2014/08/20

“Хүлгээ давиран гэрэлт ирээдүй рүү давхицгаая”

ХЯТАД МОНГОЛЫН ХАРИЛЦАА:

"ХҮЛГЭЭ ДАВИРАН ГЭРЭЛТ ИРЭЭДҮЙ РҮҮ ДАВХИЦГААЯ"

БНХАУ-ын дарга Си Жиньпин

 

Найрсаг хөрш Монгол Улсын тухай өгүүлэхэд хүмүүсийн сэтгэлд:

Тэнгэр огторгуй цэнхэрлэн бөмбийгөөд

Тэнүүн тал тэнгэрийн энгээр алсарч

Салхи сэнгэнэн сэвэлзэж өвсөн толгой бөхөлзөн

Сүрэг сүргээр хонь мал өөдөөс бэлчин айсуй

мэт, эсвэл морьтон үндэстний хөдөлмөрч зоримог зан, наадмын тэмцээн уралдаан, дуу бүжгийн тоглолт шууд дүрслэгддэг билээ. 2008 онд миний бие Монгол Улсад айлчлахдаа ч бас ийм сайхан дурсамжтай болсон билээ.

     Түүнээс зургаан жилийн дараа Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн урилгаар Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж, дахин энэ сайхан оронд хөл тавина. Хөрш айлд зочилох шиг айлчлал хийхэд туйлаас баярлаж, айлчлалыг сэтгэл догдлон хүлээж байна. Айлчлалын таатай боломжийг ашиглан хоёр улсын харилцааг шинэ шатанд гаргахыг хүсч байна.

     Энэ онд БНХАУ, Монгол Улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 65, Найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны тухай гэрээг шинэчлэн байгуулсны 20 жилийн ой, "Найрсаг солилцооны жил" зэрэг тэмдэглэлт үйл явдлууд давхцаж байгаа нь хоёр орон, ард түмний хувьд чухал ач холбогдолтой билээ.

     Хятадад "Сайх морьтой байвал замын холоос айдаггүй, сайн найзтай байвал хүчир бэрхшээлээс эмээдэггүй" гэдэг зүйр үг бий. Дипломат харилцаа тогтоосноос хойших 65 жилийн түүхийг эргэн харахад хоёр орны харилцааны үндэс суурь найрсаг хамтын ажиллагаа байв. Ялангуяа өнгөрсөн зууны ерээд оноос хойш хоёр улсын харилцаа хурдацтай замд ороод дээд, өндөр түвшний харилцан айлчлал тогтмолжиж, улс төрийн итгэлцэл тасралтгүй бэхжин бүх салбарын солилцоо, хамтын ажиллагаа өргөжин хөгжиж ирлээ. БНХАУ бол Монгол Улсын хамгийн том худалдааны түнш, хөрөнгө оруулагч бөгөөд энэхүү статусаа олон жилийн турш хадгалж байна. 2013 онд хоёр талын 1 сая 300 мянган иргэн харилцан зорчсоны дотор Монгол Улсын 1 сая гаруй иргэн Хятад улсад зорчжээ. Өнгөрсөн 65 жилийн хугацаанд хоёр улсын ард түмний хамтын хүч чармайлтын үр дүнд Хятад-Монголын стратегийн итгэлцэл улам гүнзгийрч, нийтлэг эрх ашиг, ард түмний найрамдал нөхөрлөл улам бүр нэмэгдэж, эрхэм зүйлсийг бий болгож байна.

     Дэлхий дахин хурдацтай өөрчлөгдөж буй энэ цаг үед энх тайванч хөгжил дэвшил, хамтдаа хожих хамтын ажиллагааны төлөв чиглэл давамгайлах боллоо. БНХАУ 2020 он гэхэд чинээлэг нийгмийг бүрэн цогцлоож, энэ зууны дунд үе гэхэд чинээлэг, хүчирхэг, ардчилсан, иргэншсэн, эв зохицонгуй орчин үеийн социалист улс болох хэтийн зорилт дэвшүүлсэн билээ. Энэхүү зорилгоо хятад үндэстний сэргэн мандах "Хятадын мөрөөдөл" хэмээн төсөөлөн томьёолсон. Монголын ард түмэн  хөгжил шинэчлэлийн замд хүч чармайлт гарган урагшилж, нийгэм, эдийн засгаа цэцэглүүлэн хөгжүүлэх сайхан ирээдүй харагдаж байна.

    Өнөө үед Хятад, Монголын найрамдал, хамтын ажиллагааг гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэх нь цаг үеэ олсон, газар зүйн давуу талтай, эв зохицонгуй хүмүүнлэгийн харилцаанд нийцсэн үйл хэрэг мөн.

Цаг үеэ олсон гэдэг нь Хятад, Монголын стратегийн түншлэлд нийцэж байгааг хэлнэ. Хятад улс өөрийн хөрш орнуудтайгаа харилцахдаа найрсаг дотно, үнэнч шударга, харилцан ашигтай, хүртээмжтэй гэсэн үзэл баримтлал дэвшүүлж, Хятадын хөгжлийн үр өгөөжийг хөрш орнуудтайгаа түүний дотор Монгол Улсад илүү хүртээхийг зорьж байна. Сүүлийн жилүүдэд Монгол Улс БНХАУ-тай харилцаа, хамтын ажиллагаа хөгжүүлэх талаар өргөн хүрээнд нэгдсэн ойлголцолд хүрч гадаад бодлогынхоо тэргүүлэх чиглэл болгосон билээ.

Манай хоёр улс хөрш зэргэлдээ оршдог газарзүйн байршлын хувьд давуу талтай, эдийн засгийн харилцан нөхөх чадвартай билээ. Монгол Улс өргөн уудам нутаг дэвсгэртэй, арвин их байгалийн баялагтай. Хятад улс хурдацтай хөгжиж байгаа бөгөөд хөрөнгө санхүү, техникийн давуу талтай. Монголд хөрөнгө санхүү, техник, гадаад гарц, зах зээл зэрэг бүх талын дэмжлэг үзүүлэх боломжтой юм. Нэг үгээр хэлэхэд хоёр тал хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх нөөц боломж ихтэй.

Эв зохицонгуй харилцааны хувьд гэвэл хоёр улсын найрамдал нөхөрлөл эрт үеэс уламжлалтай, ард түмэн хооронд найрсаг харилцаа зузаан байдаг билээ. Ялангуяа сүүлийн жилүүдэд хоёр талын хүмүүнлэгийн солилцоо тасралтгүй нэмэгдсэн. Манай хоёр ард түмэн бодит ашиг тусыг нь хүртэж, хоёр улсын харилцааны ирээдүйг улам сайхнаар төсөөлөн харж байна. Монголын тал миний энэ удаагийн айлчлалд чухал ач холбогдол өгч, харилцааны энэхүү таатай боломжийг ашиглан хоёр ард түмэн бие биедээ улам ойр дотно хандаж, бүгд харилцаа, хамтын ажиллагааг шинэ шатанд гаргахыг хүсч байна.

"Холын саднаас ойрын хөрш дээр" гэдэг үг бий. Хятад, Монгол хоёр улсын хил 4700 гаруй км урт бөгөөд энэ нь Хятадтай хиллэдэг бусад хөрш орнуудаас хамгийн урт хуурай замын хил юм. Энэхүү геополитикийн харилцаа нь Хятад, Монголын хамтын ажиллагаанд онцгой давуу боломжийг бүрдүүлж байгаа бөгөөд хоёр улсын Засгийн газар болон ард түмний тууштай дэмжлэг Хятад, Монголын харилцааны хөгжилд хүчтэй түлхэц үзүүлж байна. Бид газар зүйн хувьд хөршүүд төдийгүй хамтын ажиллаагааны сайн хөрш, сэтгэлийн найрсаг хөрш байх ёстой гэж би боддог.

Өнөөдөр Хятад, Монголын харилцаа түүхийн шинэ гараан дээр ирээд байна. Энэ дашрамд миний бие Хятад, Монголын харилцааны талаар дөрвөн зүйлээр санал бодлоо хуваалцахад таатай байна.

  1. Найдвартай, хариуцлагатай стратегийн түнш байя

    Хятад, Монголын харилцаа өнөөгийн түвшинд хүрэхдээ амар хялбар байгаагүй. Энэхүү харилцааг бид нандигнан хамгаалах ёстой. Хоёр тал стратегийн түвшинд, алсын хараатай харилцааны чиг хандлагыг тодорхойлон ажиллах хэрэгтэй. Өнгөрсөн оноос хойш миний бие Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж, УИХ-ын дарга З.Энхболд, Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг нартай тус тус уулзаж, санал бодлоо солилцож ирсэн. Монголын анд нөхөдтэйгөө уулзах бүртээ БНХАУ нь Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрх, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэн үздэгийг би онцлон тэмдэглэдэг. БНХАУ бусад улс орны дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй байх зарчим баримталж, өөрийн хүсэл сонирхлыг бусдад хүчээр тулгахыг хүсдэггүй билээ. БНХАУ, Монгол Улстай гар нийлэн өөр өөрийн сонгосон хөгжлийн замыг хүндэтгэн үзэж, тус тусын язгуур эрх ашиг, хүсэл сонирхлыг дэмжих үндсэн дээр энх тайван, хөгжлийн замаар тогтвортой, амжилттай урагшлах нь бидний чин эрмэлзэл мөн билээ.

