2014/09/17

Юун эрлийз, юун хурлийз

- Монгол хоёр хуваагдах тухай асуудал яригдаж байгаа юм биш үү -

БНХАУ-ын Төрийн тэргүүн Си Зиньпин Монгол Улсад Төрийн айлчлал хийсний дараа энэхүү айлчлалын үр дүн, ач холбогдлын талаар дээр доргүй дүгнэлтээ өгч байх шиг байна. Тэдгээрээс "Чухал айлчлал болсон. Хэлэлцэн тохирсон зүйлүүдээ хэрэгжүүлж чадвал Монголын хөгжил дэвшилд илүү таатай орчин бүрдүүлэх хэд хэдэн алхам хийгдлээ.

Орос, Монгол, Хятад гурван улсыг хамарсан хамтын ажиллагааны шинэ тэнхлэгийн эхлэлийг тавилаа" гэсэн дүгнэлт зонхилж байгаа. Энд тухайлбал Хятадын нутгаар дамжин далайн боомтод хүрэх асуудлыг онцолж болно. Энэ ололт амжилтын хажуугаар анхаарал болгоомж төрүүлсэн хоёр ч асуудал бас өндийн босох төлөвтэй. Тэр нь хоёулаа банк, санхүүгийн салбарт хамаарч байна. Эхнийх нь 15 тэрбум юанийн своп хэлцэл.

15 тэрбум юань буюу 2.5 тэрбум ам.долларыг төгрөг өөр худалдаж аваад, оронд нь бид юугаа өгөх вэ гэдэг асуулт жаахан юм ойлгодог хүмүүсийн сэтгэлийг зовоож эхэллээ. Гадаад валютын нөөц багасаж, валютын ханш ороолж буй энэ үед своп хэлцэл аминд орж байж болох ч ирээд үйд бол ердөө л өр. Нөгөөх нь "Bank of China"-гийн салбар Монголд байгуулагдах тухай асуудал. Энэ оны эхнээс яригдаж эхэлсэн уг асуудал нэг хэсэг намжсанаа Си Зиньпиний айлчлалын дараа дахин амилж, хэвлэлийн хуудаснаа үзэгдээд эхэлсэн нь ямар учиртай вэ?

Си Зиньпин дарга "За, Элбэгдорж оо (Алтанхуяг аа), манай банкны салбарыг танайд орж ирэхэд дэмжлэг үзүүлнэ биз" гэж хэлж, тэрийг нь манай дарга нар толгой дохин хүлээж аваагүй нь лав. Тусгаар улсын Төрийн тэргүүнүүд хоёр орон болон олон улсын харилцааны асуудал хэлэлцэхдээ ийм үйрмэг юм ярьдаггүй. Тэр тусмаа эдийн засгийн нөлөө нь дэлхийд давамгайлах түвшинд хүрч яваа Хятад улсын Төрийн тэргүүн тэгж намба алдахгүй.

Харин айлчлалын дараа "Bank of China"- гийнхан "Дээд түвшинд яриад тохирчихсон шүү. Одоо зөвшөөрөл, гарын үсэг мэтдээ цааргалахгүй юм байгаа биз дээ" хэмээн Монголбанкныхныг шахамдуулсан сурагтай.

Нэлээд баттай эх сурвалжийн амнаас сонсогдсон энэ үг үнэний хувьтай. Эдийн засгийн хөгжлийн дэд сайд О.Чулуунбат Хятадын банкийг Монголд залж авчрах замын чулууг түүх төлөвлөгөө, операци зохиож буй гэсэн шивэр авир яриа бас гарч эхлэв. Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл, УИХ, Засгийн газрын түвшинд энэ асуудал яригдаагүй, тодорхой хүрээнд сөхөгдсөн байх магадлалтай ч түдгэлзэх, татгалзах хандлага зонхилж байгаа.

Гэтэл Засгийн газрын томоохон албан тушаалтан, Монголын толгой банкируудын нэг О.Чулуунбат төр засгаа давж дуугарч, Засгийн газрынхаа бодлогын эсрэг зүйлийг огт эмээх хулчийх зүйлгүйгээр удаа дараа яриад яваа нь үнэн тул мань эр одоо "цахилгаан дайн"-ы төлөвлөгөөндөө шилжиж байх бүрэн магадлалтай. Энэ тэгээд зөв үү? Гадаадын банкны салбар Монголд байгуулагдах нь ашигтай юу, аюултай юу?

О.Чулуунбатын талыг баримтлагчид "БНХАУ-ын дэлхийд томд орох банкны салбар Монголд байгуулагдсанаар манайд банк хоорондын өрсөлдөөн сайжирна. Нөгөө талаар гадаад валютын урсгалыг нэмэгдүүлснээр өнөөдөр бидний толгойн өвчин болоод байгаа валютын ханшийн эрсдэлийг бууруулна. Тэд их хэмжээний зээлийг бага хүүтэй олгож эхэлснээр манай банкуудын зээлийн хүү буурна.

Эцсийн дүнд бидэнд хэрэгтэй байгаа их хэмжээний хөрөнгө оруулалтын эх үүсвэрийг бий болгосноор бизнес, үйлдвэрлэлийн цар хүрээ нэмэгдэж, эдийн засгийн тэлэлт, өсөлтийг хангана" гэж сурталчилж байгаа. Худлаа, огт үндэслэлгүй яриа ч бас биш. Гадаадын томхон банкны салбар байгуулагдсанаар Монголын эдийн засагт сайнаар нөлөөлөх давуу тал бас ч бий бөгөөд тэр нь дээр дурдсан хүчин зүйлүүд мөн юм байна. Гэхдээ аливаад эерэг сөрөг хоёр тал бий. Болгоомжилбол зохих сөрөг өнцөг буюу сүүдэр тал руу нь өнгийгөөд үзье.

ЗААН, ХУЛГАНЫН ТУЛААН

Юуны өмнө энэ бол хүч тэнцвэргүй тулаан өрнөхийн эхлэл. Бат-Эрдэнэ аваргыг бага ангийн бацаантай барилдуулснаас ялгаагүй "наадам" Монголд дэглэгдэнэ.

БНХАУ бол дэлхийн бөмбөрцөг дээр том айл. Хүн амын тоо, эдийн засгийн хүчин чадал, үйл ажиллагааны цар далайц, газар нутгийн хэмжээ гээд олон зүйлээрээ барилдааны дүйзэд баруун, зүүний аль нэг магнайд баараггүй зогсоно. Манайх хэдийгээр үүх түүх, өв соёл, нутаг бэлчээр, байгалийн баялаг, хөгжлийн ирээдүйгээрээ тийм ч жижигт тооцогдохгүй ч энэ наадамд бол амны л хүүхэд.

"Bank of China" нь БНХАУын төрийн өмчит Хятадын хөрөнгө оруулалтын компани "Central Huijin investment"-ийн 68 хувийн хөрөнгө оруулалттай, товчоор хэлбэл төрийн өмчит компани. Нийт актив нь 2.3 их наяд ам.доллар. Гэтэл манай банкууд бүгдээрээ нийлээд 12.5 тэрбумын л активтай. "Bank of China" манай бүх банкийг нийлүүлснээс 200 дахин том гэсэн үг.

Олон улсын үнэлгээний байгууллага "Moodу's" 2014 оны гуравдугаар сард Монгол Улсын банк санхүүгийн байгууллагын төлөвийг В1 буюу сөрөг хэмээн үнэлсэн бол "Bank of China"-г А1 буюу эерэг гэжээ. Энэ бол Монголын банкуудын зээлжих зэрэглэл цаашид буурч магадгүй байхад Хятадын банкных эсрэгээрээ нэмэгдсээр байна гэсэн үг. "Bank of China" АНУ, ОХУ, Казахстан, Вьетнам гээд дэлхийн 37 улсад салбар нэгжээ байгуулан, үйл ажиллагаа явуулж байхад манай банкууд дотоодоосоо хальж чадахгүй байна.

Ийм илт хүч тэнцвэргүй тулаанд ялалт хэний талд байх нь ойлгомжтой. Өөрийнхөө нутаг дэвсгэрт бусдад ялагдах, харийн мөнгөний түрэмгийлэлд автахыг хэн хүсээ аж. Заанд орон гэрээ түйвээлгэсэн хулгана урт хошуугаар нь дамжин орж ялдаг өгүүлэмж үлгэрт л бий. Ядаж хулганын дайтай овсгоо, ухаан гаргахаа бодохгүй бол болохгүй биз ээ.

ӨРМИЙГ НЬ ТЭД, ХУСМЫГ НЬ БИД

"Bank of China" дэлхийд эхний аравт багтдаг банк. Дэлхийн олон оронд салбартай. Үндэстэн дамнасан ийм гигант банк үйл ажиллагаа явуулахдаа өндөр өгөөж бүхий зах зээлийг л сонгодог ажээ. Өөрөөр хэлбэл Монголын томоохон харилцагчид л тэдний сонирхлыг татна. "Эрдэнэт", Оюутолгой, Тавантолгой, MCS, АПУ, МАК, "Женко", "Моннис" гэх мэт томоохон байгууллага, группийн хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулдаг аж ахуйн нэгжүүдийг сорчлон харилцаж, өөртөө татахыг эрмэлзэх нь ойлгомжтой бөгөөд дэлхийд явуулдаг үйл ажиллагааны чиглэл нь ийм. Манай зарим томоохон компаниуд аль хэдийнэ энэ урхинд ороод эхэлчихсэн гэх таагүй мэдээ бий. Байгууллагын нэр хүндийн асуудал учраас тэдгээр цөөн аж ахуйн нэгжийн нэрийг дурдахаа азная.

Нэг банкны (тэр нь гадаадын) хараат байдалд орж болохын гашууныг амсаж буй тэдгээрээс бусад нь сургамж авах болтугай. Гадаадын банкны салбар стратегийн чиглэлийн хөрөнгө оруулалтад гол анхаарлаа хандуулдаг юм байна. Тэгэхээр юуны өмнө манай уул уурхайн салбар гол бай болно гэсэн үг. Алт, зэс, нүүрс, газрын тос, уран, занар, эрчим хүчний салбар, магадгүй сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөгжиж буй барилгын салбар луу довтолгооны гол жигүүр чиглэх нь гарцаагүй.

Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийн салбарт гадаадын банкны өрсөлдөөн бага, бараг байхгүйтэй адил бөгөөд зарим томоохон улс оронд ийм зах зээлийн 5-10 хувийг эзэлснээр л хязгаарлагддаг ажээ. Үйлчилгээний салбар тэдэнд үндсэндээ падлийгүй. Газар тариалан, мал аж ахуй, хөнгөн хүнсний үйлдвэр зэрэгт гадаадын банкны салбараас бага хүүтэй зээл олж авна гэдэг бүтэшгүй л болов уу. Орон сууцны 08 хувийн зээл олгохгүй нь бүрэн баталгаатай.

