аар хэлэлцэх ёстой гэж үзэж байгаагаа энэхүү шаардлагад онцолсон байна.

Мөн "Монгол Улсын 2015 оны төсвийн тухай хуулийн төслийг Засгийн газраас хүлээн авч УИХ-аар хэлэлцүүлэхдээ Төсвийн тухай хуулийн 5.1.2, 5.1.3, 6.1 дэх хэсэгт заасан зарчмыг чанд баримтлан, төсвийн ерөнхийлөн захирагч бүрээр орлого, зарлагыг нэг бүрчлэн, нарийвчилсан байдлаар тусгаж өргөн мэдүүлэх шаардлагыг Засгийн газарт тавьж, хуульд нийцсэн төсөл хүлээн авах арга хэмжээ авч ажиллана уу" гэжээ.

Г.НАРАН

 

Ерөнхий сайдыг огцруулах шаардлага тавилаа

МАН-ын Шинэчлэлийн хорооныхон өнөөдрөөс эхлэн суулт зарлаад байна. Тэд улс орны нийгэм эдийн засгийн байдал хүндэрхэд Засгийн газрын алдаатай бодлого нөлөөлсөн гэж үзэн, Ерөнхий сайдыг огцрохыг шаардаж байгаа аж. Тухайлбал, өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд 50 мянга гаруй аж ахуй нэгж хаалгаа барьсан бол нэг иргэнд ногдох гадаад өр 6700 ам.доллартай тэнцэж эхэлсэн гэнэ. Мөн инфляци өндөр байгаа нь бараа бүтээгдэхүүний үнэ өсөхөд нөлөөлж тэр хэрээр иргэдийн амьжиргаа доройтсон тул энэ бүхний хариуцлагыг Ерөнхий сайд хүлээх ёстой гэж үзэж байгаа ажээ.

Түүнчлэн Ерөнхий сайдын хамаатан саднуудтай холбоотой хэрэг хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж байгаа нь албан тушаалаасаа чөлөөлөгдөх үндэслэл болно гэж МАН-ын Шинэчлэлийн хорооны дарга Т.Аюурсайхан хэллээ.

Мөн тус холбооныхон өөрсдийн тэмцэлдээ ард иргэдийг нэгдэхийг уриалж гарын үсэг цуглуулж байгаа юм. Тэдгээрийг нэгтгэсэн Ерөнхий сайдыг огцруулах шаардлагыг маргааш УИХ-ын намрын чуулган нээлтээ хийх үед холбогдох хүмүүст гардуулж өгөх юм байна. Шаардлагыг хүлээж аваагүй нөхцөлд тэмцлийн дараагийн хэлбэрт шилжих аж.

Г.НАРАН

 

2014/09/29

Сү.Батболд СоцИнтернийн комисст ажиллана

Дэлхийн Социалист интернационалын тэргүүлэгчид өнгөрсөн өдрүүдэд НҮБ-ын чуулганы үеэр АНУ-ын Нью-Йорк хотноо хуралдаж, олон улсын байдал, энх тайван, аюулгүй байдлын асуудлаар тус хөдөлгөөний хийх ажил, дэлхийн эдийн засгийн байдал болон цаг уурын өөрчлөлтийн асуудлыг авч хэлэлцлээ. Хуралд ӨАБНУ-ын ерөнхийлөгч Я.Зума, Нигерийн Ерөнхийлөгч М.Исуфу, Бельгийн Ерөнхий сайд Э.Ди Рупо, Австрийн Ерөнхийлөгч асан A.Гусенбауэр нар хүрэлцэн иржээ. Монгол Улсаас МАН-ыг төлөөлж Социнтерний дэд ерөнхийлөгч, Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан, УИХ-ын гишүүн Сү.Батболд, УИХ-ын гишүүн Ё.Отгонбаяр нар оролцлоо. УИХ-ын гишүүн Сү.Батболд  хуралд хэлсэн үгэндээ улс орнуудын эдийн засгийн хүндрэлтэй байдлаас гарахын тулд авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээнд улс орнуудын эрх тэгш байдлыг хангахын чухлыг цохон тэмдэглэв. Тэрээр эдийн засгийн хүндрэлээс амжилттай гарахын тулд хүн амын хувьд амаргүй арга хэмжээнүүдийг авахад хүрдэг бөгөөд энэ цаг үед Социнтерний гишүүн орнууд эдийн засгийн тэгш эрхийн зарчмыг хэрэгжүүлэх нь улс орнуудын хөгжилд нааштай нөлөө үзүүлнэ гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн юм. Хуралд оролцогчид ч зарим улс орны эдийн засаг хямралтай байгааг дүгнэж, хямралт байдлаас гарах арга хэмжээг төлөвлөхдөө эдийн засгийн тэгш эрхийн зарчмаар хандахын чухлыг тэмдэглэж байсан юм. Хурлаас эдийн засгийн тэгш эрхт байдлыг судлах олон улсын комисс гаргахаар шийдвэрлэж, уг комисст Социнтерний дэд ерөнхийлөгч, Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан Сү.Батболд, ЭҮКН-ын дарга Соня Ганди, ӨАБНУ-ын Ерөнхийлөгч Я.Зума, Бельгийн Ерөнхий сайд зэрэг олон улсын нэр хүндтэй зүтгэлтнүүд ажиллахаар болжээ.  Тус комиссыг Бельгийн Ерөнхий сайд Э.Ди Рупо тэргүүлэх аж. 