  1. Хамтран хүртэж, хамтдаа хожихыг хичээдэг харилцан ашигтай түнш байя

Хоёр улсын эдийн засгийн харилцан нөхөх байдлаас шалтгаалан хоёр талын хамтын ажиллагаа харилцан үр өгөөжтэй, харилцан ашигтай байх үндсэн онцлогтой. Монголын талтай хамтын ажиллагаа хөгжүүлэхдээ Хятадын тал хамтдаа хожих бодлого баримталдаг. Түүнээс биш би их хожно, чи бага хожно, би ихийг авна, чи бага ав гэсэн байр сууринаас хандахгүй. Харилцан ашигтай байх зарчмыг баримталж байж хамтын ажиллагаа урт хугацаанд тасралтгүй үргэлжилж хөгжлийг гүнзгийрүүлэх хөдөлгөгч хүч байх болно. Энэ нь Хятад, Монголын хамтын ажиллагааны давуу тал мөн. Хоёр улсын хооронд төмөр зам, авто замаар холбогдох, бүтээн байгуулалт, эрдэс баялгийн олборлолт, ашиглалт, гүн боловсруулалт зэрэг төслүүдийн хамтын ажиллагаанд нааштай ахиц гарч хамтын ажиллагааны давуу талыг эдийн засгийн үр өгөөж болгох, хоёр улс, хоёр ард түмэнд сайн сайхны төлөө илүү ихийг бүтээхийг  Хятадын тал хүсч байна. Хятадын талын буцалтгүй тусламжаар хэрэгжүүлсэн Улаанбаатар хотын Энх тайвны гүүр, Их дэлгүүр зэрэг олон төсөл өнөөг хүртэл Монголын нийгэм, эдийн засагт чухал үүрэг гүйцэтгэсээр байгаад баяртай байна. Цаашид ч Хятадын талаас Монгол Улсын хөгжил, дэвшил, бүтээн байгуулалтад зориулан дэмжлэг үзүүлсээр байх болно.

3. Чин сэтгэлээсээ байнга харилцах найрсаг түнш байя

Манай хоёр ард түмэн найрамдал нөхөрлөл, чин сэтгэлийн харилцааг чухалчилж ирсэн уламжлалтай. Тиймээс бид хоёр улсын ард түмний харилцан ойлголцол, найрамдал нөхөрлөлийг бэхжүүлэхийг хүсч байна. Энэ жилийг Хятад, Монголын найрсаг солилцооны жил болгон зарласны дагуу хоёр тал харилцан Соёлын долоо хоног зохион байгуулж, Хятад, Монголын найрсаг солилцооны тухай мэдлэг сорьсон тэмцээн, хятад, монгол дууны уралдаан, ханз үсгийн уран бичлэгийн тэмцээн, спортын зэрэг олон төрлийн арга хэмжээг зохион байгуулж байна. Манай хоёр ард түмэн цаашид улам их харилцаж чин сэтгэлийнхээ орон зайг улам ойртуулахыг хүсч байна. Хятадын талаас монголын талтай хэвлэл мэдээлэл, аялал жуулчлал, байгаль орчныг хамгаалах, Хятад хэлний сургалт зэрэг салбарт үргэлжлүүлэн хамтран ажиллаж улам олон монгол иргэд Хятад улсад тавтай зорчихыг урьж байна.

4. Энхийн төлөө гар нийлэн ажиллах бүс нутгийн түнш байя

БНХАУ, Монгол Улс аль аль нь хөгжиж байгаа улсууд билээ. Олон улс, бүс нутгийн олон асуудлаарх хоёр талын байр суурь адил байдаг. Хятадын талаас Монгол Улсыг олон улс, бүс нутгийн үйл ажиллагаанд илүү идэвхтэй үүрэг гүйцэтгэж бүс нутгийн энх тайван, тогтвортой байдлыг сахин хамгаалж, хамтын хөгжлийг урагшлуулахыг дэмждэг. Хятадын тал Монгол Улсыг Ази, Номхон далайн эдийн засгийн хамтын ажиллагааны байгууллагад нэгдэн орохыг дэмжинэ. Монголын талтай НҮБ, ШХАБ, АСЕМ, АХАИББХ, "Их түмэн" санаачлага зэрэг олон улсын болон бүс нутгийн байгууллагын хүрээн дэх хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд бэлэн байна. Хятадын тал Монголын талаас дэвшүүлсэн "Зүүн хойд Азийн аюулгүй байдлын асуудлаарх Улаанбаатарын яриа хэлэлцээ" санаачлагыг чухалчлан үзэж энэ талаар монголын талтай үргэлжлүүлэн хамтран ажиллах болно. Түүхэн дэх "Талын торгоны зам" болон "Цайны зам" бүгд Монголоор дайран өнгөрдөг байсан. Хятадын талаас дэвшүүлсэн "Торгоны замын эдийн засгийн бүс", "21 дүгээр зууны далайн торгоны зам" санаачлага нь монголын талаас дэвшүүлсэн "Талын зам" санаачлагатай адил төстэй талууд дээр хэрхэн хамтран ажиллахыг хамтдаа судалцгаая.

 Айлчлалын үеэр миний бие Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж болон Монгол Улсын бусад удирдлагатай хамтын анхааралд байгаа асуудлуудаар санал бодлоо сайтар солилцож хоёр улсын харилцааны ирээдүйн хөгжлийг хамтран төлөвлөж харилцааг шинэ дээд түвшинд гаргах болно.

Бид Хятад, Монголын ирээдүйг сайн сайхнаар төсөөлөх учиртай, үүнд итгэл төгс байна. Хятад, Монголын өнө мөнхийн найрамдал нөхөрлөлийг ариун цагаан хадгаар уламжилья, Хятад, Монголын хамт хөгжлийн мөрөөдлийг цэлгэр уудам тал нутагт цогцлооё!

Н.Алтанхуягийн нэргүй захидлуудын нууц

Эдийн засгийг эрчимжүүлэх 100 хоногийн хугацаа дуусч, Засгийн газар тайлангаа тавих хугацаа тулсан нь Ерөнхий сайдыг сандаргаж эхэлжээ. Үүнээс гадна хамаг ажлыг нь нугалалцаж байсан ахлах зөвлөх Л.Гансүх нь Авлигатай тэмцэх газрынханд саатуулагдаад 20 шахам хоносон нь Ерөнхий сайдыг тун ч ихээр чилээлгэж байгаа гэх. Ингэхээс ч аргагүй бололтой, "Цэвэр агаар" сангийн мөнгө угаасан гэх дуулиант хэрэгт охин А.Саранзаяа нь нэр холбогдсон. Хэдийгээр прокурорын газраас түүнд холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон ч "Нүүрс" хөтөлбөрт дахин нэр нь багтсан нь эцгийнх нь сэтгэлийг зовоосон биз. Нөгөө талдаа Ерөнхий сайд Авлигатай тэмцэх газартай түнжин хагарсан нь энэ мэт үйл явдлаас ч улбаалсан байж таарна. Гэхдээ хэнийг нь ч хэрэгт сэжигтнээр татаагүй байгаа. Ийм нөхцөлд тэднийг буруутгахад бас бэрх. Ерөнхий сайд энэ бүхнийг хэнээс ч илүү мэдэх атлаа Авлигатай тэмцэх газартай "дажин" зарласан нь нэг талдаа ард иргэдээсээ шүүмжлэх сонсоход хүргэв.


Мөн сүүлийн үед "Ардчилсан намын журмын нөхдөөс" гэх буцах хаяггүй мэдэгдлүүд шил дараалан хэвлэлүүдэд тавигдах болсон нь Ерөнхий сайдын зааварчилгаагаар "цэргүүд" нь бичиж байна гэх мэдээлэл юм. Иймдээ тулсан бол үнэхээр хэлэх үг алга. Хамгийн сүүлд Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн гишүүдэд хэмээн хаягласан нэргүй захидал хэвлэлүүдээр тавигдсан.  Хамгийн хачирхалтай нь, буцах нэр хаяггүй. Уг нь Ардчилсан намын гишүүд хэзээ ч нэрээ нууж явсан удаагүй. Коммунист дэглэмийн үед ардчилсан хувьсгалыг хийхдээ ч тэд сүүдэрт нуугдаагүй. Тэд тэмцвэл хашгираад л талбай дээр гарна, тэд хилэгнэвэл өлсгөлөн зарлаад ч болов тэмцэнэ, тэд хүсвэл хэн нэгний улаан нүүр рүү харж байгаад гал бутартал нүцгэн үнэнийг илчилдэг. Ийм л хүмүүсийн өмнөөс хэн нэг нь захидал бичин тоглох. Зарим нэг хүн "Эзэнгүй захиа" гэх ч "Нууц ноёнтон нь илэрсэн" ч гэж хошигнож байна. Нууц ноёнтон ч юу байх билээ, Ерөнхий сайдыг ийн нэрлэж байгаа хэрэг. Гэхдээ энэ бүх нэргүй захидлын цаад санаа нь Ерөнхий сайд өөрийгөө болон ахлах зөвлөхөө "уснаас хуурай авч гарах"-ыг хүсч байгаа үйлдэл төдийгүй "Эзэн-100"-гаар хийж амжаагүйгээ халхавчлах арга ч байж мэдэх аж.

Учир юу вэ гэвэл Шинэчлэлийн Засгийн газарт эвсэж байгаа МАХН-ын даргатай холбоотой түүнийг хамгаалсан мэдэгдэл мөн давхар "цацагдсан" нь зовлон нэг байгааг л харуулсан хэрэг юм. Мэдэгдлийн агуулга нь Шинэчлэлийн Засгийн газар огцорчих вий, түүнээс Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг болон МАХН-ын сайдуудыг гаргачих вий гэсэн л хардлага харагдана билээ. Уг нь тэд ирэх дөрвөн ч сонгуульд хамтарч оролцох тохиролцоонд хүрснийг МАХН-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Г.Шийлэгдамбаас эхлээд тус намын гишүүд үгүйсгээгүй. Уг хэлэлцээрт багтсан амин чухал "зүүлт" нь МАХН-ын даргыг хэлмэгдсэн хэмээн хэргийг нь угааж, нэр төрийг нь сэргээх явдал гэдгийг эх сурвалж өгүүлж байгаа.

Ш.СУРМАА

Ю.Цэдэнбалын ач охиныг хүлээн авч уулзав

Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Арвин БНМАУ-ын Төрийн тэргүүн, Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан Ю.Цэдэнбалын хүү Зоригийн охин Анастасияг өнөөдөр / 2014.08.20 / Төрийн ордонд хүлээн авч уулзав.