Хэрэглээний болон бичил санхүүгийн зах зээлд үйл ажиллагаа үндсэндээ явуулдаггүй тул цалингийн, орон сууцны, сургалтын төлбөрийн, тэтгэврийн, хашаа байшин барьцаалсан гэх мэт зээлүүдийг олгох үүрэг дотоодын маань хэдэн жижиг банкинд л ногдох нь. Тэгэхээр өрмийг нь Хятадын банк хүртэж, хусмыг нь Монголын банк долоохтой адил хэрэг явдал болох нь ээ.

Хүссэн ч, эс хүссэн ч олон улсын түвшинд үйл ажиллагаа явуулдаг, санхүүгийн чадавхи өндөртэй банк руу харилцагчид хошуурах нь тодорхой тул жам ёсоороо хөгжиж буй дотоодын банк санхүүгийн байгууллагын өрсөлдөх чадварт илт сөргөөр нөлөөлөх нь тодорхой байна. Өрсөлдөөнд тэсэж үлдэхийн тулд банкууд нэгдэх, үйл ажиллагааны зардлаа хумих, зээлийн хүүгээ хүчээр ч болов багасгах сайн талтай мэт боловч ажилгүйдэл, санхүүгийн үйл ажиллагааны доголдол үүсэж, бүтэц чадамж нь сульдан эвдэрч, эцэстээ Монголоор нэрлэгдсэн банк байхгүй болох харанхуй ирээд үй ёрлож байгааг нуух хэрэггүй.

ХУВААГДАЛ ХИЙГЭЭД СУРГАМЖ

Монголын банкны салбарт гадаадын хөрөнгө оруулалт орж ирэхийг үгүйсгэх гэж үүнийг бичиж буй юм биш ээ. Монголын арилжааны банкуудад гаднын хувь эзэмшил байгаа нь гай болоогүй. Басхүү "Standard chartered" гэх мэтийн дэлхийн томоохон таван ч банкны төлөөлөгчийн газрууд манайд үйл ажиллагаа явуулж буй. Гагцхүү тэд хувийнх, "Bank of China" төрийнх гэдэгт л хэргийн хэргийн учир байгаа юм. Төрийн банк төрийнхөө бодлогыг л хэрэгжүүлдэг, хувийн банк хувьцаа эзэмшигчдийнхээ шийдвэрийг л дагадаг билээ.

Монгол Улсад орж ирсэн гадаадын нийт хөрөнгө оруулалтын 1/3-ийг БНХАУ дангаараа эзэлж байна. Өдгөө Монгол Улсад БНХАУ-ын хөрөнгө оруулалттай 5200 гаруй аж ахуйн нэгж бий. "Bank of China"-гийн төлөөлөгч өөрийн хөрөнгө оруулалттай аж ахуйн нэгжүүдээ юуны түр үүнд дэмжиж ажиллана гэдгээ ил шулуухан мэдэгдсэн. Тэгэхээр бага хүүтэй, их хэмжээний санхүүжилт олж авах зорилгоор үндэсний компаниуд хятад хөрөнгө оруулагчтай хамтрахыг эрэлхийлэх, улмаар "үндэсний" гэх тодотголтой аж ахуйн нэгж уусан үгүй болох, уршигт нь "Bank of China"-гийн монополь тогтох бодит аюул энд байна.

Яваандаа Монгол Улсын маань эдийн засаг Монголын болон Хятадын хамааралтай гэсэн хуваагдмал байдалд хүрч болзошгүй. Малайзын эдийн засаг Энэтхэг, Малай, Хятадын хэмээн гурав хуваагдсан нь үүний жишээ. Индонезид 1998 онд хятадуудыг эсэргүүцэж эхэлсэн хядлага юунд хүргэснийг дэлхий нийт мартаагүй. Тайландад сүүлийн жилүүдэд үүссэн улс төрийн тогтворгүй байдлын сэжүүр ч "хятад мөнгө"-тэй холбоотой.

XIX зууны сүүлч, XX зууны эхээр Монголд Хятадын капиталын нөлөө хэт давамгайлсан нь ард олны эсэргүүцэл үүсэх шалтгаан болсон. Хятад пүүсийг тонож, талж, галдан шатааж байсан түүх чухамхүү эндээс эхтэй. "Даашинхүүгийн пүүс"-ийг тэр цагт шатааж болж байсан бол одоо болохгүй. Орчин цаг бол олон улсын гэрээ, эрх зүйд захирагддаг үе. Тусгаар улсууд өөрсдийн эрх ашгийг гаднын улс оронд хамгаалах өөрсдийн үзэл баримтлал, номлолтой. Өөрийн хөрөнгө оруулалт, иргэдийнхээ эрх ашгийг цэрэг зэвсгийн хүчээр хамгаална гэдгээ БНХАУ тунхагласан. Украинд тогтворгүй байдал үүсмэгц орос иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалах нэрээр ОХУ цэрэг, зэвсгээ оруулж, Крымийг салгаад авчихаж байгаа нь үүний жишээ. Сургамжаас суралцах хэрэгтэй бөлгөө.

Улсынхаа эдийн засгийг гаднын хараат байдалд бүтнээр нь оруулчихгүй юмаа гэхэд хуваагдмал улс, дажин самуун руу түлхчихгүйн тулд бодох эргэцүүлэх зүйл олон бий. Түүний нэг нь "Bank of China"-гийн салбарыг Монголд оруулж ирэх үү, үгүй юү гэдэг асуудал мөн бөлгөө. Нэг талд нь Монголдоо эзэн байх гэсэн Монгол, нөгөө талд нь Хятадаас хамааралтай Монгол гэсэн хоёр сөргөлдөгч гараад ирвэл юун эрлийз, хурлийзаараа дуудалцах, илүү бодит аюул нүүрлэх биш үү. ...БНХАУ-ын Төрийн тэргүүний манайд хийсэн айлчлал Монгол, Хятадын уламжлалт сайн хөршийн харилцааг цоо шинэ шат руу хөтлөв. Энэ шинэ зам цэвэр, буруу мухаргүй байг.

С.БАТБААТАР

АН-ын удирдах ажилтны зөвлөгөөн хийнэ

Ардчилсан намын удирдлагууд орон нутгийн намын удирдлагуудтайгаа өнөөдөр цахим хурал хийлээ.

Уг хурлаар намаас зохион байгуулж байгаа "Сумын чуулган" сургалт хэлэлцүүлгийн талаар мэдээлэл өгсөн юм.  Эл сургалт, хэлэлцүүлгээ өнгөрсөн хавар зүүн аймгаас эхлүүлж, өнөөдрийн байдлаар нийтдээ 11 аймгийн 174 сумын иргэдтэй уулзаад байгаа юм байна. Харин ирэх долоо хоногоос Баянхонгор, Өвөрхангай, Архангай аймгийн намын гишүүд дэмжигчидтэйгээ уулзаж, сургалт хэлэлцүүлгээ үргэлжлүүлэх юм байна.

Тэрчлэн аравдугаар сарын эхний долоо хоногт багтаан намын удирдах ажилтны зөвлөгөөнийг Улаанбаатар хотод зохион байгуулахаар болсныг Ардчилсан намын Нарийн бичгийн дарга Д.Анхбаяр хэлсэн юм. Түүний хэлснээр энэ зөвлөгөөнд аймаг, дүүрэг, нийслэлийн Ардчилсан намын дарга нар цуглаж намын өмнө тулгамдаж байгаа асуудал, цаашид хийж хэрэгжүүлэх ажлынхаа талаар ярилцах юм байна.

Г.НАРАН

 

Өргөмжит консулуудтай уулзаж санал солилцов

Улсын Их Хурлын гишүүн М.Батчимэг Хилийн чанадад суугаа Монгол Улсын Өргөмжит консулуудын 9 дүгээр зөвлөлдөх уулзалтад оролцож байгаа Өргөмжит консулуудыг өнөөдөр /2014.09.17/ Төрийн ордонд хүлээн авч уулзаж, санал солилцов.

  УИХ-ын гишүүн М.Батчимэг уулзалтын эхэнд хэлсэн үгэндээ хилийн чанадад суугаа Өргөмжит консулуудын зөвлөлдөх уулзалтыг хоёр жил тутамд зохион байгуулж байгааг онцлоод Улсын Их Хурлын хууль тогтоох үйл ажиллагаа, Байнгын хорооноос хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ болон шинээр баталсан хууль тогтоомжуудын талаар товч танилцууллаа.

  Монгол Улсын иргэд ажиллаж, сурах зорилгоор хилийн чанадад олноор зорчих болсон, түүнчлэн гадаадын аж ахуйн нэгжүүд манай улсад бизнес эрхлэх сонирхол нэмэгдсэн зэрэг нь Монгол Улсыг хилийн чанадад төлөөлөн ажиллаж байгаа Өргөмжит консулуудын үүрэг, хариуцлагыг улам өндөрсгөж байгааг тэрбээр онцлоод монгол иргэдийн эрх ашгийг хамгаалах, тэдэнд бүх талын дэмжлэг туслалцаа үзүүлэхэд анхаарч ажиллаж буйд нь талархал илэрхийллээ.

  Дараа нь тэрбээр уулзалтад оролцсон зарим Өргөмжит консулын сонирхсон асуултад хариулт өгч, санал бодлоо хуваалцсан юм.

  Өргөмжит консулуудын уулзалтыг хоёр жил тутамд зохион байгуулж дараагийн хоёр жилийн үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл, Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой тодорхой асуудал зэргийг хэлэлцдэгээс гадна Гадаад харилцааны яамнаас тэдэнд ажил төрлийн зааварчилгаа өгч, шинээр гарсан хууль журмын талаар танилцуулдаг уламжлалтай.

  Одоогоор дэлхийн 44 орны 72 иргэн хилийн чанадад Монгол Улсыг төлөөлөн Өргөмжит консулаар ажилладаг юм байна гэж Улсын Их Хурлын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс мэдээлэв.

 

З.Энхболд төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

УИХ-ын дарга З.Энхболд өнөөдөр /2014.09.17/ манай улсад айлчилж байгаа ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улсын Ардын Хурлын депутат Евгения Юрьевна Лудупова тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа.