Г.НАРАН

 

С.Баяр, У.Хүрэлсүх нар юу хийх вэ?

Жилийн өмнө МАН Их хурлаа хийж, бүтэц, бүрэлдэхүүндээ өөрчлөлт оруулах үед Ерөнхий сайд асан С.Баяр, МАН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан У.Хүрэлсүх нар Бага хурал, Удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүн дэх фракцийнхаа нөлөөллийг алдсан. Тэгвэл тэд тэрхүү орон зайгаа эргэн тогтоох, мөн 2016 оны УИХ-ын сонгуулийн бэлтгэл хангах зорилгоор Зүүний хүчний холбоог өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд хаалттайгаар хуралдуулж, холбоогоо өргөтгөжээ. Эх сурвалжийн мэдээгээр хоёр фракци нэгдсэн нь нам доторх эв нэгдлийг хангахад чиглэснээс МАН-ын дарга М.Энхболдын тэргүүлдэг хотын фракцийн эсрэг хөдлөх зорилго агуулаагүй аж. Мөн Зүүний хүчний холбоо нь дээрх хуралдаандаа намын даргаа урьж оролцуулжээ. Гэхдээ Зүүний хүчний холбоо нь тус хуралдаанаар Удирдах зөвлөлийн бүрэлдэхүүнээ өргөжүүлж 31-д хүргэхдээ зөвхөн С.Баяр, Сү.Батболд нарын залуусыг багтааснаас хотын фракциас төлөөлөл багтаагаагүй юм байна. Ингэснээр Зүүний хүчний холбооны Удирдах зөвлөлд УИХ-ын гишүүн Ж.Эрдэнэбат, "Бишрэлт трейд" ХХК-ны захирал Б.Ундармаа, МАН-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүн Д.Цогтбаатар, Монголбанкны тэргүүн дэд ерөнхийлөгч Б.Жавхлан, "УБ бизнес" группын ТУЗ-ын дарга Д.Хүрэлбаатар, НИТХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга асан Д.Амарбаясгалан, Налайх дүүргийн Засаг дарга асан Б.Баяндэлгэр, МАН-ын шинэчлэлийн хорооны дарга Т.Аюурсайхан, "Мөнхийн үсэг" ХХК-ны ерөнхий захирал Б.Батцэцэг нар багтжээ. Эдгээр есөн гишүүний дийлэнх нь С.Баяр, Сү.Батболд нарын фракцийн гишүүд аж. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн Ж.Эрдэнэбат, МАН-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүн Д.Цогтбаатар, "Бишрэлт трейд" ХХК-ны захирал Б.Ундармаа, Монголбанкны тэргүүн дэд ерөнхийлөгч Б.Жавхлан нар улстөрд хөл тавьсан үеэс С.Баяр нарын дэмжлэгтэйгээр албан тушаалд томилогдож байсан гэх. Харин одоо Зүүний хүчний холбооны Удирдах зөвлөлд багтсанаар У.Хүрэлсүхийн армийг "цэнэглэх" бололтой.