Хатагтай Анастасия Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Арвинд халуун дотноор хүлээн авч буйд талархал илэрхийлээд өвөөгийнхөө төрсөн нутаг болох Увс аймгийн Давст суманд зочлон, ном хуруулаад ирсэн тухайгаа дуулгасан юм. Мөн  энэ удаагийн уулзалтыг зохион байгуулсан бүх хүмүүст талархаж байгаагаа дуулгаад өнөөг хүртэл  өвөөг нь Монгол Улсын төр засаг хүндэтгэж явдагт баяртай байдгаа илэрхийлэв. Түүнчлэн тэрээр хэлэхдээ, Монголын талаар бодож байсан түүний бодлууд өөрчлөгдсөн. Өвөөгийнхөө гэрийн бууцан дээр очоод  агаараар нь амьсгалахад өөрийгөө монгол хүн гэдэг мэдрэмж төрж байсан тухайгаа хэллээ.

Түүнчлэн Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Арвинд хандан 1990-ээд оны хүнд хэцүү үед түүний эцэг Ц.Зоригийг Монгол Улсын иргэншилтэй болгоход гүн туслалцаа үзүүлж, гол үүргийг гүйцэтгэж байсанд талархаж явдгаа илэрхийлээд Цэдэнбалын Зоригийг Монгол Улсад амьдрах орон сууцтай болгосон зэрэг түүний хүчин чармайлт гаргаж хийсэн ажлуудад нь  хүндэтгэл үзүүлэхээр ирсэн тухайгаа мэдэгдэв. Улсын Их Хурын гишүүн Д.Арвин З.Анастасияг Монгол Улсад хүрэлцэн ирсэнд талархал илэрхийлээд цаашид нягт холбоотой байхыг захилаа. Мөн түүний аавд мэнд хүргэхийн  зэрэгцээ  Монгол Улсад  айлчлан ирэхийг  урилаа  хэмээн УИХ-ын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нйттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.

БНХАУ-ын Соёлын сайдыг хүлээн авч уулзав

Улсын Их Хурлын гишүүн, Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд Ц.Оюунгэрэл БНХАУ-ын Соёлын сайд Цай У тэргүүтэй төлөөлөгчдийг өнөөдөр /2014.08.20/ хүлээн авч уулзав.

Улсын Их Хурлын гишүүн, Соёл, спорт, аялал жуучлалын сайд Ц.Оюунгэрэлийн урилгаар БНХАУ-ын Соёлын сайд Цай У тэргүүтэй албаны төлөөлөгчид манай улсад хоёр дахь удаагаа хүрэлцэн ирээд байна.

Ноён Цай У уулзалтын эхэнд БНХАУ, Монгол Улс хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 65 жилийн ой тохиож байгааг онцлон тэмдэглээд хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагаа улам бүр өргөжин хөгжиж байгаад сэтгэл өндөр байгаагаа илэрхийлэв.

Мөн тэрээр Монгол Улсад дахин айлчилж байгаадаа сэтгэл өндөр байгаагаа илэрхийлж өргөжин тэлж буй хоёр орны соёлын харилцааг улам бүр бэхжүүлэх хүсэлтэй байгаагаа онцолсон юм.

Улсын Их Хурлын гишүүн, Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд Ц.Оюунгэрэл зочид, төлөөлөгчдийг Монгол Улсад тавтай айлчлахыг хүсээд хоёр орны соёл, урлагийн харилцаа өргөжиж байгаад сэтгэл өндөр байгаагаа илэрхийллээ.

Мөн тэрээр Монгол  Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн ивээл дор зохион байгуулагдсан "Алтаргана 2014" наадамд БНХАУ-аас олон уран бүтээлч хүрэлцэн ирж оролцсон нь хоёр орны соёлын харилцаа өндөр түвшинд  байгааг харуулсан сайхан үйл явдал болсон. Удаан хугацааны найрсаг хамтын ажиллагаагаа улам бүр өргөжүүлэн хөгжүүлэхийн төлөө хамтдаа зүтгэхийг та бүхэнд уриалж байна. Манай улсын соёлын өвийн үнэт дурсгалуудыг сэргээн засварлах ажилд БНХАУ дэмжлэг үзүүлж байгаад гүнээ талархаж байгаагаа онцлон хэлмээр байна. Манай хоёр улсын мэргэжилтнүүд Дорнод аймагт орших Хэрлэн барсын туурийг сэргээн завсарлах ажилд гар нэгдэж байгаад  сэтгэл өндөр байна гэв.

Түүнчлэн цаашид хоёр улс хамтын судалгаа хийх, соёлын өвийг хил давуулан хууль бусаар худалдаалахтай тэмцэх болон БНХАУ-д соёл урлагийн чиглэлээр суралцах оюутнуудын тоог нэмэгдүүлэх зэрэг олон чухал асуудлаар харилцан санал солилцлоо хэмээн Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.

УИХ-ын дарга Японы Парламентын төлөөлөгчидтэй уулзав

УИХ-ын дарга З.Энхболд Монгол Улсад айлчилж байгаа Япон Улсын Парламент дахь Либерал Ардчилсан намын Япон Монголын найрамдлын бүлгийн дарга Мотоо Хаяаши тэргүүтэй төлөөлөгчдийг өнөөдөр /2014.08.20/ хүлээн авч уулзлаа.

УИХ-ын дарга З.Энхболд уулзалтын эхэнд, Япон Улсын Парламент дахь Япон, Монголын найрамдлын гурван бүлгийн тэргүүн өргөн бүрэлдэхүүнтэй Монгол Улсад айлчилж байгаад баяртай байгаагаа илэрхийлэв.

Япон Улстай найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагаа хөгжүүлэх нь Монгол Улсын гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэлийн нэг бөгөөд "гуравдагч хөрш" Япон Улстай хөгжүүлж буй Стратегийн түншлэлийн харилцаанд Монгол Улсын төр засаг өндөр ач холбогдол өгч байгааг тэрээр онцлон тэмдэглэлээ. Мөн өнгөрсөн 07 дугаар сард Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Япон Улсад хийсэн айлчлал амжилттай болж, хоёр орны хооронд Эдийн засгийн түншлэлийн хэлэлцээр /EPA/ байгуулах зарчмын тохиролцоонд хүрээд байгаад баяртай байна. Энэхүү хэлэлцээр нь хоёр орны Стратегийн түншлэлийн харилцааг шинэ шатанд гаргана гэдэгт итгэлтэй байна хэмээн онцлон тэмдэглэв.

Япон Улсын Парламент дахь Либерал Ардчилсан намын Япон Монголын найрамдлын бүлгийн дарга Мотоо Хаяаши хэлэхдээ, манай хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагаа ялангуяа стратегийн харилцаа, эдийн засгийн түншлэл эрчимтэй хөгжиж байгаад талархаж байна. Бид танай улсын хувийн хэвшилд хувь нэмрээ оруулахад таатай байх болно гэв. Мөн Монгол Японы хооронд соёлын харилцаа тогтоосны 40 жилийн ойн хүрээнд Монгол Улсад айлчилж байгаа бөгөөд Монгол Японы уран бүтээлчдийн хамтарсан "Тэнгэр, Нар, Түншлэл" сэдэвт үзэсгэлэнгийн нээлтэнд оролцох тухайгаа УИХ-ын даргад танилцууллаа.

Уулзалтанд Японы Улсын Парламент дахь Япон, Монголын найрамдлын бүлгийн төлөөлөгчид, Япон улсаас Монголд суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Такэнори Шимизү, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, УИХ дахь Монгол Японы Парламентын бүлгийн дарга, УИХ дахь АН-ын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат, УИХ-ын гишүүн, УИХ дахь АН-ын бүлгийн дэд дарга  С.Одонтуяа, УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү, УИХ-ын гишүүн Су.Батболд, Монгол Улсаас Япон Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд С.Хүрэлбаатар УИХ-ын Тамгын газрын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Болдбаатар болон албаны бусад хүмүүс байлцлаа.

Япон Улсын Парламентад Зөвлөхүүдийн танхим дахь Япон Монголын найрамдлын бүлэг, Төлөөлөгчдийн танхим дахь найрамдлын бүлэг, Либерал Ардчилсан нам дахь Япон Монголын харилцааг дэмжих бүлэг гэсэн нийт гурван  найрамдлын бүлэг үйл ажиллагаа явуулдаг юм хэмээн УИХ-ын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс мэдээлэв.

БНСУ-ын гадаад хэргийн сайд айлчилна

Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайд Л.Болдын урилгаар Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Гадаад хэргийн сайд Юн Бён Сэ 2014 оны 8 дугаар сарын 25-27-ны өдрүүдэд Монгол Улсад албан ёсны айлчлал хийнэ.

Айлчлалын үеэр Гадаад хэргийн сайд Юн Бён Сэ Монгол Улсын  Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж, Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг нарт тус тус бараалхаж, Гадаад харилцааны сайд Л.Болдтой албан ёсны хэлэлцээ хийнэ.

Яриа хэлэлцээний үеэр Монгол Улс, БНСУ-ын "Иж бүрэн түншлэл"-ийн харилцааг гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэх, хоёр орны худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлэх, иргэд зорчих нөхцлийг улам бүр хөнгөвчлөх, Зүүн хойд Ази, Солонгосын хойгийн өнөөгийн байдлын талаарх Монгол Улсын байр суурийг нотолж, ЗХА-ийн аюулгүй байдлын асуудлаарх Улаанбаатарын яриа хэлцээ хийх санаачилга болон БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Пак Гын Хэ-гийн дэвшүүлсэн Евроазийн хамтын ажиллагааны санаачилгын хүрээнд хамтран ажиллах, Монгол Улс АПЕК-ийн гишүүн, Зүүн Азийн дээд хэмжээний уулзалтад оролцох зорилтыг хэрэгжүүлэхэд БНСУ-ын дэмжлэгийг авч хамтран ажиллах зэрэг асуудлаар санал солилцоно.

Эх сурвалж: mfa.gov.mn

Эдийн засгийн өршөөлийн тухай хуулийг баталж болохгүй гэв

УИХ-д суудалгүй намууд өнөөдөр сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийлээ. Тус намууд Эдийн засгийн өршөөлийн тухай хуулийг УИХ-аар батлахыг эсэргүүцэж байна гэж мэдэгдлээ.