УИХ-ын дарга уулзалтын эхэнд хэлэхдээ, Эрхэм хүндэт Евгения Юрьевнатай уулзаж буйдаа  баяртай байгаагаа илэрхийлэв. Монгол Улс, Оросын Холбооны Улс уламжлалт сайн хөршийн найрсаг харилцаа нь стратегийн түншлэлийн түвшинд эрчимтэй хөгжиж байна. Өнгөрсөн гурван сарын хугацаанд Оросын Холбооны Улсын Ерөнхийлөгч В.В.Путин, ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн дарга В.И.Матвиенко нар тус тус Монгол Улсад айлчиллаа. Манай хоёр орны стратегийн түншлэлийн түвшинд хөгжүүлж буй харилцаа, хамтын ажиллагаа зохих түвшинд хөгжиж байгаад сэтгэл хангалуун байгаа боловч эдийн засгийн хамтын ажиллагааг улам эрчимжүүлэх нөөц бололцоо их бий хэмээн хэлэв.

Мөн тэрбээр Парламент хоорондын харилцаа нь хоёр улсын харилцааны салшгүй хэсэг нь юм. Хоёр орны ард түмний төлөөлөл болох хууль тогтоох дээд байгууллагуудын хамтын ажиллагааг идэвхижүүлэх нь Монгол-Оросын уламжлалт харилцаа, хамтын ажиллагааг цаашид хөгжүүлэхэд ихээхэн ач холбогдолтойг онцлов.

Хатагтай Евгения Юрьевна Лудупова, Буриад Улсын төлөөлөгчдийг халуун дотноор хүлээн авч буйд талархаж буйгаа УИХ-ын даргад илэрхийлээд Монгол Улсын Их Хурлын эмэгтэй гишүүдтэй уулзах үеэрээ эмэгтэйчүүдийн нийгмийн болон эрүүл мэндийн, эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал зэрэг олон асуудлаар санал бодлоо солилцож буй тухайгаа танилцууллаа.

Уулзалтад УИХ-ын гишүүн, УИХ дахь Монгол-Буриадын парламентын бүлгийн дарга Д.Арвин, УИХ-ын гишүүн М.Батчимэг, УИХ-ын гишүүн С.Одонтуяа болон ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улсын Эдийн засгийн сайд Думнова Татьяна Гавриловна, албаны бусад хүмүүс байлцлаа хэмээн УИХ-ын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтэс мэдээлэв.

Сюй Дуньсинь тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны Бодлогын зөвлөлийн гишүүн Сюй Дуньсинь тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

УИХ-ын дэд дарга Р.Гончигдорж БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны Бодлогын зөвлөлийн гишүүн, Олон улс судлалын сангийн ерөнхийлөгч Сюй Дуньсинь тэргүүтэй төлөөлөгчдийг  өнөөдөр /2014.09.17/ хүлээн авч уулзав.

Уулзалтын эхэнд УИХ-ын дэд дарга Р.Гончигдорж зочид, төлөөлөгчдийг Монгол Улсад тавтай айлчлахыг хүсээд хүлээн авч уулзаж байгаадаа баяртай байгаагаа илэрхийллээ.

БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны Бодлогын зөвлөлийн гишүүн, Олон улс судлалын сангийн ерөнхийлөгч Сюй Дуньсинь УИХ-ын дэд даргыг  цаг зав гарган хүлээн авч уулзсанд талархаад 2014 оны 8 дугаар сард БНХАУ-ын дарга Си Зиньпиний Монгол Улсад хийсэн төрийн айчлал  амжилттай болж хоёр тал олон чухал асуудлаар нэгдсэн ойлголтод хүрсэн төдийгүй Монгол, Хятадын харилцааны түүхэнд шинэ хуудас нээсэн чухал ач холбогдолтой үйл явдал болсныг онцлон тэмдэглэв.

Мөн тэрээр УИХ-ын даргад өөрийн талын төлөөлөгчдийг танилцуулж цаашид хоёр улс бүс нутгийн харилцаа, хамтын ажиллагааг хэрхэн хөгжүүлэх талаар харилцан санал солилцлоо.

Ноён Сюй Дуньсинь нь Шанхай хотын Фудан Их сургуулийн англи хэл, Бээжингийн Их сургуулийн дорны хэлний чиглэлээр тус тус суралцсан бөгөөд  БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамнаас хөдөлмөрийн гараагаа эхэлсэн байна.

Тэрээр БНХАУ-ын Гадаад Хэргийн Яамны туслах сайд, Гадаад хэргийн дэд сайд, БНХАУ-аас Япон улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд, Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын Байнгын хорооны гишүүн, Гадаад хэргийн хорооны орлогч даргаар тус тус ажиллаж байжээ хэмээн УИХ-ын Тамгын газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээлэв.

Айлчлал зам, тээврийн салбарт юу үлдээв

Хоёр хөршийн тэргүүний айлчлал зам, тээврийн салбарт юу үлдээв

 

БНХАУ-ын дарга Си Жиньпин, ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин нар хэдхэн хоногийн зайтай Монгол Улсад албан ёсны, ажлын айлчлал хийгээд буцлаа. Энэхүү айлчлалын үеэр Монгол Улсын Засгийн газар БНХАУ-тай 26 гэрээ хэлэлцээр, протокол, санамж бичиг байгуулсан бол ОХУ-тай 14 баримт бичиг, хэлэлцээр, санамж бичиг байгуулсан юм. Эдгээр гэрээ хэлцлүүдээс Зам, тээврийн яам БНХАУ-ын талтай 4, ОХУ-ын талтай 3 чухал хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, санамж бичиг, протокол байгууллаа. Энэхүү гэрээ хэлцлүүд нь Монгол Улсын нийгэм, эдийн засагт чухал ач холбогдол бүхий стратегийн баримт бичгүүд юм.

Монгол Улс, БНХАУ хооронд зам, тээврийн салбарын харилцаа, хамтын ажиллагааны асуудлаар байгуулсан баримт бичиг

•    Монгол Улс Хятад улсын нутаг дэвсгэрээр далайд гарах болон буцах, дамжин өнгөрөх тээвэр хийх тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр
•    Төмөр замын дамжин өнгөрөх тээврийн хамтын ажиллагааны тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр
•    Төмөр замын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх тухай Засгийн газар хоорондын харилцан ойлголцлын санамж бичиг
•    Монгол-Хятадын хилийн төмөр замын хэлэлцээрийг шинэчлэн байгуулах тухай Монгол Улсын Зам, тээврийн яам, БНХАУ-ын Улсын Төмөр замын газар хоорондын харилцан ойлголцлын санамж бичиг

ҮР ДҮН:

БНХАУ:

Монгол Улс Хятад улсын нутаг дэвсгэрээр далайд гарах болон буцах, дамжин өнгөрөх тээвэр хийх тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрт Зам, тээврийн сайд А.Гансүх, БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд Ван И нар гарын үсэг зурав.

Хэлэлцээрийн үр дүнд:
-    Монгол Улсын ашиглах нэр заасан далайн боомтыг тоог нэмэгдүүлж Хойд Хятадын бүс нутаг болон Зүүн Хойд Хятадын бүс нутгийн гадаад худалдаанд нээлттэй Дандонг, Далиен, Жиньжоу, Ингкоу, Цинь Хуангдао, Хуанг Хуа, Тяньжин зэрэг нийт 7 боомтыг ашиглахаар болов. Өмнө нь Монгол Улс зөвхөн Тяньжин хотын олон улсын Синьган боомтыг ашиглах гэрээтэй байв.
-    Далайн боомтод хүрсэн Монгол Улсын ачааг гуравдагч улсын хөлөг онгоцоор тээвэрлэх боломжийг бүрэн нээсэн.Өмнө нь зөвхөн Монгол Улс, БНХАУ-ын төрийн далбааг мандуулсан хөлөг онгоцоор тээвэрлэх гэрээтэй байсан. Гааль, НӨАТ-ын татвар төлөхгүй

Төмөр замын дамжин өнгөрөх тээврийн хамтын ажиллагааны тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрт Зам, тээврийн сайд А.Гансүх, БНХАУ-ын Тээврийн орлогч сайд бөгөөд Улсын төмөр замын агентлагийн дарга Лу Дунфу нар гарын үсэг зурав.

Хэлэлцээрийн үр дүнд:
-    Монгол Улсын бараа бүтээгдэхүүнийг БНХАУ-ын нутаг дэвсгэрээр төмөр замаар дамжуулан тээвэрлэх чиглэл, тоо хэмжээ, тарифын хөнгөлөлт, татвар хураамжийн нөхцөлүүд, тэдгээрийн үйлчлэх хугацаа зэргийг Монгол Улсад маш ашигтай байдлаар тохиролцсон. Монгол Улсын бараа бүтээгдэхүүн БНХАУ-ын нутаг дэвсгэрээр дамжин нэр дурьдсан далайн долоон боомтоор дамжин бусад улсад экспортлоход өрсөлдөх чадвартай байхуйц худалдааны нөхцөл, эрх зүйн орчин бүрдсэн.

Төмөр замын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх тухай Засгийн газар хоорондын харилцан ойлголцлын санамж бичигт Монгол Улсын Зам, тээврийн сайд А.Гансүх, БНХАУ-ын Тээврийн орлогч сайд бөгөөд Улсын төмөр замын агентлагийн дарга Лу Дунфу нар гарын үсэг зурав.

Санамж бичиг байгуулсны үр дүнд:
-     Хоёр улсын хооронд хилийн төмөр замын шинэ боомтууд байгуулахаар тохиролцов,
-    Ази-Европын хооронд хоёр улсын нутаг дэвсгэрээр дамжин өнгөрөх төмөр замын тээврийг идэвхтэй хөгжүүлж, дамжин өнгөрөх тээврийн хэмжээг үлэмж нэмэгдүүлэхэд хамтран ажиллахаар тохиролцов,
-     Төмөр замын тээврийн салбарын боловсрол, судалгаа шинжилгээний чиглэлээр хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх, мэргэжилтэн бэлтгэх, мэргэжил дээшлүүлэх, түүнчлэн Монгол Улсад зам, харилцааны их сургуль байгуулах чиглэлээр хамтран ажиллахаар тохиролцов.

Монгол-Хятадын хилийн төмөр замын хэлэлцээрийг шинэчлэн байгуулах тухай Монгол Улсын Зам, тээврийн яам, БНХАУ-ын Улсын төмөр замын агентлаг хоорондын харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулсан

Санамж бичиг байгуулсны үр дүнд:
-     Хоёр улсын хооронд хилийн төмөр замын 4 шинэ гарц байгуулахаар тохиролцож үүнтэй холбоотойгоор 1955 онд хоёр улсын хооронд байгулсан "Монгол-Хятадын хилийн төмөр замын хэлэлцээр"-ийг шинэчлэн байгуулахаар тохиролцов.