МАН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга асан У.Хүрэлсүхийн тэргүүлдэг Зүүний хүчний холбоонд багтдаг залуусын хувьд дийлэнх нь хал үзээгүй, төрийн ч ажилд нухлагдаж үзээгүй залуус аж. Тэднийг өөд нь татаж МАН-д нөлөөтэй болгосон хүн нь холбооных нь тэргүүн. Харин түүнийг улстөрөөс зай барьсан үеэс залуус нь намдаа нөлөөгөө алдаж, зарим нэг нь боловсролоо дээшлүүлэхээр АНУ-ыг зорьсон. Ийм үед холбооны залуусыг цэнэглэх тархи нь С.Баярын фракцийнхан болох бололтой. Үүнийгээ ч экс генсек мэдэж хоёр фракцийг нэгтгэх санаачлагыг гаргасан тухай дуулдаж байна. Нөгөөтэйгүүр, намын нөхөд нь тэднийг нэгдлийг дэмжиж эхэлжээ.  Учир нь С.Баяр, У.Хүрэлсүх, Сү.Батболд нарын хувьд өмнө нь хамтарч ажиллаж байсан туршлага бий. Түүнийгээ одоо сэргээж, унтаа намыг сэрээх талд ажиллах цаг болсныг гишүүд нь онцолж байна.

У.Хүрэлсүхийн хувьд ч улстөрд эргэн ирж байгаагаа дээрх хуралдааны үеэр онцолжээ. Мөн Ерөнхий сайд асан С.Баярын байр суурь ч өөрчлөгдсөн байна. Өмнө нь тэрээр "Улстөрд оролцох үе минь болсон" гэж өөртөө чөлөө олгодог байсан бол одоо харин "Намын нөхөддөө чадах ядахаараа тусална" гэх байр суурийг илэрхийлж эхэлжээ.

Эндээс үзвэл, С.Баяр, У.Хүрэлсүх нар хэсэг хугацаанд завсарлага авсан улстөрийн амьдралаа ийн эхлүүлж байна уу гэлтэй. Тэд одоо юу хийх бол...

МАН дотор нөлөөгөө тогтоох уу, эсвэл түүнээс цаашхийг харсан нүүдэл хийх үү.

Г.НАРАН

 

Засгаас явах сайдууд

Хуулийн дагуу УИХ-ын намрын чуулган маргааш буюу аравдугаар сарын 1-нд нээлтээ хийнэ.  Намрын чуулганаар хэлэлцэх асуудлыг жагсаалтад  эдийн засаг, улс орны хөгжилд чухал гол хуулиуд багтсан байгаа.  Харин хэлэлцэх асуудлыг жагсаалтад багтаагүй ч олон нийтийн анхаарлын төвд байгаа Шинэчлэлийн Засгийн газрын бүтцийн өөрчлөлт намрын чуулганаар орох нь нэгэнтээ тодорхой болсон.

Ерөнхий сайдын зүгээс танхимдаа сэлгээ хийнэ гэдгээ мэдэгдсэн  бөгөөд улс төрийн хүрээнийхний дунд элдэв янзын таамаглал өрнөж байна.  Саарал ордон доторх хов жив ч гадагшаа хальж,  Засгийн бүтэц,  Н.Алтанхуягийн танхимд үлдэх сайдуудын талаарх  зорилготой болон зорилгогүй мэдээлэл хэвлэлийн хуудаснаас тасрахгүй байна.

 Хоёр жилийн ой дээрээ  шинэчлэлт хийхээр төлөвлөөд байгаа Шинэчлэлийн Засгийн газрын бүтцийн өөрчлөлт ерөнхийдөө  Ерөнхийлөгчийн санаачилсан "Том төрөөс ухаалаг төр"-ийн хүрээнд явагдах нь нэгэнтээ тодорхой болсон. Энэ асуудлаар Ерөнхийлөгч болон Ерөнхий сайд нар хоорондоо зөвшилцөж ярилцсан гэх сураг ажиг төдий мэдээлэл бий.