Эдийн засгийг идэвхижүүлэх арга хэмжээний хүрээнд Засгийн газраас Эдийн засгийн өршөөлийн тухай хуулийн төслийг боловсруулсан юм. Үүнийг тус намын удирдлага, гишүүд "Идсэн мөнгөө албажуулах арга" гэж үзэж байгаа аж. Хуулийн төсөлд "Мөнгөн орлого, хадгаламж, оффшор дахь дансаа ил болгосон тохиолдолд тухайн иргэнтэй холбоотой архивын материалыг устгана" гэсэн заалт тусгасан нь ноцтой зүйл гэж мэдэгдэж байна.  

Энэ тухай Иргэний хөдөлгөөний намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Д.Сүхжаргалмаа "ОХУ-д хоёр жилийн өмнө яг ийм хууль баталсан. Гэхдээ энэ нь төрийн буруу бичилтийн улмаас олон мянган иргэн татварын их хэмжээний өрөнд орсон учраас ийм хуулийг санаачилсан. Харин манай эрх баригчид түүнээс эсрэг зүйл санаачилсан нь ард иргэдээ боддоггүйг харууллаа" гэсэн юм. 

Г.НАРАН

 

МАН “Эзэн-100”-г дүгнэх хугацаагаа хойшлуулжээ

Эдийн засгийг эрчимжүүлэх зорилгоор Засгийн газар "Эзэн-100" хөтөлбөрийг санаачлан хэрэгжүүлсэн бөгөөд 100 хоног нь энэ сарын 18-нд дууссан юм.

Үүнтэй холбоотойгоор МАН "Эзэн-100" хөтөлбөрт дүгнэлт хийснээ танилцуулах байсан боловч хугацаагаа энэ сарын 27-ныг хүртэл хойшлуулжээ. Айлчлал тулсан үед дээрх хөтөлбөрийн талаар дүгнэлтээ танилцуулах нь зохимжгүй хэмээн үзсэн бололтой.  

МАН-ын зүгээс "Эзэн-100" хөтөлбөрийг "Ард-100"-гаар хянаж, ажиллах болно гэдгийг өмнө нь мэдэгдэж байсан юм.

Г.НАРАН

 

С.Бямбацогт Японы парламентын төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дэд дарга Д.Оюунхорол нар Япон улсын парламентын доод танхимын гишүүн Сонода Хироюки, Хаяаши Мото, Никай Хидэтоши болон албаны бусад хүмүүсийг өнөөдөр Төрийн ордонд хүлээн авч уулзлаа.

УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт зочид төлөөлөгчдийг Монгол Улсад тавтай морилохыг хүсээд хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааны талаар санал солилцож буйдаа талархаж байгаагаа илэрхийллээ. Тэрээр, манай улс мөнхийн хоёр том хөрштэй. Гурав дахь том хөрш бол Япон улс. Бид олон жилийн сайн түншийн хамтын ажиллагаатай явж ирсэн. Хүнд хэцүү үед үргэлж тусалж дэмжиж, хандив тусламж өгч донор болж ирсэнд талархалтай байдаг. Цаашид ч Япон улстай харилцаа хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэн хөгжүүлэхэд бид анхааран ажиллана гэлээ. Мөн тэрээр "Богино хугацаанд эдийн засгаа сэргээн хөгжүүлэх нь монголчууд бидний хувьд нэн тэргүүний асуудал болоод байна. Үүнд Японы туршлага, дэмжлэг чухал байна. Ялангуяа Японы хувийн хэвшлийнхэн Монголд хөрөнгө оруулах боломжийг бий болгоход эрхэм парламентын гишүүдийн дэмжлэг чухал" байгааг онцолсон юм. Ингэхдээ тус улсын санхүүжилтээр Дархан-Уул аймагт баригдах газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн төсөл удаашралтай явагдаж байгааг хэлээд энэ тал дээр анхаарал хандуулахыг хүслээ.

МАН-ын бүлгийн даргын байр суурьтай Японы парламентын төлөөлөгчид санал нэгтэй байгаагаа илэрхийлээд эдийн засаг хүндрэлтэй үед нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, экспортоо нэмэгдүүлэх чиглэлд анхаарах ёстой гэлээ. Японы парламентын доод танхимын гишүүн Сонода Хироюки хэлэхдээ, манай хоёр орны найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагаа цаашид ч улам бэхжинэ гэдэгт итгэлтэй байна. Мөн Монгол Улсын өнөөгийн хөгжилд улс төрийн ууган хүчин МАН-ын гүйцэтгэх үүрэг, хариуцлага чухал гэж үзэж байгаагаа илэрхийлэв.

Харин УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дэд дарга Д.Оюунхорол, Монгол Улс эдийн засгийн хүндрэлтэй байгаа үед та бүхэн айлчилж байна. Тиймээс танай орны эдийн засгаа тогтвортой авч явдаг арвин туршлага бидэнд чухал. Бидний хөгжүүлж чадахгүй байгаа зарим асуудал дээр та бүхний дэмжлэг, зөвлөмж хэрэгтэй байна гэв. Мөн парламентын гишүүдээ иргэд нь шууд сонгодог Японы сонгуулийн тогтолцооны туршлагаас судлах хүсэлтэй байгаагаа энэ үеэр уламжлав.

Манай оронд айлчилж байгаа Японы парламентын гишүүд маргааш Дархан-Уул аймагт очиж үйлдвэрлэлийн бүсийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх, мэргэжилтнүүдийг бэлтгэх, давтан сургах зэрэг асуудлаар газар дээр нь очиж судлах гэж байгаагаа МАН-ын бүлгийн удирдлагуудад хэллээ.

Уулзалтад УИХ-ын гишүүн Д.Сумъяабазар, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн ажлын албаны дарга Ш.Раднаасэд, Ажлын албаны зөвлөх М.Оюунчимэг нар байлцав.

Г.БОЛОР

2014/08/19

Си Жиньпиний авлигын эсрэг тэмцэл

-Си-гээс хойш энэ комисс Хятадын коммунист намын өндөр дээд тушаалын есөн хүнийг шалгаад байгаа. Тэдний нэг Чжоу Юнкан нь Си-гийн үед Байнгын хорооны даргаар ажиллаж байсан билээ. Авлигатай тэмцэх торонд бар ч орно, ялаа ч орно гэж Си хэлсэнчлэн ийнхүү барууд аль хэдийнэ торонд оржээ-

Ноён Си Жиньпин Хятадын удирдлагад ирснээс хойш Бээжин хотын төвд байрладаг нэгэн байгууллагын үйл ажиллагаа идэвхижсэн нь Сахилгын асуудлыг шалгах төв комисс юм. Монголоор буулгаж ойлговол Авлигатай тэмцэх газар юм.

Олон нийтийн дунд нэр хүнд нь сэвтсэн намын эрх мэдэлтнүүдийн буруугаас болж унасан намынхаа имижийг өөрчлөх, мөн нам доторх фракцуудын тэмцлийг зөөлрүүлэхэд Си энэ байгууллагыг ашиглаж байгаа хэмээн "Вашингтон Пост" өнгөрсөн долдугаар сарын 2-ны дугаартаа бичжээ.

Авлига хээл хахууль авахын эсрэг тэмцэх ийм байгууллага Хятадад 1927 оноос хойш байгаа юм. Гэхдээ өнгөрсөн хугацаанд энэ байгууллагыг нам нь ирээдүйгүй доод тушаалын болон нас нь өтөлсөн дээд албан тушаалтнууд, мөн дотоодын зөрчлөөс шахагдсан кадруудыг зайлуулахын тулд л ашиглаж иржээ.

Харин Си-гийн үед энэ байгууллага толгойгоо өндийлгөн, олонд ил гарч, намын өндөр албан тушаалтнуудын айж болгоомжилдог газар болон хувирч байна. Хүмүүсийн ярьдагаар энэ байгууллагад нэрээ нууцалсан эх сурвалжаас гомдлоо хүлээн авдаг аж. "Тэнд барууных шиг жишиг байхгүй. АНУ-ынхаар бол Холбооны мөрдөх товчоо, Сангийн яам, Нууц алба, Аудитын албаны элементүүдийг агуулсан нэгж" хэмээн АНУ-ын Холбооны мөрдөх товчоонд Хятадын шинжээчээр ажиллаж байсан Крис Жонсон Вашингтон Пост сонинд ярьсан байна. Гэхдээ АНУ-тай харьцуулвал энэ нэгж хамаагүй илүү эрх чөлөөтэй, мөн илүү улстөржсөн хэмээн тэр дүгнэжээ. Түүний хэлснээр энэ байгууллага хуулийн системээс гадуур Хятадын Коммунист намын хуулийн байгууллага маягаар ажилладаг аж. Сахилгын асуудлыг шалгах төв комиссийн мөрдөгчид нотлох баримтыг олохын тулд ямар нэг зөвшөөрөл авах шаардлагагүй бөгөөд намын ажилтан хэнийг ч баривчлан саатуулах эрхтэй. Энэ комиссоор шалгагдсан хэргүүд шүүхэд шилжин, ихэвчлэн хүнд ял авдаг.

Си-гээс хойш энэ комисс Хятадын коммунист намын өндөр дээд тушаалын есөн хүнийг шалгаад байгаа. Тэдний нэг Чжоу Юнкан нь Си-гийн үед Байнгын хорооны даргаар ажиллаж байсан билээ. Авлигатай тэмцэх торонд бар ч орно, ялаа ч орно гэж Си хэлсэнчлэн ийнхүү барууд аль хэдийнэ торонд оржээ.

Зарим барууны судлаач намын өндөр албан тушаалтнуудыг ийнхүү авлигын хэрэгт татах нь Хятадын коммунист намын гол имиж байсан тогтвортой байдлыг үгүй хийж, фракциудын хоорондох тэмцлийг өдөөх аюултай гэж үзэж байна. "Гэсэн ч тэд улам цаашаа явахыг хүсч байна" хэмээн комисст өмнө ажиллаж байсан нэгэн нэрээ нууцлан Вашигнтон Постод ярьжээ.