Монгол Улс, ОХУ хооронд зам, тээврийн салбарын харилцаа, хамтын ажиллагааны асуудлаар байгуулсан баримт бичиг

•    Иргэний нисэхийн салбарт хамтран ажиллах тухай Монгол Улсын Зам, тээврийн яам, ОХУ-ын Тээврийн яам хоорондын протокол
•    УБТЗ-ын шинэчлэл, хөгжлийн стратегийн түншлэлийн тухай Монгол Улсын Зам, тээврийн яам, ОХУ-ын "Оросын төмөр зам" НХН хоорондын хэлэлцээр
•    Хамтран ажиллах тухай МИАТ ХК болон "Аэрофлот" компани хоорондын санамж бичиг

 

ҮР ДҮН:


ОХУ:

"УБТЗ" ХНН-ийн Монголын талын хувь нийлүүлэгчийн бүрэн эрхийг хэрэгжүүлэгч Монгол Улсын Зам, тээврийн сайдА.Гансүх, нийгэмлэг дэх ОХУ-ын эзэмшлийн хувьцааг итгэмжлэн захирагч В.И.Якунин нар Улаанбаатар төмөр замын шинэчлэл, хөгжлийн стратегийн хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээрт гарын үсэг зурлаа.

Энэхүү хэлэлцээрийн үр дүнд:
-    УБТЗ-ын одоо байгаа коридорыг жилд 100 сая тн хүртэл ачаа тээвэрлэх хүчин чадалтай болгох, ингэхдээ УБТЗ-ыг цахилгаанжуулах, хос болгох,
-    Салхит-Эрдэнэтийн салбар төмөр замын шугамыг баруун хойд чиглэлд үргэлжлүүлэн Монгол Улс, ОХУ-ын хилд хүргэж, ОХУ руу төмөр замын шинэ гарц нээх, улмаар ОХУ-ын Тува улсын Кызылтэй холбосноор ОХУ-ын уул уурхайн бүтээгдэхүүнийг Монголын нутгаар дамжуулан БНХАУ-д гаргах шинэ замнал бий болгох,
-    Монгол Улсын нутаг дэвсгэрээр дамжин өнгөрөх төмөр замын тээвэрлэлтийг нэмэгдүүлэх "Богдхан" төмөр замыг барих, Монгол Улсын баруун бүс нутгаар дайран өнгөрөх босоо чиглэлийн шинэ коридор байгуулах талаар хамтран ажиллахаар тохиролцов.

Түүнчлэн ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн Монгол Улсад хийсэн ажлын айлчлалын үеэр болж өнгөрсөн хоёр талын уулзалт, хэлэлцээн дээр Монгол Улсын эдийн засагт өндөр ач холбогдолтой дараа тохиролцоонд хүрсэн. Үүнд:

-    Монгол Улс БНАСАУ дахь ОХУ-ын хөрөнгө оруулалттай Ражин боомтод хувь эзэмшиж, хамтран ашиглах тохиролцоонд хүрэв. Ингэснээр Монгол Улс анх удаа өөрийн далай боомттой болно.
-    Орос, Монгол, Хятад гурван улсыг дамнасан төмөр замын дамжин өнгөрөх тээврийг хөгжүүлэхэд идэвхтэй хамтран ажиллах, Монгол Улсын нутгаар дамжин өнгөрөх ОХУ-аас БНХАУ-ыг чиглэсэн ачаа тээврийн хэмжээг 2015 он гэхэд 6 сая тонн, 2020 он гэхэд 20 сая тоннд хүргэж ажиллахаар тохиролцов.

Монгол Улсын Зам, тээврийн сайд А.Гансүх, ОХУ-ын Тээврийн сайд М.Ю.Соколов нар Иргэний агаарын тээврийн салбарын хамтын ажиллагааны тухай протоколд гарын үсэг зурав.

Протоколын үр дүнд:
-    Монгол Улсын иргэний нисэхийн салбарын боловсон хүчнийг ОХУ-д бэлтгэх, мэргэжил дээшлүүлэх боломж бүрдээд зогсохгүй нисэхийн эрэн хайх, авран туслах салбарын хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх, Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт агаарын хөлгийн босоо зайчлалын системийг нэвтрүүлэх

ОХУ-ын "Аэрофлот" компанийн Ерөнхий захирал В.Савельев, МИАТ ХК-ийн Гүйцэтгэх захирал Г.Жаргалсайхан нар хамтын ажиллагааны тухай санамж бичигт гарын үсэг зурав.

Санамж бичиг байгуулсны үр дүнд:
-    Москва-Улаанбаатар чиглэлийн нислэгийн цагийн хуваарийг зорчигчдын эрэлт хэрэгцээнд нийцүүлэн илүү боловсронгуй болгон зохицуулах боломжийг бүрдүүлэх
-    Нислэгийн сүлжээг өргөжүүлэх
-    Ачаа тээврийн тусгай тариф байгуулах, саатлын үед зорчигч харилцан солилцох
-    "Sky Team"-т нэгдэн ороход дэмжлэг үзүүлэх зэргээр эрэлтэд тулгуурласан зах зээлийн өсөлтийг хангахад чухал ач холбогдолтой цаашдын хамтын ажиллагааны чиглэлүүдийг тодорхойллоо.

Монгол Улс аравхан хоногийн зайд хойд, урд хоёр хөршийнхөө төрийн тэргүүнийг хүлээж авлаа. Хоёр хөршийн төрийн тэргүүнүүдийн айлчлалаар зам тээвэр, дэд бүтэцтэй холбоотой хэд хэдэн чухал хэлэлцээрүүд хийгдэж, санамж бичиг байгуулсан. Хятад улстай транзит тээврийн хэлэлцээрийг эцэслэн шийдвэрлэсэн бол ОХУ-тай УБТЗ-ыг шинэчлэх, хөгжүүлэх, стратегийн түншлэлийн гэрээ байгууллаа.  Энэхүү ойрхон болж өнгөрсөн хоёр хөршийн төрийн тэргүүнүүдийн айлчлалын үр дүнд хийгдсэн гэрээ хэлцэл, санамж бичгийн талаар манай нэртэй эдийн засагчид, олны танил хүмүүс санал бодлоо илэрхийлж байна.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж:

-УБТЗ-ын шинэчлэл, хөгжлийн стратегийн түншлэлийн хэлэлцээр байгуулагдаж, төмөр замын салбарын шинэчлэл, бүтээн байгуулалт, тээвэр­лэл­тийг нэмэгдүүлэх зэрэг хамтын ажил­лагааны гол зарчмуудаа тохирч чадлаа. Монголын төмөр замыг цахилгаанжуулах, хос болгох ажлыг цаг алдалгүй эхлүүлж, энэ ажлыг 2020 он гэхэд дуусгахаар тохиролцлоо. Мөн төмөр замаар ачаа дамжуулан тээвэрлэх нөхцөлийн тухай Монгол Улс, ОХУ-ын Засгийн газар хоорондын болон Монгол Улс, ОХУ, БНХАУ-ын Засгийн газрын хооронд төмөр замын дамжин өнгөрөх тээврийн хэлэлцээрийг ойрын үед байгуулах талаар ярилцлаа. 

/Эх сурвалж: news.mn/


БНХАУ-ын дарга Си Жиньпин:

-Монголын тал удаан хугацаанд анхаарал тавьж ирсэн дамжин өнгөрөх тээвэр, далайн гарцын асуудал тодорхой шийдэлд хүрлээ. Хоёр тал уул, уурхай, эрчим хүч, дэд бүтцээр холбогдох хамтын ажиллагааны комисс байгуулж, Хятад, Монголын  худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны дунд хугацааны хөгжлийн хөтөлбөрт гарын үсэг зурлаа.  2020 он гэхэд хоёр талын хоорондын худалдааны эргэлтийг 10 тэрбум ам.долларт хүргэх зорилтыг тодорхойлсон. Хоёр талын хилийн боомтын төмөр замын хамтын ажиллагааны талаар гүн гүнзгий санал солилцож, тохиролцоонд хүрлээ.   

/Эх сурвалж: gogo.mn/


ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин:

-Монгол Улсын тээврийн дэд бүтцийг хөгжүүлэх чиглэлд хамтын ажиллагаагаа идэвхжүүлэхээр  бид тохиролцлоо. Төмөр замын сүлжээг өргөтгөснөөр баялаг ихтэй ч хүрэхэд бэрхшээлтэй уул уурхайн орд газруудыг ашиглах тээврийн хүчин чадлыг нэмэх болно. Агаарын тээврийн хүрээнд хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхээр тохиролцлоо. Үүнд тус дөхөм болох ёстой хоёр баримт бичиг бол Иргэний нисэхийн салбарт хамтран ажиллах тухай протокол, нислэгийн маршрутын сүлжээг өргөтгөх тухай яам хоорондын санамж бичиг юм.

/Эх сурвалж: ikon.mn/

 

Монгол Улсын Ерөнхий сайд асан Д.Бямбасүрэн:

-Монгол Улс хоёр хөршөөсөө найрсаг, алс ирээдүйг харсан хамтын ажиллагааны илүү таатай орчинтой боллоо. Хятад улсын дарга ирэхдээ Монгол Улсыг далайд гарцтай болгохоо мэдэгдлээ. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн хувьд Монгол Улстай харилцах эдийн засгийн харилцаандаа нэн таатай нөхцөлийг сэргээж хэрэглэнэ гэдгээ хэллээ. Оросын хувьд транзит тээврээс эхлээд олон чухал асуудлыг шийдвэрлэлээ. В.Путины айлчлалаар гарын үсэг зурсан хэлэлцээрүүдээс хамгийн чухал нь УБТЗ-ыг 2020 он гэхэд цахилгаанжуулж, хос замтай болгох тухай хэлэлцээр.

Манай төмөр зам ганц замаар ачаа, зорчигчоо тээвэрлэж зөрлөг дээрээ очно. Тэндээ дараагийн галт тэрэгтэйгээ зөрөх гэж баахан хүлээж цаг хугацаа, маш их боломж алддаг. Хэрвээ хоёр замтай болох юм бол нэвтрүүлэх чадвар маш ихээр нэмэгдэнэ. Энэ нь Монголын эдийн засагт том дэмжлэг болно.

Транзит тээвэр бол Монголд үлдээгээд явдаг маш ашигтай бизнес. УБТЗ-ыг хос болгож цахилгаанжуулахад асар их хөрөнгө оруулалт хэрэгтэй. Нэг тэрбум гаруй доллар гэж ярьж байгаа ч түүнээс хол давна. Тэгэхдээ ашигтай хөрөнгө оруулалт учраас хаанаас ч зээл олдоно.