Гэхдээ ямар ч байсан Засгийн газар бүтцийн өөрчлөлтөөр 11 яамтай байх нь хамгийн зөв хувилбар гэдэг шийдэлд нэгэнтээ хүрсэн гэх. Харин энэхүү бүтцийн цомхотголд ямар, ямар сайдууд "төрхөмдөө" буцах вэ гэсэн хувилбар эхнээсээ тодорхой болж, олонх ч Засгийн газрын тэргүүний баримталж байгаа байр суурийг дэмжиж буй бололтой.

Ерөнхий сайдын хувьд танхимдаа нэг баг болж тоглож чадах, өөрт ноогдсон ажилдаа хариуцлагатай хандаж ирсэн сайдуудаа танхимдаа авч үлдэхээр тооцоолж байгаа гэнэ. Тэгэхээр Шинэчлэлийн Засгийн газарт буюу Н.Алтанхуягийн танхимд хэн хэн үлдэж, харин хэн, хэн явах вэ. Яагаад? 

Явах сайдууд

1.Эдийн засгийн хөгжлийн сайд Н.Батбаяр. Сөрөг хүчний зүгээс байнгын шүүмжлэлд өртөж, Шинэчлэлийн Засгийн газрын нэр хүндийг шавартай хутгаж байгаа түүнийг  гүйцэтгэх засаглалаас хамгийн түрүүнд явуулахаар болжээ.  Хаврын чуулганаар сөрөг хүчний зүгээс түүнийг огцруулах саналыг өргөн барьсан ч намрын чуулган хүртэл хойшлуулсан.  Намрын чуулганаар хэлэлцэх асуудлыг жагсаалтад Засгийн газрын гишүүнийг огцруулах гээд түүний асуудал тодоос  тод бичигдсэн бий.  Тэгэхээр  ажлаа хийж чадаагүй гэж огцорч байснаас  Засгийн газрын бүтцийн өөрчлөлтөөр "гэртээ" харьсан нь Н.Батбаяр сайдын хувьд улс төрийн карьер, нэр төрөө бодсон ч арай цэвэрхэн хувилбар.    Бондын мөнгийг замбараагүй зарцуулсан, тэнгэр бурхантай харьцахаас өөрөөр шидгүй хэмээн олон нийтэд баалуулж, Ерөнхийлөгчийн зүгээс ч нэгэнтээ Засгаас явах  сайдууд бий гэсний дунд хэвлэлийнхэн түүний нэрийг багтаасар ирсэн.  Энэ удаад Н.Батбаяр сайдыг явуулах хэрэгтэй гэдэгт Ерөнхийлөгч, болон Ерөнхий сайд, мөн олон санал нэгдээд байгаа юм байна.

2. Зам тээврийн сайд А.Гансүх. Танхимынхаа эсрэг ажилласаар ирсэн тэрбээр сэлгээгээр явах сайдуудын дунд багтжээ.  Түүний толгойлж байгаа яамыг Барилга хот байгуулалтын яамтай нэгтгэхээр болсон.  Тиймээс А.Гансүх сайдад Шинэчлэлийн Засгийн газарт хийх ажил үлдсэнгүй. Багийн тоглолтгүй,  Төрөөс баримтлах төмөр замын хүрээнд хэрэгжүүлэх "Шинэ төмөр  зам" төсөлд хамгийн их садаа болж байгаа нөхөр хэмээн салбарынхан болоод уул уурхайнхан дүгнэдэг.  Салбарын сайд нь атлаа царигийн асуудал дээр Засгийн газраасаа эсрэг байр суурьтай явж ирсэн түүнийг засгаас зайлуулснаар  экспортын төмөр замыг гацаа арилж магадгүй гэсэн хүлээлт бий. Түүнчлэн  агаарын тээвэр гэхээс авто тээврийн салбарт анхаарлаа хандуулдаггүй, зам тээврийн сайд атлаа Засгийн газраас зохион байгуулдаг нэг ч чуулга уулзалтад бараагаа харуулдаггүй  А.Гансүх сайд буян амалж, бурханд мөргөөд Н.Алтанхуягийн танхимд үлдэхгүй нь тодорхой болжээ.