Эдийн засгийн өсөлтийг дагаад хээл хахуулийн хэрэг цэцэглэж байсныг Хятадын эрх баригчид мэдэж байсан, үүнтэй тэмцэнэ гэдгээ ч мэдэгдэж байсан, гэхдээ Си шиг ингэж гардан хийж байгаагүй гэдгийг судлаачид онцолж байна. Си-гийн арга барил өөр байна гэдгийг ч хүлээн зөвшөөрч байна. Бараг долоо хоног бүр хэн нэг албан тушаалтан, эсвэл төрийн компанийн удирдлагыг шалгаж эхэлсэн гэсэн ядмагхан мэдээ хэвлэлээр цацагдмагц, блогчид, иргэд тэр хүний тансаг орд харшийн тухай, нууц амрагуудын тухай мэдээллийг тэр дор гарган ирдэг байна.

2013 оны байдлаар комисс дэд сайд болон түүнээс дээш албан тушаалын 31 хүнийг шалгаж эхэлсэн юм. 2013 оноос өмнөх ийм тоог ил болгож байгаагүй ч Вашингтон Постын бичсэнээр жилдээ 10-аас илүү өндөр албан тушаалтанг шалгаж байгаагүй аж.

Авлигатай хийж байгаа Си-гийн тэмцэл яах аргагүй амжилттай байгаа нь Комиссийн даргаар зөв хүнээ олж тавьсан гэж үздэг. Комиссийн даргаар "гал сөнөөгч" хэмээн нэрлэгдсэн 65 настай Ван Цишанийг Си томилжээ. Даргаар томилогдонгуутаа Ван Цишань комиссийг өргөжүүлэн хуучин дөрвөн хэлтэстэй байсныг найм болгосон байна.  "Төмрийг давтахын тулд өөрөө хүчтэй байх хэрэгтэй" хэмээн өнгөрсөн жил сэтгүүлчидтэй уулзах үеэрээ Ван хэлж байжээ. "Мэдээж Си, Ван нарын хооронд өндөр итгэлцэл байгаа" хэмээн Вашингтон Пост бичжээ. Тэд 1970-аад оноос бие биеэ мэддэг эртний танилууд юм.

Бэлтгэсэн Д.НАРАНТУЯА

 

Өнөөдөр Засгийн газрын хуралдаан болно

Засгийн газрын ээлжит хуралдааныг өнөөдөр 14.00 цагаас хийхээр болжээ. Уг хуралдаанаар хоёр ч нууц асуудлыг хэлэлцэхээр төлөвлөсөн байна. Түүнийг Гадаад хэргийн сайд Л.Болд оруулах аж. Мөн Төрөөс тэтгэврийн шинэчлэлийн талаар баримтлах бодлогыг батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төслийн үзэл баримтлалын тухай Хүн амын хөгжил нийгмийн хамгааллын сайд С.Эрдэнэ оруулах юм байна. Энэ мэтчлэн хэд, хэдэн анхаарал татах асуудал өнөөдрийн хуралдаанаар хэлэлцэгдэхээр төлөвлөгджээ. Хэлэлцэх асуудлын дарааллыг дараах хүснэгтээс сонирхоно уу.

Г.ДАРЬ

Хэлэлцэх асуудал

Засгийн газрын гишүүн

1.     

БНСУ-ын Гадаад хэргийн сайдын айлчлалын тухай

Л.БОЛД

2.     

Төрөөс тэтгэврийн шинэчлэлийн талаар баримтлах бодлогыг батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төслийн үзэл баримтлалын тухай

С.ЭРДЭНЭ

3.     

Зарим сумдыг эрчим хүчний найдвартай эх үүсвэртэй болгох тухай

М.СОНОМПИЛ

4.     

Засгийн газрын 2013 оны 317 дугаар тогтоолоор баталсан "Төрийн өмчийн концессын зүйлийн жагсаалт"-д нэмэлт оруулах тухай

Н.БАТБАЯР

5.     

Монгол Улсын Засгийн газар, БНХАУ-ын Засгийн газар хооронд худалдаа, эдийн засгийн чиглэлээр байгуулах баримт бичгийн төслүүдийн тухай

Н.БАТБАЯР

6.     

Нууц асуудал*

Л.БОЛД

7.     

Нууц асуудал*

Л.БОЛД

Д.БАТ-ЭРДЭНЭ

8.     

Бусад асуудал *

Н.АЛТАНХУЯГ

 

Танилцуулах асуудал

9.     

Засгийн газрын үйл ажиллагааны 7 дугаар сарын хураангуй мэдээлэл

Ч.САЙХАНБИЛЭГ

10. 

Канад Улсын Гадаад хэргийн сайдын айлчлалын дүнгийн тухай

Л.БОЛД

11. 

ОХУ-ын Байгалийн  нөөц, экологийн сайдын айлчлалын дүнгийн тухай

Л.БОЛД

12. 

Концессоор хэрэгжиж байгаа төсөл, хөтөлбөрүүдийн тухай*

Н.БАТБАЯР

 

Д.Баярхүү: Монгол, Хятадын харилцаа улс төрийн салбарт дээд оргилдоо хүрлээ

Монгол Улсад удахгүй БНХАУ-ын дарга Си Зиньпин төрийн айлчлал хийх гэж байна. Энэ үйл явдалтай холбогдуулан Олон улсын харилцаа судлаач, профессор Д.Баярхүүтэй ярилцлаа.

-БНХАУ-ын дарга Си Зиньпин Монгол Улсад айлчлах гэж байна. Энэ айлчлалаар хоёр орны хооронд тогтоосон стратегийн түншлэлийн харилцааг стратегийн иж бүрэн түншлэлийн харилцаа болгон дэвшүүлэх талаар ярьж байгаа. Монгол-Хятадын харилцаа сэргэсэн 1990 оноос хойш хоёр орны харилцаа ямар үе шатыг дамжиж ийм хэмжээнд хүрч байгаа вэ гэдгийг судлаач хүний хувьд танаас эхлээд асууя?

-Монгол-Хятадын харилцааны түүхийг эргэж авч үзэх юм бол сүүлийн 24 жилээр авч үзэж болох юм. 1990 онд хоёр орны харилцаа сайжирснаас хойш энэ харилцаа үе шатлан прогрессоор дээшээ хөгжиж ирсэн дүр зураг харагддаг. Өнгөрсөн  24 жилийн харилцааг би дөрвөн үе шатаар авч үзмээр байна. Одоо тав дахь руу нь орох гэж байна.

Хоёр орны харилцаа 1990 онд гэнэт сэргэсэн. 1994 он гэхэд харилцаа бүрэн хэвийн болоод улс төрийн итгэлцсэн харилцаанд хүрсэн. Мөн онд тухайн үеийн Хятадын Төрийн зөвлөлийн Ерөнхий сайд Ли Пэн Монголд айлчлах үеэр Монгол, Хятадын хооронд Найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулсан юм. Энэ гэрээ одоо ч хүчинтэй хэрэгжиж байгаа. Хоёр орны харилцааны эрх зүйн бүх зохицуулалт энэ гэрээн дээр суурилж цаашаа явдаг.

Дараа нь 2003 онд Хятад улсын дарга Ху Жинтао Монгол Улсад айлчлахад Харилцан итгэсэн түншлэлийн харилцаа гэдэг шат руу орж ирсэн. Нэг үе шат ахисан гэсэн үг. Үүнээс хойш 11 жил өнгөрөөд байна. 2011 онд тухайн үеийн Монгол Улсын Ерөнхий сайд С.Батболд БНХАУ-д айлчлах үед стратегийн түншлэлийн харилцаанд дэвшсэн. Үүнээс гурван жилийн дараа энэ 2014 онд БНХАУ-ын дарга Си Зиньпиний хийх айлчлалын үеэр стратегийн иж бүрэн түншлэлийн харилцаа гэсэн шинэ түвшинд очих гэж байна. Иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцаанаас цааш ахиулж өөр түншлэл гаргаж ирэх бололцоо байхгүй. Одоо дээд оргилдоо хүрэх гэж байна гэж хэлж болно. Хоёр орны улс төрийн харилцаа бүр ийм өндөр шатанд хүрч, ийм их итгэлцсэн, ийм найрсаг, дотно байдалд хүрлээ.

Монгол, Хятадын хооронд улс төрийн хүрээнд ямар нэг маргаантай, зөрүүтэй асуудал байхгүй. Хятад улс эргэн тойрон 20 гаруй улстай хиллэдэг айл. Тэгэхэд Монголтой тогтоосон харилцаа нь энэ 20 гаруй улс дотор үлгэр жишээ харилцаа юм гэж Хятадын удирдлага үздэг. Нөгөө талаасаа Хятадын хөршүүд дотроос хуурай газраар хамгийн урт хиллэдэг нь Хятад, Монгол хоёр юм. Ийм том хилтэй, зэргэлдээ оршиж байгаа ийм улсуудын хувьд Монгол, Хятадын харилцаа улс төрийн салбарт үнэхээр дээд оргилдоо хүрсэн гэж хэлж болно. Үүнийг Си Зиньпиний хийх айлчлал ч нотлон харуулна.

Энэ тал дээр Монголын үе үеийн удирдлага, үе үеийн Засгийн газар, одоогийн Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж үнэхээр санаачлагатай ажиллаж байгааг тэмдэглэмээр байна.

-Айлчлалын үеэр транзит тээвэр, төмөр зам, дэд бүтэц, хөрөнгө оруулалт, худалдаа, эдийн засаг гээд олон салбарын асуудал хөндөгдөх бололтой байна. Эдгээрийн талаар та ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-Монгол, Хятадын хооронд улс төрийн ийм өндөр түвшний харилцан итгэсэн найрсаг харилцаа тогтчихсон тохиолдолд үүн дээр суурилаад худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, дэд бүтэц, уул уурхай гээд бусад салбарт хамтын ажиллагаа хөгжүүлэх нь тус тусын Засгийн газрын хамтарсан чармайлтын үр дүнд хэрэгжих асуудал. Ерөнхийлөгч нарын түвшинд үндсэн суурийг нь баталгаатай тавиад өгчихсөн байна. Засгийн газрын түвшинд эдгээр харилцааг улам боловсронгуй болгож эдийн засагжуулах, илүү биетэй, бодитой болгох чиглэлээр ажиллаж байгаа.