/Эх сурвалж: Үндэсний шуудан сонин/

 

Ерөнхийлөгчийн АБГБ-ын зөвлөх Л.Пүрэвсүрэн:

-Хятадын даргын айлчлалын эдийн засгийн үр дүнг хэлбэл, эхний ээлжинд БНХАУ-ын нутгаар дамжиж, гурав дахь зах зээлд гарах боомт, дамжин өнгөрөх тээврийн асуудлыг хэлмээр байна. Энэ жилд л гэхэд 20-иод удаа хэлэлцээ хийж, айлчлалын сүүлчийн мөч хүртэл хэлэлцсэний эцэст БНХАУ-ын нутгаар дамжин далайд гарах дамжин өнгөрөх тээврийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурлаа. Саяын айлчлалын дүнд гарын үсэг зурсан гэрээ хэлэлцээрээр манайх Замын-Үүдээс гадна гурван боомтыг олон улсын статустай болгоно гэсэн тохиролцоонд хүрсэн:

Мөн Хятадын зүүн хойд муж улсуудын далайн найман боомтыг Монгол Улс ашиглах эрх олж авсан. Хятад руу гаргаж байгаа манай экспортын гуравны нэгтэй тэнцэхүйц хэмжээний ачаа тээврийг Хятадын нутгаар дамжуулж, хөнгөлөлттэй тарифаар далайн боомтод хүргэх тохиролцоо хийсэн.

Энэ хэлэлцээр 25 жилийн хугацаанд хүчин төгөлдөр үйлчилнэ. Ерөнхийдөө дамжин өнгөрөх тээврийн талаар тавьж байсан манай зорилго амжилттай биелсэн гэж хэлж болно. Айлчлалын үеэр Зам, тээврийн яам, ОХУ-ын "Оросын төмөр зам" нийгэмлэгийн хооронд байгуулсан стратегийн түншлэлийн тухай хэлэлцээр "УБТЗ"-ын дараагийн 30-50 жилийн ирээдүйг хангах, бүх зүйлийг тодорхойлсон том гэрээ хэлэлцээр болсон. 

/Эх сурвалж: Өнөөдөр сонин/


Гадаад хэргийн сайд асан Л.Эрдэнэчулуун:

-В.Путины айлчлалаар байгуулсан чухал хэлэлцээрийн нэг нь УБТЗ-ын шинэчлэлтэй холбоотой баримт бичиг. 1950-иад оны үед байгуулсан гэрээ өнөөдрийг хүртэл мөрдөгдөж байна. Аль 60, 70 жилийн өмнө байгуулсан гэрээг шинэчлэх хэрэгтэй.

Ямарваа хэлэлцээр он цаг өнгөрөх тусам хуучрах нь ойлгомжтой. Гэхдээ бид Монголынхоо эрх ашгийг бодох хэрэгтэй.

Ингэж байна гээд хэрүүлтэй, маргаантай сууж болохгүй л дээ. Энэ удаагийн хэлэлцээр асуудлын зөв шийдлийг нь хайхад түлхэц өгнө гэж найдаж байна. Чухамдаа хэлэлцээрт ямар заалтууд тусгагдсаныг нарийн мэдэхгүй ч УБТЗ-ын асуудлыг шийдэхэд ахиц гарах байх.

/Эх сурвалж: Өдрийн сонин/


Гадаад хэргийн сайд асан Ц.Гомбосүрэн:

-Төмөр замын тухайд том тохиролцоо хийгдсэн гэж болно. Олон жилийн өмнө ярьсаар ирсэн. Хос шугамтай болгоё, цахилгаанжуулъя гэж. Асуудал дээр 2020 он гэсэн тоо хэлэх шиг боллоо. Өнөөдрөөс харахад хол мэт санагдах ч жижиг горхин дээр банзан гүүр барих ажил биш шүү дээ.

Ингэж том үйлсийг хийе гэж тохиролцлоо. Манай өөрийн бүтээгдэхүүний экспорт тэгтэл нэмэгдэхгүй юмаа гэхэд дамжих буюу транзит тээврээс ашиг харж болно. Оросоос урагшаа хэмжээ хязгааргүй бараа ачигдах нь юу юм. Гэхдээ урд хөршөөс Орос руу, Оросоос цаашаа дамжих ачаа бараа бишгүй байх үндэстэй. Ямартай ч зөөдөг бараа нь байхад бид зөөх чадвартай байх ёстой.

Тэр зөөх чадвар маань эрс нэмэгдэх нь. Энэ мэтээр тодорхой хэрэгжүүлээд эхэлбэл бүгд ач холбогдолтой баримт бичгүүд батлагдах шиг болно лээ.

Монгол Улсаас БНХАУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ц.Сүхбаатар:

-Хамгийн чухал нь төмөр замын дамжин өнгөрөх тээврийн хамтын ажлыг өргөжүүлэх тухай Засгийн газар хоорондын ерөнхий хэлэлцээрийг байгуулсан байгаа. Транзит тээврийн маань нөхцөл чиглэлийг тогтоосон гол хэлэлцээр энэ юм.

Үүнийг байгуулахын тулд маш олон гэрээ хэлэлцээр явагдсан. 2014 оны эхнээс Зам, тээвриийн яамны төлөөлөгчид Бээжинд нийт 20 гаруй удаагийн хэлэлцээ хийж байж тохирсон. Эцсийн байдлаар айлчлал болохын өмнөх өдөрт тохирч байх жишээтэй. Маш удаан хугацаанд үр дүнтэй хийсний эцэст төмөр замаар дамжин далайн боомтуудад хүрэх чиглэл, тээвэрлэх ачааны хэмжээ, тн/км-ийн тарифын хөнгөлөлт зэргийг тохирч чадлаа.

Энэ дөрвөн хэлэлцээрийн дотор мөн Монгол Улс Хятадын нутаг дэвсгэрээр далайд гарах болон буцах, дамжин өнгөрөх тухай гэсэн 1991 оны хэлэлцээрийг өөрчилсөн заалт оруулсан байгаа. Хуучин БНХАУ-ын Тэньжин боомтоор Монгол Улсын дамжин өнгөрөх тээвэр хийгддэг байсан бол одоо бүх нээлттэй боомтууд руу дамжин өнгөрөх тээвэр хийж болно гэсэн зарчмыг нээж өгч байгаа юм. Дээрээс нь  1955  оны хилийн төмөр замын тухай Засгийн газар хоорондын хэлэлцээрийг шинэчилсэн санамж бичиг байгууллаа.

Үүгээр Замын-Үүдээс гадна төмөр замын дөрвөн гарцыг Шивээхүрэн, Бичигт, Гашуунсухайт, Нөмрөгт гэсэн боомтуудаар нээхээр хоёр тал тохирлоо. Монгол Улсын далайд гарах боломжийг ингэж шийдсэн цогц гэрээ хэлэлцээрүүд байгуулагдсан.  Энэ бүгдэд Зам, тээврийн яам маш сайн ажилласан гэдгийг зориуд цохон хэлмээр байна.

/Эх сурвалж: Өдрийн сонин/

УИХ-ын гишүүн Ж.Батсуурь:

-ОХУ-ын Ерөнхийлөгч ойрын хугацаанд манай улсыг хос төмөр замтай болгож, цахилгаанжуулна гэдгээ зарлалаа. Ингэснээр цаг хугацаа хэмнэж, бараа эргэлтийг сайжруулах ач холбогдолтой. Үүнийг би маш том үр дүн гэж харж байгаа.

Олон иргэн төмөр замаар хойноос урагш хүртэл явж байна. Хамгийн хямд төсөр тээвэр. Улаанбаатар төмөр замыг цахилгаанжуулах, хос болгоход олон хүнийг боломжийн цалинтай ажлын байраар хангаж байна гэсэн үг.

/Эх сурвалж: Монголын үнэн сонин/

Эдийн засагч, нийтлэлч Д.Жаргалсайхан:

-Далайд гарцгүй орон бүрийн хамгийн их санаа зовдог, хөршүүдийн нутгаар дамжин далайн боомтод хүрч, бусад улс оронтой худалдаа хийх асуудлаар Монгол, Хятадын холбогдох талууд маш сайн, хурдан ажиллаж тодорхой гэрээнүүд байгуулсан нь айлчлалын үеэр эдийн засгийн хамтын ажиллагааны тухайд хийсэн хамгийн өндөр ач холбогдолтой үйл явдал болов.

Монгол Улс Хятадын Тяньжинаас гадна зүүн хойд хэсгийн зургаан шинэ боомтыг ашиглах боллоо. Ингэхийн тулд Хятад улсын нутаг дэвсгэр дээгүүр дамжин өнгөрөх төдийгүй буцах төмөр замын гэрээ байгуулагдав.

Мөн хоёр орны хилийн боомтыг нэмэгдүүлж, заримыг нь 24 цагийн ажиллагаатай болгох аж. Энэ нь Монгол Улсын экспортын бараа, түүний дотор коксжих нүүрсний үнийг далайн хөлөг онгоцонд ачуулах нөхц өлөөр тогтоож, Монголын өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх юм.

/Эх сурвалж: baabar.mn/


Нийтлэлч Г.Отгонбаяр:

-Хэрвээ иргэдийн амьдрал, улсын хөгжилд улстөрөөс эдийн засаг илүү жин дардаг нь үнэн юм бол  айлчлалын түүхэн гэрээг зам тээвэр, дэд бүтцийн салбарт зурлаа. Хамгийн нэгдүгээрт, Хятадын нутгаар далайд гарах, буцах, дамжин өнгөрөх транзит тээвэр баталгаатай боллоо.

Урьд нь манай улс Хятадын нутгаар тээвэр хийх албан ёсны зөвшөөрөлгүй, баталгаагүй байв. Ийм нөхцөлд төмөр замын цариг нарийн байгаад ч нэмэргүй, манай бараа урьдын адил Эрээн, Ганцмодны боомтоос цааш явдаггүй байлаа. Одоо бол 1990-ээд онд худалдаа хийх эрх олж авсан Тяньжинаас гадна Даялан, Бандон, Жинжоу зэрэг зургаан боомтод Монгол Улс худалдаа арилжаа эрхлэх зөвшөөрөлтэй болж, эдгээр боомт хүртэл Хятадын нутгаар  татвар, тарифын онцгой хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр төмөр замын транзит тээвэр хийх эрхтэй болжээ. Энэ нь урьд өмнө нь байгаагүй, анх удаа цаасан дээр бууж байгаа хоёр улсын төрийн хамтын  шийдвэр юм.