3. Уул уурхайн сайд Д.Ганхуяг. Яамыг нь  Эрчим хүчний яамтай нэгтгэх бололтой.  С.Сономпил, Д.Ганхуяг хоёрын нэг нь засгаас явах нь ойлгомжтой байсан.  Ерөнхий сайдын сонголтоор Шинэчлэлийн Засгийн газарт Д.Ганхуяг үлдэхгүй нь тодорхой болжээ. Түүний хариуцсан салбарын үзүүлэлтүүд байнгын уналттай, Оюутолгойн далд уурхайн хөрөнгө оруулалтыг энэ сарын 30-наас өмнө шийднэ гэсэн талаар болсон.  Тавантолгойг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах асуудал удаашралтай,  хөрөнгө оруулалт 70 хувиар буурсан гээд уул уурхайн салбараас олигтойхон мэдээ сонсогдолгүй хоёр жил болсон.  УИХ-ын сул гишүүн байх үеэсээ л "Оюутолгой"-н төслийг балбасаар ирсэн түүнийг уул уурхайн сайдаар томилсон нь хамгийн буруу томилгоо байсан ч байж болох. Хөрөнгө оруулагчдыг ойлгодог, тэдэнтэй хэл амаа ололцож чадах хүн хэрэгтэй гэдэг үүднээс хоёр жилийнээ ой дээрээ ийнхүү Д.Ганхуяг сайд давхар дээлээ тайлахад хүрлээ.

4. Эрүүл мэндийн сайд Н.Удвал. Н.Алтанхуягийн танхимаас явахаар болсон сайдуудын жагсаалтад Н.Удвал багтжээ. Эрүүл мэндийн салбарыг уналтад оруулж, Н.Энхбаяр зориулсан шийдвэр гаргаснаар өөрөөр ажиллаж чадаагүй гэсэн шүүмжлэлийг салбарынхан нь гаргадаг. Гэмтэл согог, үндэсний төвийн эмч нар улстөржих гол шалтгаан нь Н.Удвал байсан гэдэг нь худлаа биш. Тиймээс түүнийг явуулснаар Шинэчлэлийн Засгийн газарт Н.Удвалыг орыг хэн нэг нь залгахаар боллоо.

 Эмч мэргэжилтэй, эрүүл мэндийн салбарт ойр, бас ч үгүй засагт дэд сайдын алба хашиж явсан туршлагатай хэмээн түүнийг тавьсан ч харамсалтай нь өнгөрсөн хоёр жил эрүүл мэндийн салбар шиг уналтад орсон, бас улстөржсөн газар үгүй болсон.  Н.Удвалыг эрүүл мэндийн салбарыг толгойлсноос хойш эмч мэргэжилтнүүдийн хариуцлагагүйгээс болж цөөнгүй иргэн амь нас эрүүл мэндээрээ хохирсон.  Тэрбээр Засгийн газрын бүтцийн өөрчлөлтөөр сайдын суудлаа өгөх нь тодорхой болсон бөгөөд үүнийгээ ч өөрөө хүлээн зөвшөөрчээ. Сайдаас буусныхаа хариуд аль нэг газар элчин юм уу элчингийн зөвлөхөөр явах хүсэлтэй байгаагаа намынхаа удирдлагуудад илэрхийлсэн гэх. Ийнхүү Н.Алтанхуяг засагтаа сэлгээ хийж, бүтэцдээ өөрчлөлт оруулах хувилбараар бол Шинэчлэлийн Засгийн газар  Н.Батбаяргүй, Н.Удвалгүй, А.Гансүхгүй, Д.Ганхуяггүй байх нь гарцаагүй тодорхой болжээ.

 Ж.НЯМСҮРЭН

 

МАНАН байгуулах гээд байна уу даа

Сандал суудлын то­хи­роо, сөрөг хүч­ний халуухан улстөр­жилт­тэй намрын чуулган эхлэх гэж бай­на. Энэ сарын 1-нд буюу мар­гааш нээлтээ хийх намрын чуул­ган мэдээж "халуухан" гэх тодотголтой өрнөх нь мэ­дээж. Улс төрийн намуудын жаг­саал цуглаан, эсэргүүцэл, халах солих улстөржилт, Зас­гийн газрын "ЭЗЭН-100" хөтөлбөрийн үр дүн, тан­химын халаа сэлгээ зэргээр нээл­тээ хийсэн өдрөөсөө л улс­төржилтөөр дүүрэн байх нь то­дор­хой болчихоод байгаа.