Ажиглаж байхад нэг сөрөг гэх юм уу, давуу биш тал нь гэвэл Монгол, Хятад хоёр бол хүн амын тоо, хөгжлийн түвшин, үйлдвэрлэлийн өсөлт, дэлхийн ДНБ-д оруулж байгаа хувь нэмэр, зах зээлийн хэмжээ багтаамж зэргээрээ үнэхээр тэнцвэргүй хөршүүд. Үүнээс болж зарим асуудал үүсч байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, бусад салбар нь улс төрийн эрчтэй харилцааныхаа хөлд чирэгдэх байдал харагддаг.

-Үүнээс гарахын тулд яах ёстой вэ?

-Хоёр талын худалдаа, эдийн засаг, бизнес, хөрөнгө оруулалт, бүх аж ахуйн байгууллага чармайж оролцох ёстой болно л доо. Хоёр талаасаа хариуцлага хүлээнэ. Хятадын хувьд аваад үзвэл Монголтой худалдаа,эдийн засаг,хөрөнгө оруулалт, уул уурхайн ямар ч салбарт хамтран ажиллахад бэлэн байгаа. Ямагт бэлэн байж ирсэн. Яагаад гэвэл БНХАУ эдийн засгийн өндөр түвшинд хүрчихсэн, үйлдвэрлэх хүчний хөгжил дээшээ явчихсан, зах зээл нь нээлттэй айл. Шингээх багтаамж, хөрс сайтай гэсэн үг.

Гол нь бид хүчээ дайчилж худалдаа, эдийн засгийн харилцаагаа идэвхжүүлээд, хоёр талын худалдааг нэг урсгалтай биш, хоёр талтай болгох нь манай Монголын талын үүрэг.

-Төмөр замын царигийн хувьд та ямар бодолтой байдаг вэ?

-Энэ талаар Монголын төрийн бодлого нэгэнт тодорхой гарсан байгаа. Төмөр замын царигийг улстөржүүлэх, геополитикийн нүдээр харахыг хэт их хичээх шаардлага орчин үед байхгүй.

-Хоёр орны харилцаа стратегийн иж бүрэн түншлэлийн харилцаанд дэвшсэнээр ямар чиглэлд хамтын ажиллагаа илүү чиглэх бол?

-Хоёр талын харилцааг олон салбараар аваад үзэх юм бол бүх салбарт тэнцүүхэн, жигд хурдтай хөгжиж байгаа. Дээр хэлснээр худалдаа, эдийн засгийн харилцаа нэг талын хүчтэй урсгалтай байж болно. Цаана нь шинжлэх ухаан, технологи, боловсрол, эрүүлийг хамгаалах, хүмүүнлэг, цэргийн салбарын харилцаа маш эрчтэй хөгжиж байна. Батлан хамгаалахын салбарт Монгол, Хятадын харилцаа хоёр орны хоорондын харилцаатайгаа дүйцэхүйцээр тийм эрчтэй явж байгаа. Цаашаа бүх салбарын харилцаа илүү түлхүү хөгжинө гэж бодож байна.

Өндөр дээд хэмжээний айлчлалуудаар харилцааг цаашид хөгжүүлэх найдвартай хөрс, суурийг бий болгодог. Түүнийг нь олон улсын эрх зүйгээр баталгаажуулдаг. Айлчлал гэдэг бол ийм л үйл явдал юм л даа. Тэрнээс биш бөөн мөнгө төгрөг айлчлалыг дагаад ороод ирнэ гэсэн үг биш гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.

Д.ОЮУН

Дорнодын АН-ынхан Ерөнхий сайдад ханджээ

Дорнод аймгийн Ардчилсан намын гишүүд уржигдраас хоёр талцан тэмцэл эхлүүлжээ. Эх сурвалжаас авсан мэдээллээр 2014 оны наймдугаар сарын 18-ны орой 19.00 цагийн орчимд Дорнод аймгийн ИТХ-ын дарга Г.Болдбаатар тэргүүтэй хэсэг нөхөд намын байрны хаалгыг эвдэж орсоноор дээрх тэмцэл үүссэн байна. Тэд намын байранд орсныхоо дараа хаалгыг түгжиж, аймгийн Ардчилсан намын дарга Д.Цэрэнчимэгийг огцрохыг шаарджээ.

Түүний энэ үйлдлийг эхнийх биш, Д.Цэрэнчимэгийг аймгийн Ардчилсан намын даргаар томилогдсоноос хойш дөрөв дэх удаагаа хийж буй дайралт гэж эх сурвалж хэллээ. Ийм дайралт хийх болсон нь аймгийн ИТХ-ын дарга Г.Болдбаатар өмнө нь тус аймгийн Ардчилсан намын даргаар ажиллаж байсантай холбоотой гэнэ. Тэрбээр намын даргын алба хашиж байхдаа намынхаа нэр хүндийг ашиглаж бусдаас авлига авсан гэх хэл аманд орооцолдсон тул 2012 оны орон нутгийн сонгуулийн өмнө хариуцлага тооцож чөлөөлжээ. 2012 оны УИХ-ын сонгуульд олонхи болсон эрх баригч намын хувьд сонгуулийн мөрийн хөтөлбөртөө "Авлига хээл хахуультай хатуу тэмцэнэ" гэдгээ зарласан байсан тул энэ мэтчилэн асуудалд орооцолдсон боловсон хүчиндээ хариуцлага тооцохоос аргагүй байсныг тус намын гишүүн хэллээ. Тиймээс ч Ардчилсан намын зүгээс Г.Болдбаатар даргыг дөрвөн жилийн турш улс төрийн үйл ажиллагаа явуулах эрхийг нь хязгаарласан аж. Гэвч тэрбээр бууж өгсөнгүй, энэ хугацаанд дөрөв дэх удаагаа намын гишүүдийнхээ эсрэг хөдөлж, хамгийн сүүлд хаалгыг эвдэж танхайрчээ. Үүнийг тус намын гишүүд, дэмжигчид "Орон нутгийн засаглалыг хууль бусаар авах гэсэн оролдлого" хэмээн үзэж, Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг, Хууль зүйн сайд Х.Тэмүүжин нарт хандан арга хэмжээ авахыг хүссэн албан бичиг илгээсэн байна. Мөн Д.Цэрэнчимэг дарга бодит байдлаа намын даргадаа уламжлахаар Улаанбаатар хотод ирсэн байгаа аж.

Намынхаа даргын эсрэг хөдөлгөөн өрнүүлээд байгаа экс дарга Г.Болдбаатартай Хэрлэн сумын ИТХ-ын төлөөлөгч н.Бүжин, н.Оюундэлгэр, н.Загдсүрэн тэргүүтэй гишүүд мөн нэгджээ.

Г.Болдбаатар нь одоогоор Дорнод аймгийн ИТХ-ын дарга төдийгүй аймгийн Засаг даргын зөвлөх юм байна. Тэрбээр 2012 оны орон нутгийн сонгууль болохоос ердөө долоо хоногийн өмнө намын даргынхаа албанаас чөлөөлөгдөж байсан аж. Энэ нь түүний хувьд дахин, дахин намын даргатайгаа арсалдах, албан тушаалаас нь чөлөөлөхийг санаархах акцийг үзүүлэхээс аргагүйд хүргэсэн байх талтайг ч зарим гишүүн хэллээ.

Гэхдээ авлига хээл хахуульд нэр нь холбогдож, хууль хяналтын байгууллагад шалгагдаж байсан түүнийг намын даргынх нь суудлаас чөлөөлөхгүйгээр Ардчилсан нам орон нутгийн сонгуульд оролцох нь сонгогчдын итгэлийг татах боломжгүй тул алдаа гаргасан хүндээ хариуцлага тооцохоос аргагүй байсан гэх үгийг дайх гишүүн ч байна.

Харин бид Г.Болдбаатар даргаас дээрх асуудалтай холбоотойгоор байр суурийг нь сонсох гэсэн боловч "Намын эсрэг хөдөлсөн зүйл байхгүй. Наад мэдээллийг чинь одоо сонслоо" гэсэн товч хариулт өгснөөр утсаа тасалсан юм.

Г.ДАРЬ

 

Си Зиньпиний айчлалын үеэр “Цайн ёслол”-ыг зохион байгуулна

БНХАУ-ын дарга Си Зиньпин айлчлахтай  холбогдуулан Монголын энх тайван найрамдлын байгуулага, Хятадын соёлыг дэлгэрүүлэх нийгэмлэг, Улаанбаатар дахь хятадын соёлын төв хамтран зохион байгуулах юм. Хятадын цайны ёс, соёл урлагийн арга хэмжээ нь үндсэн гурван хэсгээс бүрдэх бөгөөд  "Цайны зам" хэсэгт нь  түмэн газрын цайны замын түүхэн ховор зургийн үзэсгэлэн "Цайны соёл" хэсэгт  Хятадын 1000 жилийн соёлыг шингээсэн цайны соёл урлагийн үзүүлбэр "Цайны орчин" хэсэгт нь Хятадын цайны соёл урлагийн орон зай мөн чанарыг монголын ард түмэн залуучуудад ойлгуулан таниулах юм байна. Уг арга хэмжээ нь Хятад, Монгол хоёр улсын цаашдын хөгжлийг дэмжих соёл иргэншлийн гол утгыг харуулах зорилготой аж.  Дашрамд дурдахад Монгол Улс, БНХАУ-ын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 65 жилийн ой, найрсаг харилцаа хамтын ажилгааны тухай гэрээ байгуулагдсаны 20 жилийн ой тохиож байгаа аж.

М.ЯЛАЛТ

 

Л.Гансүх Төв аймгийн шоронгоос захидал бичжээ

Ерөнхий сайдын ахлах зевлөх Л.Гансүхийг Засгийн газраас хэрэгжүүлсэн "Нүүрс" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх явцад албан тушаалаа ашиглан улсад 3.6 тэрбум тегрөгийн хохирол учруулсан байж болзошгүй гэсэн үндэслэлээр өнгөрсөн сарын 29-нд Төв аймаг дахь цагдан хориход хорьсон билээ. Тэгвэл тэрбээр наймдугаар сарын 11-нд Монгол улсын Ерөнхийлөгч, УЕПГ, Хүний эрхийн үндэсний комисс, УИХ дахь АН-ын бүлгийн дарга нарт хандан захидал бичжээ. Захидлыг тав хоногийн өмнө дээрх хүмүүс хүлээж авсан байна.