Уг шийдвэрийн ач холбогдол зөвхөн Хятад, Монголоор хязгаарлагдахгүй. Далайн боомтоос худалдан авалт хийдэг, бидний хувьд гуравдагч зах зээл хэмээн тунхаг төдий явсан  Япон, Солонгос улс ч Монголын нүүрсийг авах эрхзүйн бодит орчин, боломжит зах зээлтэй боллоо. Ингэж Монгол Улс дэлхийн зах зээлд гарцтай болоход төмөр замын салбар нь төрийн бодлоготой болсон, энэ салбарт төрийн залгамж чанар сүүлийн хоёр сонгуульд хадгалагдсан, сайд А. Гансүх нь олон улсын эрхзүйн чиглэлээр мэргэшсэн, уул уурхай, төмөр замын салбарт хоёр улсын хамтрах сонирхол зэрэг нь эерэгээр нөлөөлсөн нь гарцаагүй юм.  Үүнээс гадна манай улс урд хөрштэйгөө 4700 гаруй км урт газраар хиллэдэг атлаа Замын-Үүд-Эрээн гэх төмөр замын ганц л гарцтай. Одоо нэмээд Дорнодын Сүмбэр, Сүхбаатарын Бичигт, Өмнөговийн Ганцмод, Шивээхүрэнгээр төмөр замын боомт нээхээр тохирчээ. Угаасаа ачааллаа дийлэхгүй байгааг бодолцон зөвхөн хоёр улсыг төдийгүй Ази-Европыг холбох хамгийн ойр, боломжит коридоруудыг нээх нь манай улсын эдийн засгийн тэлэлт, бүс нутгийн хөгжилд онцгой хувь нэмэртэй.

/Эх сурвалж: baabar.mn/

Эх сурвалж: www.mminfo.mn

Д.Эрдэнэбат Сайншандад ажиллаж байна

УИХ-ын чуулганы завсарлагааныг ашиглан УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат энэ сарын 17-20-ныг хүртэл говийн аймгуудад ажиллах юм. Яг одоо тэрээр Дорноговь аймгийн Сайншандад ажиллаж, тус суманд хийгдэж байгаа бүтээн байгуулалтын ажилтай танилцаж байна.

Маргааш Замын-Үүд суманд ажиллаж, хилийн боомт, гаалийн үйл ажиллагаатай танилцана. УИХ-аас Хилийн боомтын тухай хуулийг баталсан, мөн Засгийн газраас Эдийн засгийн чөлөөт бүсийн тухай хуулийн төслийг УИХ-д өргөн мэдүүлээд байгаа. Замын-Үүд суманд эдийн засгийн чөлөөт бүс байгуулах шийдвэрийг холбогдох газруудаас гаргасан, тэгвэл дээрх өргөн мэдүүлсэн хуулийн хүрээнд юуг анхаарах шаардлагатай, газар дээрээ асуудал ямар байна вэ, чөлөөт бүс байгуулах ажлын явц ямар байна вэ зэрэг олон асуудлыг энэ үеэр бүлгийн дарга биечлэн танилцана.

Г.НАРАН

 

Засгийн газрын хуралдааныг маргааш хийнэ

Засгийн газрын ээлжит хуралдааныг маргааш 10.00 цагт хийхээр болжээ. Нийт 26 асуудлыг хэлэлцэн шийдвэрлэхээр төлөвлөсөн байна. Үүнд Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын проткол батлах тухай, Монгол, Оросын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр, проткол батлах тухай асуудал багтжээ. Эдгээр асуудлыг Гадаад харилцааны сайд Л.Болд оруулах аж. Мөн томилгоотой холбоотой асуудал Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцэгдэх нь. Энэ нь АСЕАН-ы дэргэд суух Байнгын төлөөлөгч томилох тухай юм.

Анхаарал татсан бас нэг асуудал нь Улаанбаатар төмөр замын хоёр дахь шугам барих техник эдийн засгийн үндэслэлийн тухай асуудлыг Зам тээврийн сайд А.Гансүх хэлэлцүүлэх бол, Казино, төлбөрт таавар, мөрийтэй болон бооцоот тоглоомын тухай хуулийн төслийг сайд Ц.Оюунгэрэл оруулахаар төлөвлөжээ. Хэлэлцэх хийгээд танилцуулах асуудлын дарааллыг дараах хүснэгтээс тодруулж харна уу.

Г.НАРАН

Хэлэлцэх асуудал

Засгийн газрын гишүүн

1.     

Монгол, Хятадын Засгийн газар хоорондын протокол батлах тухай

Л.БОЛД

2.     

Монгол, Оросын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр, протокол батлах тухай

Л.БОЛД

3.     

АСЕАН-ы дэргэд суух Байнгын төлөөлөгч томилох тухай

Л.БОЛД

4.     

Монгол, Беларусийн Засгийн газар хоорондын комиссын хуралдааны тухай

Л.БОЛД

5.     

Монгол, Финландын Засгийн газар хоорондын комиссын хуралдааны тухай

Л.БОЛД

6.     

БНХАУ-ын даргын айлчлалын дүнгийн тухай*

Л.БОЛД

7.     

Оросын Холбооны Улсын Ерөнхийлөгчийн айлчлалын дүнгийн тухай*

Л.БОЛД

8.     

НҮБ-ын конвенцийн хэрэгжилтийн тайлангийн тухай

Ч.САЙХАНБИЛЭГ

9.     

Улаанбаатар төмөр замын хоёр дахь шугам барих техник, эдийн засгийн үндэслэлийн тухай*

А.ГАНСҮХ

10. 

Хог хаягдлын менежементийг сайжруулах үндэсний хөтөлбөр батлах тухай

С.ОЮУН

11. 

Тогтоолд өөрчлөлт оруулах тухай

Х.ТЭМҮҮЖИН

12. 

Засгийн газрын тогтоол хүчингүй болгох тухай

Ч.УЛААН

13. 

Аймаг дундын отрын бэлчээрийн зориулалтаар газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авах тухай

Ц.БАЯРСАЙХАН

14. 

Хэлэлцээр батлах тухай

Д.БАТ-ЭРДЭНЭ

15. 

Хэлэлцээрт гарын үсэг зурах тухай

Д.БАТ-ЭРДЭНЭ

16. 

Шинжлэх ухаан, технологийн төсөл хэрэгжүүлэх журам шинэчлэн батлах тухай

Л.ГАНТӨМӨР

17. 

Казино, төлбөрт таавар, мөрийтэй болон бооцоот тоглоомын тухай хуулийн төслийн тухай

Ц.ОЮУНГЭРЭЛ

18. 

Хөгжмийн том хэлбэрийн болон дүрслэх урлагийн шилдэг бүтээлийг улсын санд худалдан авах журам шинэчлэн батлах тухай

Ц.ОЮУНГЭРЭЛ

19. 

Улс, орон нутгийн музейн сан хөмрөгийн улсын тооллогын дүнгийн тухай

Ц.ОЮУНГЭРЭЛ

20. 

Газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөцийн хэмжээг шинэчлэн тогтоох, шатахууны нөөцийн талаар авах арга хэмжээний тухай

Д.ГАНХУЯГ

21. 

Эрдэс баялгийн салбарын ил тод байдлын тухай хуулийн төслийн тухай

Д.ГАНХУЯГ

22. 

"Нийгэм хангамжийн салбарт хамтран ажиллах тухай Монгол Улсын Засгийн газар, БНКазУ-ын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр"-ийг цуцлах тухай

С.ЭРДЭНЭ

23. 

Гаалийн тарифын зөвлөлийн дүрэм, бүрэлдэхүүнийг шинэчлэн батлах тухай

Н.БАТБАЯР

24. 

"Төрийн өмчийн концессын зүйлийн жагсаалт"-д нэмэлт оруулах тухай

Н.БАТБАЯР

25. 

Өвөлжилтийн бэлтгэл хангахад санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх тухай

М.СОНОМПИЛ

26. 

Бусад асуудал *

Н.АЛТАНХУЯГ

Танилцуулах асуудал

27. 

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ШХАБ-ын хуралдаанд оролцсон дүнгийн тухай*

Л.БОЛД

28. 

Гурван талын дээд хэмжээний уулзалтын тухай*

Л.БОЛД

29. 

Монгол Улсын 2014 оны нийгэм, эдийн засгийн үндсэн чиглэлийн хэрэгжилт*

Ч.САЙХАНБИЛЭГ

30. 

Засгийн газрын үйл ажиллагааны 8 дугаар сарын хураангуй мэдээлэл

Ч.САЙХАНБИЛЭГ

31. 

Эдийн засгийн хөгжлийн сайдын гадаад томилолтын тухай

Ч.САЙХАНБИЛЭГ

32. 

Хүн амын хөгжил, нийгмийн хамгааллын сайдын гадаад томилолтын тухай

Ч.САЙХАНБИЛЭГ

33. 

Сангийн сайдын гадаад томилолтын дүнгийн тухай

 

МАН Улаанбаатар бүсийн зөвлөгөөн хийж байна

"Бидний шийдэл - Шинэ хот, Хамтдаа шийдье" уриан дор МАН-аас Улаанбаатар бүсийн зөвлөгөөн-2014 –ыг олон улсын Найрамдал зусланд өнөөдөр хоёр дахь өдрөө зохион байгуулж байна. Уг зөвлөгөөнд УИХ-ын дэд дарга, МАН-ын дарга М.Энхболд, МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ж.Мөнхбат тэргүүтэй удирдлагууд, мөн нийслэл болон есөн дүүргийн МАН-ын намын хорооны төлөөлөгчид оролцжээ.

Зөвлөгөөнд оролцогчид хотын хөгжил дэвшил, эдийн засгийн орчин, иргэдийн амьдрал ахуйг сайжруулах талаар шинэ гарц, гаргалгаа гаргаж санал солилцож буй юм байна. Зөвлөгөөнөөс гаргасан шийдлүүдийг 2016 оны сонгуулийн мөрийн хөтөлбөрт тусгах гэнэ.

Г.НАРАН

 

Өргөмжит консулуудын зөвлөлдөх уулзалт болж байна

Хилийн чанадад суугаа Монгол Улсын Өргөмжит консулуудын 9 дүгээр зөвлөлдөх уулзалт 2014 оны 9 дүгээр сарын 17-18-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо зохион байгуулагдаж байгаа бөгөөд өнөөдөр тус уулзалтын эхний хэсэг ГХЯ-нд болов.