Найр наадмын улиралтай давх­цан найруулсан хор, улс тө­рийн элдэв жүжиг ч өрнөх нь тодорхой байна. Ам алдвал барьж болдоггүй учраас халаа сэл­гээ хийнэ гэсэндээ хүрэхийн тулд Н.Алтанхуяг сайд хэдийнэ тан­химын шинэ бүрэлдэхүүний зу­раглал гаргаж эхэлчихсэн хэмээн мэдэгдчихлээ. Гэсэн ч энэ бүхэн улстөрчдөд өөрс­дөд нь ашигтай юу гэхээс иргэ­дэд хүртээлгүй шахуу. Ард түм­ний хүсэл бол улс төрийн тогт­вортой байдал.

Дүн өвлийн хүйтэн "хаалга тогшиж" эхэлсэн энэ үед үлдсэн төсвөө хэрхэн зарцуулах, өвлийг өнтэйхэн давахын тулд гэр хорооллынхон нүүрс түлээний асуудлаа хэрхэн зохицуулах, орон сууцны иргэд хөлдчихгүй өвлийг өнгөрүүлчих аргаа хайна уу гэхээс Н.Батбаярын суудалд хэн очиж, Эрүүл мэндийн салбарыг Н.Удвал үргэлжлүүлэн удирдах эсэх нь огтхон ч хамаагүй юм. Өөрөөр хэлбэл, цаг хугацаа нь тохироогүй сандал суудлын маргаантай асуудал өнгөрсөн хаврын чуулганаар яригдсан "Давхар дээл" шиг хугацаа авах вий гэдэг л хамгийн их болгоомжлол төрүүлсэн асуудал болж байна.

Гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн өмнө нь хэлж байсан шигээ танхимын халаа сэлгээг хурдхан хугацаанд хийж чадах эсэх нь ч тодорхой бус. Нөгөөтэйгүүр энэ томилгоо, халаа сэлгээг улстөрчид нь ч өөрсдөө хүсэхгүй байж мэдэх юм. Улс орны тогтвортой байдал, сонгогчдынхоо төлөө гэсэн өчүүхэн жаахан сэтгэл байдаг бол улс төрийн тогтворгүй байдлыг тэд хүсэхгүй нь мэдээж. Тэгвэл хэн хүсээд байна вэ гэдэг асуулт эндээс урган гарна.

Хариулт нь маш амархан. Нэгдүгээрт, албан тушаал, улс төрийн тогтворгүй байдлыг хүсч байгаа хэсэг АН дотор цөөнгүй бий. Хоёрдугаарт, удаа дараагийн сонгуульд ялагдаж халаасаа "гөвчихсөн" МАН гэх улс төрийн хүчин юу юунаас илүүтэй Засгийн газрын халаа сэлгээг хүсч хүлээж байгаа хэрэг юм. МАН өлсгөлөн байна. Амжилт гэж нэрлэчихээр зүйлгүй дөрвөн жилийг үдэх үү, Засгийн газрын бүтээж босгосноос хуваалцаж жаахан ч гэсэн нэр хүнд олж авах уу гэдэг сонголтоо тэд хийчихсэн учраас МАНАН гэх бүлэглэл байгуулахыг санаархаж эхэлжээ.

Шинэчлэлийн Засгийн газарт алдаа мадаг байгаа ч амжилт нь түүнээс олон гэдгийг хэн бүхэн хүлээн зөвшөөрдөг. Жил тутам 3-6 аймаг хатуу хучилттай замаар нийслэлтэй холбогдож байна. Ганц жишээ гэвэл МАН-ын 20 тавьсан замыг АН хоёр жилд тавьсан. Оюутолгойн асуудал шийдэгдсэнээр Монгол Улсад дөрвөн тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийгдэнэ. Ийм их мөнгөний чимээ дуулдаж эхэлсэн энэ үед хэн ч Н.Алтанхуяг ба тэдний нөхдөд эрх мэдлийг үлдээхийг хүсэхгүй нь мэдээж юм.