Улмаар уг захидлыг АН-ын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат УИХ-ын  гишүүдэд өчигдөр тараасан байна. Мөн МАН-ын бүлгийн дарга С.Бямбацогт, Шударга ёс эвсэлийн бүлгийн дарга Н.Батцэрэг, Иргэний зориг ногоон намын дарга С.Оюун нарт хаяглаж гишүүддээ тарааж өгөхийг хүсчээ. Сонирхолтой нь энэ захидлыг АН-ын дарга, Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягт хаяглаагүй байна.

Захидлыг бүрэн эхээр нь хүргэж байна.

"Авлигатай тэмцэх газрын удирдлагууд Засгийн газраас хэрэгжүүлсэн нүүрс хөтөлбөрийг мушгин гуйвуулж намайг олон тэрбум төгрөгөөр улсыг хохироосон, охиныхоо компаниар дамжуулан олон тэрбум төгрөг завшсан мэтээр зохиомол хэрэг үүсгэн хэлмэгдүүлэн хорилоо. Ахлах зөвлөхийн албан тушаал нь ямар ч шийдвэр гаргах эрхгүй, тэр дундаа мөнгө захиран зарцуулах мэдэлгүй байдаг. Уг хөтөлбөрийн менежмент хийсэн компани нь манай охин болон надтай ямар ч хамаагүй юм. Сүүлдээ бүр надтай ямар ч холбоогүй хоёр иргэний дансаар ихээхэн мөнгө орсон, гарсаныг надтай холбох гэж оролдлоо.

Би Ерөнхий сайдын даалгасны дагуу уг хөтөлбөрт оролцогч төрийн байгууллагууд, хувийн компанийн хоорондын харилцан уялдааг зохицуулагч, хяналт тавигчаар ажилласан юм.

АТГ-ын мөрдөн байцаагч Золжаргал албан тушаалаа ашиглан намайг Эрүүгийн хуулийн 273-р зүйл буюу төсөв захиран зарцуулагч, 150-р зүйл буюу аж ахуйн нэгж байгууллага иргэдийн өмчийг итгэмжлэн хариуцсан этгээд мэтээр хэрэг зохиомжлон ялын тогтоол үйлдэж, шүүхээр хоёр cap хорих шийдвэр гаргууллаа.

Нүүрс хөтөлбөр хэрхэн явагдаж байсан талаар дор дурдъя.

2012 он аравдугаар сарын эхээр хэвлэл мэдээллээр болон иргэд Ерөнхий сайдад хандан нэг тонн нүүрсний үнэ 200000 төгрөгөөс давсан тухай, үүнийг яаралтай шийдвэрлэхийг хүссэн хүсэлт олноор ирсэн. Ерөнхий сайд асуудлыг шуурхай судлаад улсаас нэг ч төгрөг гаргахгүйгээр иргэдэд маш ашигтай, Багануурын уурхайд бас ашигтай хувийн аж ахуйн нэгж бүх зардлаа хариуцан менежмент хийх хувилбараар шийдвэрийг гаргасан. Энэ нь хөтөлбөрийн менежмент хийх аж ахуйн нэгж нь Багануурын уурхайн хашаанд шигшүүр, эксковатор, ачигчийг өөрийн хөрөнгөөр худалдан авч суурилуулан (700 сая орчим төгрөгийн үнэлгээтэй ) тухайн үед уурхай цахилгаан станцад нэг тн- ыг 20500 төгрөгөөр өгч байсан том, жижиг, нунтаг, чулуу холилдсон нүүрсийг гурван янзаар шигшин (0-2 см, 2-20 см, 20 см дээш) 2-20 см-тэй хэсгийг 27500 төгрөгөөр худалдан авч (уурхай үлдсэн 0-2 см хэсгийг цахилгаан станцад, 20 см-ээс дээш томыг уурхайгаас машинтай авах иргэдэд худалдаж байсан), Улаанбаатар хүртэлх зардлыг хариуцан вагоноор ачуулан Толгойт, Амгаланд тусгай зориулалтын талбайнууд бэлтгэн буулгаж дахин шигшиж саарал чулуу, ачих, буулгах, тээвэрлэх үед үүссэн нунтгийг ялгаж 40 кг-аар шуудайлан амыг оёж УБ хотын таван дүүргийн хороо бүрт хоёр буюу нийт 163 борлуулах цэг байгуулах, өдөр бүр энэ цэгээс борлуулалтын мөнгийг хураан авах зэргийг бусад бүх зардлуудаа шингээн нэг тонн нүүрсийг 80000 төгрөгөөр иргэдэд зарах үүрэг хүлээсэн шийдвэр байсан.

Өөрөөр хэлбэл Улаанбаатар хотын 100000 орчим өрхөд боловсруулалт хийж чанаржуулсан нүүрсийг гэрийнхээ хажуунаас хямд үнээр авах боломж нээгдсэн юм. Дашрамд дурдахад уг хөтөлбөрт менежмент хийсэн "Эм Жи Эл Эс Би" ХХК 2012-2013 оны өвөл дуусахад ажлын тайлангаа гаргаж өгөхөд нэг тонн нүүрсэнд гаргасан зардал нь 78000 гаран төгрөг байсан.

ЕР НЬ АТГ-ЫН сурталчилж байгаа шиг  27500 төгрөгийн бэлэн бараа захаас аваад дэлгүүрт 80000 төгрөгөөр зараад ихээхэн ашиг олж (ямар ч зардал гаргахгүйгээр) байгаа үйлдэл биш юм.

Харин Багануурын уурхайгаас хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүн болох том, жижиг, нунтаг, саарал чулуутай нүүрс авч, Багануурын уурхай дээр болон Улаанбаатарт хоёр дахин шигшиж саарал чулууг ялган 40 кг-аар шуудайлж, амыг оёж таван дүүргийн 163 цэгт борлуулалтын сүлжээ байгуулан тээвэрлэн хүргэж, нэмүү өртөг үүсгэн бэлэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн, бас 700 орчим өндөр цалинтай ажлын байр бий болгосон цогц үйл ажиллагаа Улаанбаатар хотын 100000 орчим өрхөд боловсруулсан, чанартай, хямд нүүрсээр үйлчилсэн төр, хувийн хэвшлийн амжилттай хамтран ажилласан хөтөлбөр болсон.

Бас энэ хөтөлбөр хэрэгжсэн хоёр жилийн хугацаанд Улаанбаатар хотын иргэдийн халаасанд 50 тэрбум орчим төгрөгийн хуримтлал үлдээсэн юм. Энэ хөтөлбөрт нэг ч төгрөг улсаас гаргаагүй учраас, улсын хөрөнгөөр худалдан авалт, үйлчилгээ хийгээгүй болохоор менежмент хийх аж ахуйн нэгжийг өрөнхий сайдын шийдвэрээр шууд сонгосон юм. Өөрөөр хэлбэл, компанийн сонголт хууль зөрчөөгүй.

Харин хоёр дахь жилийн буюу 2013-2014 оны өвлийн нүүрс нийлүүлэлт эхлэхэд "Эм Жи Эл Эс Би" ХХК банкны болон татварын ер бусад өглөгүүд, ажил эхлүүлэх бэлтгэл ажлын зардалд 800 гаран сая төгрөг түр олгох хүсэлтийн дагуу Засгийн газар 2013 оны есдүгээр сард мөнгийг олгон, авсан компани нь 2013 оны арванхоёрдугаар cap, 2014 оны хоёрдугаар сард хоёр хуваан төлсөн байдаг. Үүнийг Гансүх авсан мэтээр АТГ зарласан. Бас АТГ-ынхан Төрийн аудитын ажилтан Ичинхорлоог хууль зөрчүүлэн хамсаатнаа болгон өөрсдийн хүслээр Гансүх 3.6 тэрбум төгрөгөөр Улсыг хохироосон мэтээр дүгнэлт гаргуулан нийтад зарлалаа. Шүүхийн эцсийн шийдвэр гараагүй байхад зохиомол дүгнэлтээ нийтэд зарлаж буй нь  бас л хууль зөрчсөн  үйлдэл.

Ичинхорлоогиин зохиосон хохирол гэгчийг тайлбарлая.

Ичинхорлоо мөнежмент хийсэн компанид нэг тонн нүүрсийг 27500 биш 39000 төгрөгөөр өгөх байсан. Үүний зөрүүгээс болон УБ хотод дахин шигшихэд ялгасан саарал чулуу, үлдсэн нунтаг нүүрсийг жинд оруулаагуй зэргээс улсыг 3.6 тэрбум төгрөгөөр хохироосон гэжээ. Уг нь Ичинхорлоо 27500-гаар нэг тонн нүүрсийг менежментийн компанид өгөх шийдвэрийг ЗГ гаргасан, Гансүх гаргаагүй. Өөрөө ЗГ-ын шийдвэрийг дүгнэх эрхгүй гэдгээ тооцсонгүй. Нэг тонн нүүрс 27500- гаар өгч байгаа нь Багануурын уурхайд ашигтай (20500 биш) үнэ гэдгийг АТГ-ын даалгавар биелүүлэгч бас тоосонгүй. Хэрэв засгаас тн нүүрсийг 39000-аар менежмент хийх компанид өгсөн бол компани гарах зардлуудаа нэмэхэд 90000 гаран төгрөгөөр иргэдэд очих байсан.

Мөн хотод шигшсэн нүүрснээс үлдсэн нунтаг нүүрсийг Багануурын уурхайн охин компани иргэд, аж ахуйн нэгжүүдэд нүүрс жижиглэнгээр зарах зориулалтаар байгуулагдсан "Багануур илч" ХХК хүлээн авч цааш нь цахилгаан станц, уурын зууханд зардаг байсныг Ичинхорлоо маш сайн мэдзж байсан хирнээ ийм дүгнэлт гарган АТГ-тай хамтран гэмт хэрэг үйлдлээ. "Багануур илч" болон "Эм Жи Эл Эс Би" компаниуд нүүрсийг өдөр бүр вагон болгоноос гарсан шуудайны тоогоор акт үйлдэж хүлээлцэж байсан. 2-3 давхар хяналт бүртгэлтэй нэг ч шуудайг дутаах аргагүй юм.