Өргөмжит консулуудын уулзалтыг хоёр жил тутамд хийж дараагийн хоёр жилийн үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл, Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой тодорхой асуудал зэргийг хэлэлцдэгээс гадна ГХЯ өргөмжит консулуудад ажил төрлийн зааварчилгаа өгч, шинээр гарсан хууль журмын талаар танилцуулдаг бөгөөд тус уулзалтаар хэлэлцсэн асуудлаар протокол гаргаж тодорхой төлөвлөгөөтэйгээр хэрэгжүүлнэ.

Энэ удаагийн уулзалтаар өргөмжит консулуудад Монгол Улсын холбогдох байгууллагуудаас Шинэчлэлийн засгийн газраас хэрэгжүүлж буй мөрийн хөтөлбөрийн талаар мэдээлэл хийж танилцуулав.

Уулзалтын үеэр Эдийн засгийн хөгжлийн яамны Хөгжлийн бодлого, стратеги төлөвлөлт, зохицуулалтын газрын орлогч дарга Г.Батхүрэл, Австрали Улсад суугаа өргөмжит консул П.Стюарт, Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын Чиннай хотод суугаа өргөмжит консул Ч.Н.Гангадаран, Холбооны Бүгд Найрамдах Нигери Улсад суугаа өргөмжит консул Мухаммед Рабин Сулиман, Хүн амын хөгжил, нийгмийн хамгааллын яамны Хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн хэлтсийн дарга Х.Баавгай, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Бавари, Баден-Вюрттемберг муж улсуудад суугаа Өргөмжит Ерөнхий консул А.Питум, Байгал орчин, ногоон хөгжлийн яамны Цэвэр технологи, шинжлэх ухааны хэлтсийн дарга А.Энхбат, Иргэний харьяалал, шилжилт хөдөлгөөний ерөнхий газрын Зөвшөөрөл, бүртгэлийн газрын дарга Б.Баттулга, Америкийн Нэгдсэн Улсын Иллинойс мужид суугаа өргөмжит консул Билл Пинтас, Соёл, спорт, аялал жуулчлалын яамны Аялал жуулчлалын бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Б.Маргад, Боловсрол, шинжлэх ухааны яамны Бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Б.Насанбаяр нар илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв.

Мөн өдөр Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны гишүүд өргөмжит консулуудыг Төрийн ордонд хүлээн авч уулзана.

Түүнчлэн 9 дүгээр сарын 18-ны өдөр Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн танхим Хөрөнгө оруулалтын газартай хамтарч МҮХАҮТ-д өргөмжит консулуудтай уулзалт хийнэ.

1992 онд Хонконгийн иргэн Квок Шүминийг Монголын анхны Өргөмжит консулаар томилсноор энэ албаны эхлэл манай улсад тавигдаж байсан бөгөөд өнөөдөр дэлхийн 44 орны 72 иргэн Монголын өргөмжит консулаар ажиллаж байна.

Эх сурвалж: mfa.gov.mn

2014/09/16

МАН доторх МАНАН буюу Ардын нам Г.Алтангийн барьцаанд

Ардын нам дотор ч балиар юм их болдог ажээ. Хамгийн сүүд гарч ирсэн нэгэн мэдээллийг ард түмэн пүү паа гээд л хүлээж авч байна. Юу гэвэл, төрд эргүүлэн авахаар шүүхийн шийдвэр гарсан Нийслэлийн МАН-ын байр буюу Лениний музейг мань МАН-чууд хэдийнэ барьцаанд тавьчихаад байжээ.

2012 оны арваннэг­дүгээр сарын 6-ны өдрөөр огноолсон МАН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Г.Занданшатар, иргэн Г.Алтан нар гарын үсэг зурж баталсан Зээлийн болон Барьцааны гэрээ байна.

Зээлийн гэрээний эхэнд "...Нэг талаас Сүхбаатар дүүргийн VI хороо, Бага тойруу, Улаанбаатар-11, Тусгаар тогтнолын ордон хаягт орших 8082001001 тоот улсын бүртгэлийн гэрчилгээтэй 8488908 тоот регистрийн дугаартай Монгол Ардын нам, нөгөө талаас Боргочууд овогт Нотовын Алтан нар Зээлийн гэрээ байгууллаа. Ардын нам дотоод үйл ажиллагаандаа зарцуулахаар Г.Алтангаас найман сарын хугацаатай  1 000 000 /нэг сая/ ам.доллар зээлсэн уг гэрээг Ардын намыг төлөөлж тус намын Сан хөмрөгийн хэлтсийн дарга Балжир засаг овогт Жамбаагийн Тамир,  иргэн Г.Алтанг төлөөлж хуулийн зөвлөх нь болох Лхамжавын Сарангэрэл нар байгуулжээ.

Зээлийн гэрээнд нэг сая ам.долларын сарын хүү 2.9 хувь байхаар тусгажээ. Энэ нь Ардын нам Г.Алтанд сар бүр 29 000 /хорин есөн мянга/ ам.долларын хүү төлдөг гэсэн үг. Ингэхдээ МАН Чингэлтэй дүүргийн тавдугаар хороо, зургадугаар хороолол дахь Ү-2202002678, 000133314 гэрчилгээний болон улсын бүртгэлийн дугаар бүхий 7550 мкв талбайтай оффис үйлчилгээний зориулалттай байрыг 0231960, 154/0135 гэрчилгээний болон улсын бүртгэлийн дугаартай 4712 мкв газрын хамт Г.Алтангийн барьцаанд тавьжээ.

Ардын нам өнөө хэр нь Г.Алтанд 1 000 000 /нэг сая/ ам.доллараа өгөөгүй байгаа аж. Үүнээс болоод шүүхийн шийдвэрийн дагуу Лениний музейг төрд шилжүүлэх ажил гацчихаад байгаа юм байна. Өөрөөр хэлбэл, Батаарын музей байгуулах Засгийн газрын санаачилга ч даший шог болоод байна.

Г.Алтан 2010 онд Увс аймгийн нэр дээр МАН-ын Бага хурлын гишүүн болсон байдаг. Бага хурлын гишүүн болсноосоо хоёр жилийн дараа ийн их хэмжээний зээл намдаа өгсөн байна. 2012 оны арваннэгдүгээр сар бол Орон нутгийн сонгууль тун дөхсөн цаг. МАН Г.Алтангаас зээлсэн нэг сая ам.доллараа Орон нутгийн сонгуульд зарцуулсан бололтой юм. Өнөөдөр Зээлийн болон Барьцааны гэрээг баталж байсан Г.Занданшатар ажлаа өгчихсөн. Харин гэрээ байгуулсан Сан хөмрөгийн хэлтсийн дарга Ж.Тамир нь ажлаа хийж байгаа. Гэхдээ хэн дарга байхаас үл хамааран МАН Г.Алтанд нэг сая ам.долларыг эргүүлэн төлөх учиртай.

Нэг сая ам.доллар гэдэг бага мөнгө биш. Асар их мөнгө. Ийм их мөнгө зээлчихээд, өгөх ёстой хугацаандаа өгөлгүй ийм их удаачихсан, дээрээс нь шүүх барьцааны хөрөнгийг нь төрд авах шийдвэр гаргачихсан байдаг. Ийм нөхцөлд МАН Г.Алтангийн өмнө ямар байдалтай байх билээ. Төсөөлөөд үз дээ.  Бөөн нээнтэг. Авсан хүн нь бөхийгөөд,  өгсөн хүн нь гэдийгээд... Юу болж байгаа бол, энэ Тусгаар тогтнолын ордонд. Уг нь намаараа дэнчин тавьж зээлдсэн ганц сая ам.долларыг МАН-ын удирдлагад байгаа захын нэг эрхэм л гаргаад шидчих мөнгө гэх. Гэвч хурааж хуримтлуулсан, хил давуулаад шидчихсэн мөнгөнийхөө авдрыг ухах зоригтон энэ цаг үед лав МАН-аас төрөхгүй бололтой дог.

Ер нь Тусгаар тогтнолын ордон анх баригдахдаа л  төсвөөс маш их мөнгө гаргуулж,  бизнесмэнүүдээс төдий хэрийн мөнгө хандив нэрээр татсан байдаг. Энэ ордныг барьсан компанийн захиралд хүртэл Их хуралд нэр дэвших эрх олгож өр төлсөн байдаг. Энэ утгаараа МАН-д мөнгө хандивласан, зээлдүүлсэн, санхүүжилтээр дэмжсэн хэн боловч ямар нэгэн хэмжээгээр өөрт ашигтай "бялуу" хүртдэг гэсэн үг юм.

Тэгэхээр Г.Алтан нэг сая ам.доллараа өнөөг хүртэл аваагүй атлаа, тэр байтугай өнөөх барьцаа хөрөнгө нь хураагдах дээрээ тулчихаад байхад дуугүй суугаа нь МАН-аас сонсгосон бялууны сурагтай холбоотой гэлцэж байна. Тэр нь удахгүй засагт нэгдвэл, удлаа гэхэд 2016 оны сонгуулийн дараа... гэх МАН-ын дарга нарын ам. Үнэхээр ч МАН "дотоод үйл ажиллагаа" явуулах хөрөнгө мөнгөний гачаалд ороод байгаа гэх мэдээлэл бий. Өөрөөр хэлбэл,  Г.Алтанд шахуулсан МАН-ын дарга нар Н.Алтанхуягийг хөнжлөө сөхвөл гүйгээд ороход бэлэн байгаа аж.

Хэзээнээсээ төрийн мөнгийг өөрийн юм шиг зарцуулсаар ирсэн. Унаж, ялагдахаа тооцолгүй байж байгаад УИХ-д цөөнх болсон. 2012 оны сонгуулийн дараа засагт багтаагүй. Өдгөө намын гишүүд дэмжигчдээсээ мөнгө татах гэхээр өнөөдүүлийг нь АТГ, Зохион байгуулалттай гэмт хэрэгтэй тэмцэх газрынхан сахиад суучихсан байдаг. МАН-ын эдийн засгийн өнөөгийн байдал яг иймэрхүү л хүнд байдалд байгаа аж.

Тиймээс" МАН-ын бүсийн зөвлөгөөн" гээчийг улс даяар уржигдраас эхлүүлжээ. Улаанбаатарын бүсийн зөвлөгөөн нь Найрамдлын орчимд болж лав хоёр өдөр хуралдав. Хурлын үеэр тэд "Намд тулгараад байгаа эдийн засгийн хүндрэлийг тэвчихэд тун хэцүү байгаа. Засагт багтах урилгаа Н.Алтанхуягт сэм сэмхнээр илгээсэн. МАНАН үүсгэж ганц хоёр гайгүй мөнгөтэй яам барьж аваад Г.Алтангийн нэг сая ам.доллар мэтийн өр төлбөрөө барагдуулах ойрын зорилготой..." гэх нууц юмнуудаа ярьж буй аж.