Оюутолгойгоос идэж сурсан, олсон ашгаа байнга хувааж хүртэж сурсан МАНАН-г байгуулах хүсэлтэй хүмүүст их мөнгөний чимээ хорхойг нь хөдөлгөж, зүгээр суулгахгүй байгаа хэрэг бус уу. Хоёрдугаарт, хоёр хөршийн төрийн тэргүүний айлчлал зүй ёсоор Засгийн газрын том амжилтад тооцогдоно. Далайд гарах гарцын асуудлаа шийдсэн, "Талын зам" төсөл, хийн хоолойг Монголоор дамжуулах эсэх гээд том том ажлууд яах аргагүй Н.Алтанхуягийн Засгийн газрын үед эхлэл тавьчихлаа. Үлдсэн хоёр жилд бүх ажлууд нь эмх цэгцэндээ орчихвол Н.Алтанхуяг сайдыг намын лидерүүд нь ч өөрсдөө өндөрлөгөөс буулгаж дийлэхгүй.

20 жилд тэдний хийгээгүй зүйлийг дөрөвхөн жилд хийчихсэн намын дарга дараагийн сонгуулиар ногоон гэрлээр суудлаа хадгалж үлдэх учраас түүнийг эртхэн замаасаа холдуулах гэсэн нөхөд нам дотор цөөнгүй болж МАН-тай хавсран түүнийг унагах гэж санаархаж эхлээд байна. Амжилтаас нь хугаслаж дараагийн сонгуульд томхон суудал санаархах болсон фракциудын лидер гэгдэх улстөрчдийн нэрс хэвлэл мэдээллээр хангалттай бичигдэж байгаа учраас энд нурших нь илүүц биз.

Тиймээс МАНАН бүлэглэл байгуулах хүсэл сонирхол хоёр намд аль алинд нь байна гэж хэлээд байгаа юм. Засгийн газрыг тогтворгүй байдалд оруулж тэндээс жаахан мөнгө, нэр хүнд, амбийц олох гэсэн санаархагчид хөшигний ард маш олон зүйлийг санаж сэдэж байгаа биз ээ. Намрын чуулгантай зэрэгцэн найруулсан хороо цацаж эхэлнэ, тэд. Цаашлаад Өрийн удирдлагын тухай хуулийг батлаж, гаднаас хөрөнгө татах  гэхээр МАН  гэх шаврын хаалт өмнө нь хөндөлсчихөөд хөдлөхгүй байна. Бид тэр мөнгөнөөс чинь хэдийг авах юм.

Манайд өгөх ашиг нь юу байгаа юм хэмээн шантааж хийдэг сураг ч дуулдах болсон. Өлсгөлөн, халаасаа гөвчихсөн, дараагийн сонгуулиар хэдэн төгрөг хаанаас босгохоо мэдэхгүй болчихсон, ихэнх компаниуд нь хаалгаа барьчихсан, тендерийн наймаа нь хаагдчихсан тэдний ганц хийх нүүдэл нь Засгийн газраар тоглож мөнгө олох учраас тэд юу ч хамаагүй хийж мэдэх нь. Өөрөөр хэлбэл, их мөнгөний яриа Оюутолгой, Си Зиньпин, В.Путинтай хамт дуулдахтай зэрэгцэн идэж уудаг хобби нь хөдөлчихөөд байна, улстөрчдийн маань. Эдгээр улстөрчдийн тоглолт л энэ намар өрнөх нь.

Гэхдээ хөзрийг хэрхэн хуваарилах, хожих уу, хожигдох уу гэдэг нь Ерөнхий сайдын өөрийнх нь тоглолтоос шалтгаална. Тиймээс төр засгийн тогтворгүй байдлыг хүсч, хэдэн төгрөг илүү харж танхимын хувь заяанд нөлөөлж байгаа хүний өөрийн улстөрчдөд жинтэйхэн хариу барина гэдэгт найдаж байна. МАНАН хэрвээ  байгуулагдвал Оюутолгойгоос олох ашиг, хийн хоолой, транзит тээвэр ард түмэнд огт хамаагүй хэвээр үлдэх билээ.

Б.ӨНӨРТОГТОХ

Эх сурвалж: www.mminfo.mn