АТГ-ын мөрдөн байцаагчид хэрэг зохиохдоо мөн түүнийгээ хэрэгжүүлэхдээ маш олон бохир технологид (хууль зөрчсөн) гаршсаныг өөрийн биеэр үзлээ. Эхлээд зохиосон хэргийнхээ дагуу хэвлэл мэдээллээр ор үндэсгүй, хүмүүсийг цочирдуулсан онц хүнд хэрэгтэн мэтээр мэдээлэл тарааж нийгмийн сэтгэл зүйг бэлтгэдэг юм байна. Хэрэг зохиомжлохдоо хоорондоо ямар ч холбоогүй асуудлуудыг хооронд нь холбож олон шалгах зүйл байгаа мэтээр тогтоолуудаа гарган шүүгч прокуроруудаар хүссэн шийдвэрээ гаргуулдаг юм байна. Тэгээд хорьсныхоо дараа шүүхийн шийдвэрийг гүйцэтгэх байгууллагын харьяа газруудыг өөрийн хүссэнээр хянаж дотоод хэрэгт нь орж ажиллуулдаг юм байна.

Төрийн болон хувиин ямар ч байгууллагаар хохирогмоо буруутан болгох дүгнэлтүүдийг хүссэнээрээ гаргуулдаг юм байна. Энэ нь бүгдээрээ хууль зөрчсөн үйлдпүүд юм. Үүний жишээ нь Ичинхорлоогийн хийсэн дүгнэлт юм. Хүний эрхийг зөрчих, хууран мэхлэх ч энүүхэнд юм байна.

Өөрт тохиолдсон зарим тохиолдлыг сонордуулъя.

2014.7.29-ний өглөө АТГ-ын мөрдөн байцаагч Золжаргал яаралтай хүрээд ирээч, нэг гарын үсэг зуруулаад явуулъя. Өмгөөлөгч хэрэггүй гэж дуудсан. Би 12 цагт очтол баахан зохиомжилсон яллагдагчаар татах тогтоол танилцуулсан. Би өмгөөлөгчийг дуудахыг хүсэхэд 16 цагт ирнэ гэсэн. Би тогтоолд гарын үсэг зуралгүй 16 цагт гартал олон залуучууд намайг хүчээр чирж түлхэн, гулдарч АТГ-д оруулан саатуулах ямар ч шийдвэр үзүүлэлгүй 18 цаг хүртэл гавлан саатуулсан. Намайг чирж түлхэж байх үед УИХ-ын зарим гишүүн тааралдсан бөгөөд би залуучуудад хандан намайг саатуулах бичиг баримт байгаа бол УИХ-ын гишүүдэд үзүүлэхийг шаардахад юу ч үзүүлээгүй. Тэд нүдэн дээр намайг хүчээр авч явсан. 16 цагт миний өмгөөлөгч ирсэн байтал надтай уулзуулалгүй байж байгаад 18 цагт Золжаргал ирэхэд оруулсан. Золжаргал, 1-р тойргийн шүүгч Олзодын намайг 2 cap хорих тогтоолыг танилцуулсан. Шүүгч Олзод, прокурор Батжаргал нар хэрэггэй ийм богино хугацаанд танилцаж яагаад ухвар мөчид шийдвэр гаргасныг тухайн үед ойлгоогүй. Одоо бодоход эд хамсаатнууд эсвэл АТГ-ын шахалтанд дарамтанд орсныг ойлголоо.

Цагдан  хорих   байранд хоригдсоны дараа 2014.7.30, 2014.8.5-ны өдрүүдэд надтай уулзахаар ирсэн өмгөөлөгчийг АТГ -ын мөрдөн байцаагч Золжаргал хорих байр руу утасдаад уулзуулсангүй. Мөн 2014.8.1 өдөр 17:30 орчимд АТГ-аас зургаан хүн ирж хорих байрныхнаар миний өрөөг нэгжүүлж, тэмдэглэлийн дэвтрийг хураан авч хэсэг    хугацааны дараа буцааж өглөө. Энэ олон хууль бус үйлдлээ АТГ-ынхан ямар ч хяналтгүй хийж байна. Надтай улс төрийн хоригдол шиг харилцаж байна. Прокурорын дэргэдэх мөрдөн байцаах газрыг АТГ-ын дэргэд аваачсан нь энэ газрын удирдлагуудыг ямарч хяналтгүйгээр, хязгааргүй эрх мэдэлтэйгээр хууль зөрчих, бүх хуулийн байгууллагуудаас эхлээд төрийн болон хувийн байгууллагууд түүгээр зогсохгүй улс төрийн зорилгоор ЗГ, Ерөнхий сайдынхаа гаргасан шийдвэрийг эсэргүүцэн    дарамтлах, хэлмэгдүүлэх боломжийг олгожээ.

Лхүмбийн хэрэг, Лоохуузын хэргийг ямар үед ямар Улсын захиалгаар зохиомжилж байсныг бид мэднэ. Гэтэл 21-р зуунд аль ч улсаас хараат биш Ардчилсан нийгэм байгуулж буй өнөө үед ЗГ, Ерөнхий сайдаа огцруулахын тулд зохиомол хэрэг үүсгэн улс төрийн зорилготой ажиллаж буй ийм хязгааргүй эрх мэдэлтэй хүчний байгууллагын аюулыг биеэр мэдэрсний хувьд яаралтай энэ гажуудпыг засах болжээ гэж шийдвэр гаргах түвшний хүмүүст сонордуулж байна. Ер нь энэ байгууллага Үндсэн хуулийн бус байгууллага гэдгийг олон хүмүүс хэлж ярьдас билээ. Энэ байгууллага мөрдөх цагдах үүргээ хуулийг уландаа гишгэж гүйцэтгэх бус харин соён гэгээрүүлэх чиг үүргээ анхаарах ёстой бус уу. Бас энэ байгууллагын гол удирдагч Хурц хууль зүйн дээд боловсролгүй тухай, түүнийг Үндсэн хуулийн Цэцэд өгсөн тухай хэвлэлээс уншсан. Хэрэв энэ үнэн бол УИХ түүнийг томилсон шийдвэрээ яаралтай эргэн харах шаардлагатай болжээ.

Өнөөдөр Засгийн газрын шийдвэрийг Ерөнхий сайдын даалгавраар    хэрэгжүүлж байсан намайг ингэж зохиомол хэрэгт хэлмэгдүүлж чадаж байгаа улсууд төсөв захирагч ямарч албан тушаалтныг яаж ч гуйвуулан хэлмэгдүүлж ЗГ- ын үйл ажиллагааг харлуулж чадах юм байна. Тэгвэл төрийн албан хаагчид яаж итгэл үнэмшилтэй ажлаа хийх юм бэ? Итгэл үнэмшилгүй төрийн албан хаагчидтай улс яаж хөгжих юм бэ? АТГ-ын удирдпагууд олон бизнесмэнүүдийг дарамтлан газар, лиценз, компанийх нь хувь, мөнге авсан тухай сонсож байсан. Энэ бүгд үнэн байж гэдэгт одоо би огт эргэлзэхгүй болсон.

Намайг сэжигтнээр тооцоод 3 cap болсон. Энэ хугацаанд 2-хон удаа байцаасан. Сая хориод 14 хонолоо. Нэг ч удаа байцаагаагүй байна. Уул нь намайг хорих тэр дундаа шууд 2 сараар хорих шийдвэр гаргах нь үнэхээр инээдэмтэй хэрэг юм. Надад хоригдсон ч гадуур байсан ч энэ захианд бичсэнээс илүү мэдүүлэх юм юу ч байхгүй билээ.

Менежмент хийсэн компанитай намайг холбох гэж бас оролдсон. Тус компанийн бүх бичиг баримт, компьютер, тайлан, тооцоог АТГ хурааж авсан хэрнээ нягтлан охиныг нь одоо 4 дэх сардаа хорьж байна. Мөрдөн байцаагч Золжаргал Гансүхэд хэдэн төгрөг өгснөе хэлэхээс нааш гаргахгүй гэж хэлдэг гэнэ лээ. Хувийн компанийн дотоод хэрэгт АТГ ямар эрх хэмжээнд оролцох, хүнээр хилсээр хэрэг хүлээлгэхийн тулд (Гансүхэд мөнгө өгсөн гэж) хүнийг ийм олон cap хорьж болж байгаа зэргээ Золжаргал хэнд тдйлбарлах ёстой вэ? Ийм л хэнд ч захирагддаггүй хуулийн дээгүүр үйл ажиллагаа хэрээс хэтэрчээ. Миний энэ захиаг та еөрийн бүлгийн гишүүддээ хувилан өгч асуудалд анхаарал тавина уу гэж хүсэж байна. Мөн МАН-ЫН бүлгийн дарга Бямбацогт, Шударга ёс бүлгийн дарга Батцэрэг, Иргэний зориг намын дарга Оюун нарт хувилан өгч гишүүддээ цааш нь дамжуулж энэ асуудалд анхаарлаа хандуулахыг хүссэн хүсэлтийг минь хүргэж өгнө үү.

Дахин    хэлэхэд    АТГ-т  Засгийн газраас хэрэгжүүлсэн иргэдийнхээ халаасанд 50 орчим тэрбум төгрөг үлдээсэн, Багануурын уурхайдаа ашигтай, 700 орчим өндөр цалинтай ажлын байр бий болгосон, иргэдээ

Гэрийнхээ хажуунаас ялгаж шигшсэн чанартай нүүрсийг хямд үнээр авах боломж олгосон энэ хөтөлбөрийг мушгин    гуйвуулж зохиомол хэрэг үүсгэхээс өөр ажил байхгүй юм гэж үү!!!

Хууль зөрчин томилогдсон удирдлагатай

Хуулийг    уландаа    гишгэн ажилладаг

Үндсэн хуулийн бус энэ байгууллагын

Үйл ажиллагааг яаралтай шалган

Хуулинд нийцүүлэх цаг болжээ гэж

Улсын их хурлын эрхэм гишүүдэд уриалах байна.

Хүндэтгэн ёсолсон Ерөнхий сайдын ахлах зөвлөх Л.Гансүх гэжээ.

Эх сурвалж: www.24tsag.mn