Мөн "Яг одоо, намыг ийм хүнд байхад санхүүжилтээр дэмжсэн хүмүүст 2016 онд  сонгуульд нэр дэвших эрх, нам ялвал том албан тушаал ямар ч оочергүй өгнө. Ер нь 2016 оны сонгуульд цоо шинэ бүтэц бүрэлдэхүүнтэй оролцох төлөвлөгөөтэй байгаа" гэдгээ ярьжээ.

Төр Лениний музейгээ авах шүүхийн шийдвэрээ бариад, Г.Алтан нэг сая ам.доллараа нэхэж сануулсаар байгаа учир МАН ийм арга хэмжээ зохион байгуулж мөнгө босгохоор шийджээ. Дээрх зөвлөгөөнийхөө үеэр зарим нэгийгээ "Оффшор данснаасаа саяыг гарга..." гээд дарамталж суугаа гэх яриа ч байна.

Юутай ч Г.Алтангийн барьцаанд лавхан орсон МАН энэ "нуман тулгуур"-аасаа гарч Лениний музейг барьцаалаад авчихсан сая ам.доллараа төлж чадах эсэх нь өнөөдрөөс тодорхой болох нь. Гэвч дотооддоо манан будан татуулсан энэ намын дарга нарт итгэж нэг сая ам.доллар палхийтэл өгчих шийртэй аавын хүү хэд гарах бол?

Х.ОЧИРСҮХ

Эх сурвалж: www.polit.mn

Засгийн газрын бүтцийг яах вэ?

Эх сурвалжаас авсан мэдээллээр яамдын Төрийн нарийн бичгийн дарга нарыг өчигдөр Төрийн ордонд дуудан, Ерөнхий сайд нэлээд удаан хугацаанд хуралдсан нь ажлыг нь дүгнэсэн хэрэг байжээ. Ийм хурлыг долоо хоног бүрийн мягмар гаригт хийж, өнгөрсөн долоо хоногт яамд бүрт ажил ямар байсан талаар хэлэлцэж, ажил нь урагшгүй тохиолдолд тухайлсан Төрийн нарийн бичгийн дарга нарт үүрэг даалгавар өгдөг аж. Тодруулж хэлбэл, долоо хоног тутамд болдог ээлжит хуралдаан өчигдөр болсон гэх мэдээллийг эх сурвалж өглөө.

Гэхдээ зарим хэвлэлүүдийн онцлон бичсэнээр дээрх хуралдаанаар Ерөнхий сайд Н.Алтанхуяг Засгийн газрыг есөн яам, 10 тохируулагч агентлаг, 19 хэрэгжүүлэгч агентлагтай байх бүтцийг танилцуулсан байж болзошгүй аж. Түүгээр Гадаад харилцааны яам, Сангийн яам ( Эдийн засгийн хөгжлийн яам, Сангийн яамыг нэгтгэж), Хууль зүйн яам, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам ( БОНХЯ, ССАЖЯ-ыг нэгтгэж), Батлан хамгаалахын яам,  Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яам,  Дэд бүтцийн яам ( ЗТ, БХБЯ, ЭХЯ-ыг нэгтгэж), Үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн яам,  Эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын яам ( ХЯ, НХЯ, ЭМЯ-ыг нэгтгэж) гэсэн есөн яамны бүтцийг танилцуулжээ. Мөн шадар сайдын албан тушаалыг байхгүй болгож, үүрэгт ажлыг нь Засгийн газрын хэрэг, эрхлэх газарт хамаатуулж магадгүй гэнэ.

Арав гаруй хоногийн өмнө Ерөнхий сайд Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүнд өөрчлөлт оруулах асуудлыг УИХ-ын намрын чуулганы эхэнд оруулж хэлэлцэн шийдвэрлүүлнэ гэдгээ ард түмэндээ хандаж хэлсэн. Одоогоор аль яамыг татан буулгаж, хэн гээч сайдыг үдэх вэ гэдгийг гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн албан ёсоор зарлаагүй ч  хэвлэлүүд өөр, өөрийн эх сурвалжаас мэдээлэл аван, зарим нэг зураглалыг гаргасан. Түүгээр дээр дурдсанчлан үүрэг чиглэл нь давхардаж буй яамд сэлгээнд орж, нэгтгэгдэх магадлал өндөр буй. Гол нь яамдын тоог цөөлсөн нөхцөлд зөвхөн сайд чөлөөлөгдөөд зогсохгүй дэд сайд, төрийн нарийн бичгийн дарга нар ч цомхотголд өртөнө.

Засгийн газрын бүтцэд өөрчлөлт оруулж, цомхон болгох асуудлыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч урьдын адил дэмжиж байгаа. Энэ тухай төрийн тэргүүн хэлэхдээ "Одоо харин тодорхой хүмүүстээ хариуцлага тооцох, бүтэц, бүрэлдэхүүнээ оновчтой болгох асуудлыг Ерөнхий сайд гартаа авах ёстой" хэмээсэн нь фракцийн хүсэл сонирхолд нийцүүлэхээс илүүтэй улс орноо бодож, бүтцийн өөрчлөлтийг хийх ёстой гэсэн захиас болов уу хэмээн улстөрчид дүгнэж байна.

Мөн УИХ-ын гишүүд Ерөнхий сайдын дээрх алхмыг цаг хугацааны хувьд оройтсон боловч хийх ёстой үйдлийнх нь нэг. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан "Давхар дээл" тайлах тухай хуулийн төслийг УИХ-ын хаврын чуулганаар хэлэлцэх үед энэ асуудлыг давхар шийдсэн бол илүү цаг хожин Засгийн газар ажилдаа шуудрах зам засагдах байсан гэх байр суурь ч илэрхийлж буй.

Ердөө хоёр долоо хоногийн дараа УИХ-ын намрын чуулган нээлтээ хийнэ. Түүнтэй зэрэгцэн Засгийн газрын бүтэц бүрэлдэхүүний асуудал хөндөгдөнө. Гол нь энэ үеэр "давхар дээл"-тэй сайдуудыг дан болгох уу эсвэл яамдыг нэгтгэж  цомхон болгосноор бүтцийн өөрчлөлтөд цэг тавих уу гэдгийг хүлээх л үлдлээ.

Гэхдээ "давхар дээл"-тэй сайд нарыг дан болгосон нөхцөлд олонхийг нь шинээр парламентын гаднаас томилох шаардлага үүснэ. Ийм нөхцөлд шинэ хүн ажилтайгаа танилцахаас эхлүүлээд гартаа оруулах хүртэл цаг шаардана. Мөн УИХ-ын гишүүн нь сайдын алба давхар хашсанаар илүү цалин авдаггүй. Эдийн засаг хүнд үед энэ нь эерэгээр тусдаг. Хэрэв парламентын гаднаас сайд томилбол төсвийн ачааллыг нэмэх талтай гэнэ. Нөгөөтэйгүүр, үлдэж байгаа хоёр жилийн хугацаанд эрх баригч хүчин илүү хариуцлагатай байж, 2012 оны сонгуульд амласан амлалтаа хэрэгжүүлэхийн тулд одоогийн бүтцээ илүү оновчтой цомхон байдлаар шийдэх нь илүү эерэг тусна гэх гаргалгаа ч бас байна.

Г.НАРАН

 

АН-ын бүлгийн дарга говийн аймгуудад ажиллана

УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дарга Д.Эрдэнэбат энэ сарын 17-20-ны өдрүүдэд говийн аймагт ажиллахаар өнөөдөр Улаанбаатар хотоос мордсон байна.

Тэрээр Дорноговь, Дундговь, Дорнод аймгуудад ажиллаж, Оюутолгой, Тавантолгойн ордуудын ажил байдалтай танилцах аж. Мөн иргэд сонгогчидтой уулзах юм байна.

Г.НАРАН

 

Ажаа гэгээнийг “Алтан гадас” одонгоор шагналаа

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар Ажаа гэгээнийг "Алтан гадас" одонгоор шагналаа. Шагналыг Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж өнөөдөр Төрийн ордонд гардуулан өгсөн юм.

Ажаа гэгээн шагналаа гардсаныхаа дараа "Өнөөдрийн билэгт сайн өдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч өөрийн биеэр шагнал гардуулсанд маш их баярлаж байна. Би Монголд цусны хавдараар өвчилсөн хүүхдүүдэд зориулж эмнэлэг барьсан. Энэ нь ганц миний хийсэн ажил  биш, олон нийт ард түмний буян. Миний гараар дамжиж бүтээгдсэн юм. Тэгэхээр энэ шагнал олон нийтийн төлөө авч байгаа шагнал гэж бодож байна" хэмээв.

Ажаа гэгээний санаачлага, хандивын дүнд Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн дэргэд монгол хүүхдүүдэд зориулсан "Цусны эмгэг, хорт хавдрын оношлогоо эмчилгээний төв баригдаж, саяхан ашиглалтад хүлээлгэн өгсөн юм. Түүний энэхүү буянт үйлсийг Монголын төр үнэлж, "Алтан гадас" одонг хүртээлээ.

Г.НАРАН

 

Элчин сайд Г.Батжаргал ЕАБХАБ-ын хуралд оролцов

Австрийн Вена дахь НҮБ-ын салбар төв болон олон улсын бусад байгууллагын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгч, Элчин сайд Г.Батжаргал 9 дүгээр сарын 10-12-ны өдрүүдэд Прага хотноо зохион байгуулагдсан Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллага /ЕАБХАБ/-ын Эдийн засаг, байгаль орчны 22 дугаар хуралд Монгол Улсын төлөөлөгчдийг ахалж оролцлоо.

2014 онд ЕАБХАБ-ыг даргалж буй Швейцарын Холбооны Улс энэхүү хурлыг удирдан явуулсан бөгөөд "Байгаль орчны нөлөөлөл, гамшигтай тэмцэхэд ЕАБХАБ-ын гишүүн орнууд хэрхэн илүү үр дүнтэй хамтран ажиллах, аюулгүй байдлаа бэхжүүлэх" гэсэн сэдвээр хуралдлаа.

Энэ чуулганд Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллагын ээлжит дарга, Швейцарын холбооны ерөнхийлөгч, гадаад хэргийн сайд Дидье Буркхальтер, Бүгд Найрамдах Чех Улсын Гадаад хэргийн сайд Л.Заоралек, ЕАБХАБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Л.Занниер болон гишүүн улс орнуудын төр засгийн төлөөлөл, эрдэм шинжилгээний төв, ТББ гээд нэлээд өндөр хэмжээний төлөөлөгчид оролцсон байна.

Эх сурвалж: mfa.gov.mn